Eskişehir İli Manav Ağızlarında Tespit Edilen Eskicil Sözcükler

Ağızlar, bünyelerinde eskicil sözcükleri yaşatmaları bakımından ölçünlü dilden farklıdırlar. Çalışmada EİMA’da yer alan eskicil sözcükler tespit edilmiştir. Eski Türkçeden gelen sözcükler, DLT’ye bakılarak tespit edilmiş, bu sözcükler GTS’de yer almıyorsa eskicil olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada 37 eskicil sözcük tespit edilmiştir. Bu sözcüklerin bir kısmının Eski Türkçedeki biçimleri ile ses ve anlam bakımından farklı olarak kullanıldığı görülmüştür. Sözcük başı /b/ ünsüzünün (bile>bele, bıkın>bıkın, bıldır>bıldır, buturgak>bıtıraK) korunduğu; aynı şekilde sözcük başında k>g değişikliği yaygın olduğu (kadrak > gayrak, küwen- > govan-, kogsak > govaşak, kök > gök, kön- > gön-, köŋlek > göynek, külre-/küldre- > güldürtü) beş sözcükte ise /k/ ünsüzünün korunduğu (kak > kak, kerü > keri, kenzi > kendirik, kepi- > kepir, kes > kes) tespit edilmiştir.

Dialects are different from the standard language in terms of keeping the archaic words alive in their structure. In this study, archaic words in EIMA were identified. The words from Old Turkish were identified by looking at DLT, and if these words were not included in GTS, they were evaluated as archaic. In the study, 37 archaic words were identified. It was observed that some of these words are used differently from their Old Turkish forms in terms of sound and meaning. The word-initial /b/ consonant (bile>bele, bıkın>bıkın, bıldır>bıldır, buturgak>bıtıraK) is preserved; likewise, although word-initial k>g change is common (kadrak > gayrak, küwen- > govan-, kogsak > govaşak, kök > gök, kön- > gön-, köŋlek > göynek, külre-/küldre- > güldürtü), the /k/ consonant is preserved in five words (kak > kak, kerü > keri, kenzi > kendirik, kepi- > kepir, kes > kes).