Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi

Elif Efe; Üzeyir Aydın

doi:10.17494/ogusbd.1317847

TR EN

Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi

Öz

Stratejik ve jeopolitik nedenlerle maruz kaldığı tehditlerin boyutu, Türkiye’nin savunma harcamalarını arttırarak sürdürmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’nin savunma harcamalarının ülke ekonomisine etki eden makroekonomik değişkenlerden ve jeopolitik risk endeksinden etkilenip etkilenmediği araştırılmıştır. Makroekonomik göstergelerden; enflasyon, ekonomik büyüme, dış ticaret dengesi ve işsizlik değişkenleri seçilmiştir. Seçili göstergelerin ve jeopolitik risk endeksinin savunma harcamalarına etkisi ARDL sınır testi ve Toda-Yamamoto nedensellik analiziyle incelenmiştir. ARDL sınır testi sonuçları enflasyon ve işsizlikle savunma harcamaları arasında pozitif, dış ticaret dengesi ve ekonomik büyümeyle savunma harcamaları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı uzun dönemli bir ilişki olduğunu göstermektedir. Toda-Yamamoto nedensellik ilişkisi sonuçlarına göre işsizlik, ekonomik büyüme, enflasyon, dış ticaret dengesi ve jeopolitik risk endeksinden savunma harcamalarına doğru istatistiksel olarak anlamlı nedensellik ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Savunma Harcamaları, Jeopolitik Risk Endeksi, Makroekonomik Göstergeler, ARDL Sınır Testi, Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi

The Effect of Macroeconomic Variables and Geopolitical Risk Index on Defence Expenditures

Öz

The size of the threats faced due to strategic and geopolitical reasons leads Turkey to sustain and increase its defence expenditures. This study investigates whether Turkey's defence expenditure is influenced by macroeconomic variables that impact the country's economy and the geopolitical risk index. Among the selected macroeconomic indicators are inflation, economic growth, foreign trade balance, and unemployment variables. The impact of these selected indicators and the geopolitical risk index on defence expenditures is examined through the ARDL bounds testing approach and Toda-Yamamoto causality analysis. The results of the ARDL bounds test indicate a statistically significant positive long-term relationship between inflation and unemployment with defence expenditures, while a statistically significant negative relationship is observed between foreign trade balance and economic growth with defence expenditures. The Toda-Yamamoto causality analysis reveals a statistically significant causal relationship from unemployment, economic growth, inflation, foreign trade balance, and the geopolitical risk index towards defence expenditures.

Anahtar Kelimeler

Defence Expenditures, Geopolitical Risk Index, Macroeconomic Indicators, ARDL Bounds Testin Approach, Toda-Yamamoto Causality Analysis

Kaynakça

Abu-Qarn, A. S., Dunne, J. P., Abdelfattah, Y. M., & Zaher, S. (2010). The demand for military spending in Egypt. Defence and Peace Economics. Working Papers, 1001.
Ajmair, M., Hussain, K., Abbassi, F. A., & Gohar, M. (2018). The impact of military expenditures on economic growth of Pakistan. Applied Economics and Finance, 5(2), 41-48.
Akkaş, M. E., & Sayılgan, G. (2015). Konut Fiyatlari ve konut kredisi faizi: Toda-Yamamoto nedensellik testi. Journal of Economics, Finance & Accounting, 2 (4), 572-583.
Atabey, A. Ö., & Karakuş, M. (2023) Savunma Harcamaları, İşsizlik ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkilerinin Analizi: Türkiye Örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (54), 39-55.
Barro, R. J. (1987). Government spending, interest rates, prices, and budget deficits in the United Kingdom, 1701–1918. Journal of monetary economics, 20(2), 221-247
Bayraktar, S. (2019). Savunma Sanayi ve Savunma Harcamalarının Makroekonomik Etkileri: Türkiye Örneği (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
Benoit, E. (1978). Growth and defense in developing countries. Economic development and cultural change, 26(2), 271-280.
Biswas, B. Basudeb, D. and Ram, R., (1993). “Defense Spending and Economic Growth in LCDS”.
Brown, R. L., Durbin, J., & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society: Series B (Methodological), 37(2), 149-163.
Buzdağlı, Ö., & Özdemir, D. (2021). Jeopolitik risk endeksinin askeri harcamalar üzerindeki etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(29), 188-203.

