Research Article

Parth İdaresi Altındaki Mezopotamya'da Bir Yahudi Yönetimi: Asinaeus ve Anilaeus

Volume: 6 Number: 2 December 31, 2024
TR EN

Parth İdaresi Altındaki Mezopotamya'da Bir Yahudi Yönetimi: Asinaeus ve Anilaeus

Öz

Tarihi süreç içerisinde Yahudiler, çeşitli dönemlerde ve bölgelerde farklı yerleşimler kurmuştur. Bu yerleşimlerin büyük bir kısmı, sürgün veya gönüllü yerleşme gibi dağılmalar neticesinde ortaya çıkmıştır. Oluşan yerleşimlerin bir kısmı Yahudiler tarafından idare edilebilmişken büyük bir kısmı Yahudi olmayan devlet ve yöneticilerin idaresi altında bulunmuştur. Bahse konu yerleşimlerin en eski ve en önemlilerinden biri kökenleri MÖ VIII. yüzyıla kadar dayandırılabilen Babil Yahudi diasporasıdır. Bu diasporanın sonraki dönem mensupları, bulundukları bölgede birtakım idari organizasyonlar da oluşturmuştur. Bu çalışmada, belirtilen organizasyonlardan birini oluşturan Asinaeus ve Anilaeus kardeşlerin faaliyetleri ele alınmıştır. Literatürde pek fazla müstakil çalışmaya konu edilmemiş olan kardeşlerin faaliyetleri, Parth idaresinin kendilerine meşruiyet kazandırması, kardeşlerin yönetim sahası ve görevlerinin türü soruları üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları arasında Asinaeus ve Anilaeus’un meşruiyet kazanmasında genelde Parth Devleti’nin idari organizasyonundan kaynaklanan bazı problemlerin ve özelde III. Artabanus döneminin istikrarsız bir dönem olmasının etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca dönemin ticaret güzergahlarının asayişinin sağlanması da konu üzerinde etkilidir.

Anahtar Kelimeler

Parth , Asinaeus , Eskiçağ Tarihi , Yahudi , Anileaus , Diaspora

References

  1. Adam, Baki. “Yahudilik”. Dinler Tarihi El Kitabı, ed. Baki Adam, Ankara: Grafiker Yayınları, 2018, 62-135.
  2. Atkinson, Kenneth. A History of the Hasmonean State: Josephus and Beyond. Londra: Bloomsbury, 2016.
  3. Ayverdi, İlhan. “Diyaspora”. Misalli Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul: Kubbealtı İktisadi İşletmesi, 2010, 293.
  4. Babil Talmudu. Kullanılan metin ve çeviri: “Talmud, Babylonian”. Erişim: 23.10.2024, https://www.sefaria.org/texts/Talmud.
  5. Bacher, W. “Nehardea (Nearda)”. The Jewish Encyclopedia, ed. Isidore Singer, New York: Funk and Wagnall Company, 1905, 9: 208-209.
  6. Bauer, Susan Wise Bauer. Antik Dünya İlk Kayıtlardan Roma’nın Dağılmasına. Çev. Mehmet Moralı, İstanbul: Alfa Tarih, 2013.
  7. Berthelot, Katell. In Search of the Promised Land? The Hasmonean Dynasty Between Biblical Models and Hellenistic Diplomacy. Çev. Margaret Rigaud, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2018.
  8. Bivar, A. D. H. “The Political History of Iran Under the Arsacids”. The Cambridge History of Iran, ed. Ehsan Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 2006, 3: 21-99.
  9. Brenner, Michael. Kısa Yahudi Tarihi. Çev. Sevinç Altınçekiç, İstanbul: Alfa Tarih, 2011.
  10. Brosius, Maria. The Persians. Londra: Routledge, 2006.
ISNAD
Açıl, Okan. “Parth İdaresi Altındaki Mezopotamya’da Bir Yahudi Yönetimi: Asinaeus Ve Anilaeus”. Oksident 6/2 (December 1, 2024): 201-222. https://doi.org/10.51490/oksident.1573348.