Research Article

SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE

Volume: 18 Number: 2 April 30, 2025
TR EN

SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE

Abstract

Bu çalışma, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Türkiye için 2014-2021 döneminde sağlık, ekonomik ve yaşam beklentisi çıktılarının işsizlik oranı üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Çalışmanın amacı, bu değişkenlerin işsizlik oranlarıyla ilişkisini dinamik bir perspektifle incelemektir. Arellano-Bover ve Blundell-Bond tarafından geliştirilen Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (Sistem GMM) kullanılarak yapılan analiz, özellikle doğumda yaşam beklentisinin işsizlik oranını azaltıcı etkisini ve yurt içi genel hükümet sağlık harcamalarının işsizlik oranını artırıcı etkisini ortaya koymaktadır. GSYH büyüme oranının işsizlik oranı üzerindeki etkisi ise anlamlı bulunmamıştır. Çalışma, sağlık harcamalarının ve yaşam beklentisinin iş gücü piyasaları üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini kapsamlı bir şekilde ele almasıdır. Literatürde sağlık, ekonomik ve yaşam beklentisi göstergelerinin birlikte değerlendirildiği çalışma sayısı sınırlı olup bu araştırma COVID-19 pandemisinin etkilerini de hesaba katarak özgün bir katkı sunmaktadır. Aynı zamanda, sağlık harcamalarının verimli kullanımı, iş gücü katılımını destekleyici sosyal politikalar ve ekonomik büyüme stratejilerinin iyileştirilmesini sağlamaktadır. Özellikle kriz dönemlerinde işsizliği önleyici esnek politika yaklaşımları önem taşımaktadır. Ayrıca, sağlık ve ekonomik politikaların bütüncül bir şekilde ele alınması, iş gücü piyasalarındaki olumsuz etkilerin minimize edilmesini sağlamaktadır.

Keywords

İşsizlik Oranı, Doğumda Yaşam Beklentisi, GSYH Büyüme Oranı, Sağlık Harcamaları

References

  1. Ağır, H., & Tıraş, H. H. (2018). Türkiye’de sağlık harcama türlerinin değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 643-670.
  2. Aísa, R., Pueyo, F., & Sanso, M. (2012). Life expectancy and labor supply of the elderly. Journal of Population Economics, 25(2), 545-568. https://doi.org/10.1007/s00148-011-0369-5
  3. Alper, F. Ö. (2017). Relationship between inflation and unemployment: The ARDL bound testing approach for Turkey. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(2), 71-80. https://doi.org/10.30711/utead.352151
  4. Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of Econometrics, 68(1), 29-51. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D
  5. Auld, M. C. (2002). Disentangling the effects of morbidity and life expectancy on labor market outcomes. Health Economics, 11(6), 471-483. https://doi.org/10.1002/hec.753
  6. Bartley, M. (1994). Unemployment and ill health: understanding the relationship. Journal of Epidemiology & Community Health, 48(4), 333-337. http://www.jstor.com/stable/25567932
  7. Bianchi, F., Bianchi, G., & Song, D. (2023). The long-term impact of the COVID-19 unemployment shock on life expectancy and mortality rates. Journal of Economic Dynamics and Control, 146, 104581. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2022.104581
  8. Blundell, R. & Bond (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 87(1), 115-143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8
APA
Örtlek, Z. (2025). SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 675-690. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1587091
AMA
1.Örtlek Z. SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;18(2):675-690. doi:10.25287/ohuiibf.1587091
Chicago
Örtlek, Zekiye. 2025. “SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (2): 675-90. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1587091.
EndNote
Örtlek Z (April 1, 2025) SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 2 675–690.
IEEE
[1]Z. Örtlek, “SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 2, pp. 675–690, Apr. 2025, doi: 10.25287/ohuiibf.1587091.
ISNAD
Örtlek, Zekiye. “SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18/2 (April 1, 2025): 675-690. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1587091.
JAMA
1.Örtlek Z. SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;18:675–690.
MLA
Örtlek, Zekiye. “SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 2, Apr. 2025, pp. 675-90, doi:10.25287/ohuiibf.1587091.
Vancouver
1.Zekiye Örtlek. SAĞLIK, EKONOMİK VE YAŞAM BEKLENTİSİ ÇIKTILARININ İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025 Apr. 1;18(2):675-90. doi:10.25287/ohuiibf.1587091