Review

Hizmet sektöründe insansı robot kullanımı üzerine bir literatür incelemesi

Volume: 16 Number: 1 January 31, 2023
EN TR

Hizmet sektöründe insansı robot kullanımı üzerine bir literatür incelemesi

Öz

Modern anlamda ilk insansı robot, 1973 yılında geliştirilmiştir. Zaman içerisinde gerçekleşen teknolojik gelişmeler, daha karmaşık görevleri yerine getiren insansı robotların üretilmesini sağlamıştır. Bu durum, insansı robotların kullanımını giderek yaygınlaştırmıştır. İnsansı robotların iş dünyasında giderek yaygınlaşması, onlarla etkileşime geçen bireylerin algı, tutum ve davranışlarının belirlenmesini önemli hale getirmiştir. Bu konuda tüketicilerin algı, tutum ve davranışları belirsizdir. Ayrıca insansı robotların giderek çalışanların yerini alması ya da çalışanlarla birlikte görevleri yerine getirmesi, çalışanlar üzerine stres oluşturmaktadır. Bununla birlikte işverenlerin, konuya verimlilik ve maliyet açısından yaklaştığı görülmektedir. Ülkemizde insansı robot kavramı, genel olarak mühendislik bakış açısıyla incelenmiştir. Sosyal bilim temelinde yapılan çalışmaların daha sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada insansı robot ve hizmet sektöründe insansı robot kullanımı üzerine yapılan araştırmalar incelenmektedir. Literatürde konunun farklı hizmet türlerinde, farklı katılımcılar üzerinde çeşitli teknikler kullanılarak incelendiği görülmektedir. Yapılan incelemelere göre, insansı robotların performanslarının yeterli olarak görülmediği, genel olarak bireylerin insansı robota karşı tutum ve davranışlarının olumlu olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın katkısı, hem akademisyenlere hem de uygulamacılara yöneliktir. Tüketici davranışları ve hizmet sektörü üzerinde çalışan araştırmacılara yeni araştırma konuları belirleme konusunda rehberlik etmesi beklenirken, uygulamacılara da insansı robot yatırımları üzerine rehberlik etmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

İnsansı robot , sosyal robot , insan-robot etkileşimi , tekinsiz vadi , Humanoid robot , social robot , human-robot interaction , uncanny valley

References

  1. Akın Robotics. 10 Ağustos 2021 tarihinde https://www.akinrobotics.com/tr/prototiplerimiz sayfasından erişilmiştir.
  2. Al Barakeh, Z., Alkork, S., Karar, A. S., Said, S., & Beyrouthy, T. (2019, April). Pepper humanoid robot as a service robot: A customer approach. In 2019 3rd International Conference on Bio-engineering for Smart Technologies (BioSMART) (pp. 1-4). IEEE.
  3. Baloğlu, K. A., Kaplancalı, U. T., & Kılıç, S. (2019). Bakıma ihtiyaç duyan yaşlılar için yardımcı sosyal robot araştırması ve analizi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, Special Issue, 1-8. DOI: 10.31590/ejosat.626045.
  4. Barisozcan.com. 10 Aralık 2021 tarihinde https://barisozcan.com/dunyanin-en-gercekci-insansi-robotu-ve-ureyen-robotlar/ sayfasından erişilmiştir.
  5. Boston Dynamics. 10 Ağustos 2021 tarihinde https://www.bostondynamics.com/atlas sayfasından erişilmiştir. Breazeal, C. (2003). Emotion and sociable humanoid robots. International Journal of Human-Computer Studies, 59(1-2), 119-155.
  6. Breazeal, C., Gray, J., & Berlin, M. (2009). An embodied cognition approach to mindreading skills for socially intelligent robots. The International Journal of Robotics Research, 28(5), 656-680.
  7. Choi, Y., Choi, M., Oh, M., & Kim, S. (2020). Service robots in hotels: Understanding the service quality perceptions of human-robot interaction. Journal of Hospitality Marketing & Management, 29(6), 613-635.
  8. Choi, Y., Oh, M., Choi, M., & Kim, S. (2021). Exploring the influence of culture on tourist experiences with robots in service delivery environment. Current Issues in Tourism, 24(5), 717-733.
  9. Demir, S. (2019). İç ortamlarda insan-robot etkileşimi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Konya.
  10. Duffy, B. R. (2003). Anthropomorphism and the social robot. Robotics and Autonomous Systems, 42(3-4), 177-190.
APA
Başer, S. H., & Bakırtaş, H. (2023). Hizmet sektöründe insansı robot kullanımı üzerine bir literatür incelemesi. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, 16(1), 207-223. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1172553