Buzdağlı, Ö., Bilici, N., Gerni, M. ve Emsen, Ö. S. (2018). Stresli ekonomilerde savunma sanayi rekabet gücünde gelişmeler. Uluslararası Avrasya Ekonomileri Konferansı, Avrasya Ekonomistler Derneği, 18-20 Haziran 2018, Taşkent- Özbekistan, 384-390.
Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American Economic Review, 112(4), 1194-1225.
Canbay, Ş., & Mercan, D. (2017). Savunma Harcamalarının Ekonomik Büyüme ve Cari İşlemler Dengesine Etkisi: Türkiye Örneği. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 2(2), 86-104.
Capra, J. R. (1981). The national defense budget and its economic effects. Federal Reserve Bank of New York, Quarterly Review, 6(2), 21-31.
Capra, J. R. (1981). The national defense budget and its economic effects. Federal Reserve Bank of New York, Quarterly Review, 6(2), 21-31.
Castree, N., Kitchin, R., & Rogers, A. (2013). A dictionary of human geography. Oxford University Press.
Dakurah, A. H., Davies, S. P., & Sampath, R. K. (2001). Defense spending and economic growth in developing countries: A causality analysis. Journal of Policy Modeling, 23(6), 651-658.
Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
Dijkink, G. (2009). Geopolitics and religion. In International Encyclopedia of Human Geography, edited by Rob Kitchin and Nigel Thrift, 453–57. Oxford: Elsevier.
Dunne, J. P., Perlo-Freeman, S., & Soydan S, A. (2004). Military expenditure and debt in small industrialised economies: A panel analysis. Defence and Peace Economics, 15(2), 125-132.
Dunne, J. P., Smith, R. P., & Willenbockel, D. (2005). Models of military expenditure and growth: A critical review. Defence and peace economics, 16(6), 449-461.
Dunne, P., Nikolaidou, E., & Vougas, D. (2001). Defence spending and economic growth: a causal analysis for Greece and Turkey. Defence and peace economics, 12(1), 5-26.
Durgun, Ö., & Timur, M. C. (2017). Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 126-137.
Erbaykal, E. (2007). Türkiye'de savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi (Master's thesis, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Esener, S. C., & Ipek, E. (2015). Expanding effects of military expenditures on external debt in developing countries. Journal of Business Economics and Finance, 4(4).
Esgin, Y. (2010). Savunma harcamaları ve ekonomik gelişme arasındaki ilişki: silah ihracatçısı ve ithalatçısı ülkeler için panel veri yöntemi ile bir analiz (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Foster, J. B. (2006). The new geopolitics of empire. Monthly Review, 57(8), 1.
Görkem, H., & Işık, S. (2008). Türkiye'de savunma harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki (1968-2006). Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 405-424.
Glick, R., & Taylor, A. M. (2010). COLLATERAL DAMAGE: TRADE DISRUPTION AND THE ECONOMIC IMPACT OF WAR. The Review of Economics and Statistics, 102-127.
Gupta, R., Gozgor, G., Kaya, H., & Demir, E. (2019). Effects of geopolitical risks on trade flows: Evidence from the gravity model. Eurasian Economic Review, 9, 515-530.
Hovardaoğlu, S. (2007). Psikolojik ölçmenin temelleri. Davranış bilimleri için araştırma teknikleri (2. Baskı, s. 87-125) içinde. Hatipoğlu Yayınevi.
Huskic, M., Satrovic, E., & Muslija, A. (2020). REVISITING THE MILITARY EXPENDITURE-GROWTH NEXUS FOR THE SAMPLE OF MIST COUNTRIES. Selected Topics on Defence Economics and Terrorism, 35.
İpek, E. (2014). Savunma harcamalarının seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerine etkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3)
Kalyoncu, H., & Yucel, F. (2006). An analytical approach on defense expenditure and economic growth: the case of Turkey and Greece. Journal of Economic Studies.
Karagol, E. (2005). Defence expenditures and external debt in Turkey. Defence and Peace Economics, 16(2), 117-125.
Karakurt, B., Şentürk, S. H., & Şahingöz, B. (2018). Türkiye’de Savunma Harcamalarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Analizi. Maliye Dergisi, 175, 154-170.
Kaya, S. S. (2013). Türkiye’de Savunma Harcamalarının İktisadi Etkileri Üzerine Nedensellik Analizi (1970–2010). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 17-38.
Kuo, K. C., Chang, C. Y., & Lin, W. C. (2013). To predict military spending in China based on ARIMA and artificial neural networks models. Przegląd Elektrotechniczny, 89(3b), 176-181.
Looney, R. E. (1994). The Economics of Third World Defence Expanditures. London: Jai Pres.
Looney, R. E. (1995). The Economics of Third World Defence Expenditures, in: Contemporary Studies in Economic and Financial Analysis, vol. 72, JAI Press, London
Mestçi, S. (2018, Kasım, 15-17). Davranışsal bağımlılıklara genel bir bakış. F. Gökkaya (Oturum başkanı), Bağımlılığın diğer yüzü: Davranışsal bağımlılık içinde [Panel]. 20. Ulusal Psikoloji Kongresi, Ankara, Türkiye.
Narayan, P. K., Narayan, S., & Prasad, A. (2008). Understanding the oil price-exchange rate nexus for the Fiji islands. Energy Economics, 30(5), 2686-2696.
Nugroho, D. A., & Purwanti, E. Y. (2021). Impact of Military Expenditure on Economic Growth Encouraging or Constraining?. JEJAK: Jurnal Ekonomi Dan Kebijakan, 14(1), 9-20.
Odehnal, J., & Neubauer, J. (2020). Economic, security, and political determinants of military spending in NATO countries. Defence and peace economics, 31(5), 517-531.
Özçelik, Ö., & Önder, H. (2016). Savunma Harcamalarına Terör Riskinin Etkisi: Ampirik Bir Uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (47), 36-46.
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
Poole, E., & Bernard, J. T. (1992). Defence innovation stock and total factor productivity. Canadian Journal of Economics, 438-452.
Rudy, K. (2022). Military Economy and Economic Growth: Bidirectional Effects in Transition Economies of Eurasia. Global Journal of Emerging Market Economies, 14(3), 285-300.
Sezgin, S., & Yildirim, J. (2002). The demand for Turkish defence expenditure. Defence and Peace Economics, 13(2), 121-128.
Sezgin, Ş., & Yağtu, G. (2019). Türkiye’de Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(8), 1-13.
Starr, H., F. W. Hoole, J. A. Hart, and J. R. Freeman. 1984. “The Relationship between Defense Spending and Inflation.” Journal of Conflict Resolution 28 (1): 103–122. doi:10.1177/0022002784028001006.
Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49–74
Şit, M. (2018). Macroeconomic effects of defense expenditures in Turkey. Savunma Bilimleri Dergisi, 17(2), 93-114.
Taçyıldız, M. O., & Çukur, A. (2022). The Impact of Defense Expenditures on Macroeconomic Indicators in Turkey: 2000-2020 Period. Journal of Security Studies, 24(1).
Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of econometrics, 66(1-2), 225-250.
Topal, M. H. (2018). Türkiye’de askeri harcama ve işsizlik ilişkisi: Çoklu yapısal kırılmalar altında eşbütünleşme analizi ve zamanla değişen nedensellik. ICPESS 2018 PROCEEDINGS Volume 2: Ecomonic Studies, 139.
Xu, Y., Su, C. W., & Tao, R. (2020). Is defense spending inflationary? Time–frequency evidence from China. Defence and Peace Economics, 31(3), 361-375.
Yaylali, M., & Lebe, F. (2011). Beşerî Sermaye İle İktisadi Büyüme Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi. Marmara University Journal of the Faculty of Economic & Administrative Sciences, 30(1).
Yılancı, V., & Özcan, B. (2010). Yapısal kırılmalar altında Türkiye için savunma harcamaları ile GSMH arasındaki ilişkinin analizi. CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 21-33.
Yildirim, J., & Sezgin, S. (2003). Military expenditure and employment in Turkey. Defence and Peace Economics, 14(2), 129-139.
Zhong, M., Chang, T., Tang, D. P., & Wolde-Rufael, Y. (2015). The causal nexus between military spending and unemployment in the G7: a bootstrap panel causality test. Defence and Peace Economics, 26(6), 609-622.
The World Bank, World Development Indicator, Military Expenditure, https://data.worldbank.org/indicator/MS.MIL.XPND.GD.ZS https://www.matteoiacoviello.com/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Enflasyon, İstihdam, Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Efe ^*
0000-0002-0281-6949
Türkiye

Üzeyir Aydın
0000-0003-2777-6450
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

18 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

4 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

21 Haziran 2023

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1317847

IZ

https://izlik.org/JA65TC25DC

APA

Efe, E., & Aydın, Ü. (2023). Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 692-707. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1317847

AMA

1.Efe E, Aydın Ü. Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24(3):692-707. doi:10.17494/ogusbd.1317847

Chicago

Efe, Elif, ve Üzeyir Aydın. 2023. “Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 692-707. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1317847.

EndNote

Efe E, Aydın Ü (01 Aralık 2023) Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 692–707.

IEEE

[1]E. Efe ve Ü. Aydın, “Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 692–707, Ara. 2023, doi: 10.17494/ogusbd.1317847.

ISNAD

Efe, Elif - Aydın, Üzeyir. “Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (01 Aralık 2023): 692-707. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1317847.

JAMA

1.Efe E, Aydın Ü. Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24:692–707.

MLA

Efe, Elif, ve Üzeyir Aydın. “Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, Aralık 2023, ss. 692-07, doi:10.17494/ogusbd.1317847.

Vancouver

1.Elif Efe, Üzeyir Aydın. Makroekonomik Değişkenlerin ve Jeopolitik Risk Endeksinin Savunma Harcamalarına Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2023;24(3):692-707. doi:10.17494/ogusbd.1317847