Research Article

Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması

Volume: 9 Number: 1 January 14, 2026
TR EN

Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, parfüm, gıda ve ilaç endüstrilerinde yaygın kullanılan glikoksilik asidin (GA) toksisitesi, Allium cepa L. testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Toksisitesi değerlendirilirken fizyolojik parametreler açısından kök uzunlukları, ağırlık artışları ve çimlenme yüzdelerine, sitogenetik parametreler açısından mitotik indeks (Mİ), mikronükleus (MN) oranı ve kromozom hasarların oluşumuna, anatomik parametreler açısından ise meydana gelen anatomik farklılıklar belirlenerek elde edilen veriler istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir. Bu kapsamında soğan yumruları birbirine yakın ağırlıkta olmak üzere biri kontrol ve beşi uygulama grubu olarak ayrılmıştır. Kontrol de bulunan A.cepa yumruları distile su ile işleme tabi tutulurken, deney gruplarındaki soğanlar 10, 25, 50, 100 ve 250 ppm GA konsantrasyonlarıyla 20˚C sıcaklıkta karanlık bir ortamda 72 saat boyunca bekletilmiştir. Araştırma sonucunda, kontrol grubuna kıyasla GA uygulanmış gruplarda kök uzunluğu, ağırlık artışı ve çimlenme yüzdesi oranlarında azalış, yine Mİ oranınında da azalış olduğu tespit edilirken; sitogenetik parametrelerden kromozomal anormalliklerin ve MN sıklığının uygulama doz miktarının artmasıyla istatistiksel açıdan arttığı belirlenmiştir. GA uygulamasına bağlı olarak kök hücrelerinde fragment oluşumu, eşit olmayan kromatin dağılımı, vagrant kromozom, yapışık kromozom, c-mitoz ve kromozom köprüleri gibi kromozomal hasarlar belirlenmiştir. Anatomik hasarlar bakımından; kontrol grubu ile karşılaştırıldığında GA kök ucu hücrelerinde hücre deformasyonu, yassılaşmış hücre çekirdekleri, nekroz, korteks hücre deformasyonu, korteks hücrelerinde GA birikimi, korteks hücre duvarlarında kalınlaşma ve belirsiz vasküler doku gibi anatomik değişimlere neden olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, anatomik hasarın derecesinin uygulanan doz miktarı arttıkça yükseldiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, fizyolojik, anatomik ve sitogenetik parametreler kullanılarak glikoksilik asitin A. cepa kök ucu hücrelerinde doz bağımlı toksik etki gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle 100 ve 250 ppm gibi yüksek uygulama dozlarına ulaşıldığında, ciddi toksisiteye neden olabileceği belirlenmiş ve MN sıklığı dikkate alınarak değerlendirilen etkiler, klastojenik etkinin varlığını göstererek genotoksik hasar açısından önemli bir bulgu olarak kabul edilmiştir.

Keywords

References

  1. ABD Çevre Koruma Ajansı (US EPA). 1990 Yüksek üretim hacimli (hpv) kimyasallar programı listesi. Çevre Koruma Ajansı; Washington, Dc. 1990.
  2. ABD Çevre Koruma Ajansı (US EPA). Akrilik asit için kimyasal özet. Kirliliği Önleme Ve Zehirli Maddeler Ofisi; Washington, DC, 1994.
  3. Acar A., Türkmen Z., Çavuşoğlu K., Yalçın E. Investigation of benzyl benzoate toxicity with anatomical, physiological, cytogenetic and biochemical parameters in in vivo. Caryologia 2020; 73(3): 21-32.
  4. Akgündüz MÇ., Çavuşoğlu K., Yalçın E. The potential risk assessment of phenoxyethanol with a versatile model system. Sci Rep 2020; 10: 1209.
  5. Anderson SE., Ham JE., Munson AE. Irritancy and sensitization potential of glyoxylic acid. Journal of Immunotoxicology 2008; 5(2): 93-98.
  6. Bıçakçı U., Çavuşoğlu K., Yapar K., Acar A., Yalçın E. The ınvestigation of diazinon toxicity in root tip cells of Allium cepa (Onion) L. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Dergisi 2017; 7(3): 49-56.
  7. Bruggink A. Synthesis of β-lactam antibiotics: Chemistry, Biocatalysis & Process Integration. Netherlands: Springer-Science Business Media, B.V; 2001.
  8. Çavuşoğlu D., Çavuşoğlu K., Çavuşoğlu K. Identification of cyto- and genotoxic effects of lunularic acid in Allium cepa L. root tip meristem cells. Cytol. Genet. 2024; 58(2): 178–189.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Plant Morphology and Anatomy, Cell and Nuclear Division, Molecular Evolution

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 14, 2026

Submission Date

March 25, 2025

Acceptance Date

July 6, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Uzun Akgeyik, A. (2026). Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 55-74. https://doi.org/10.47495/okufbed.1665057
AMA
1.Uzun Akgeyik A. Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026;9(1):55-74. doi:10.47495/okufbed.1665057
Chicago
Uzun Akgeyik, Aytül. 2026. “Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (1): 55-74. https://doi.org/10.47495/okufbed.1665057.
EndNote
Uzun Akgeyik A (January 1, 2026) Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 1 55–74.
IEEE
[1]A. Uzun Akgeyik, “Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması”, Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno, vol. 9, no. 1, pp. 55–74, Jan. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1665057.
ISNAD
Uzun Akgeyik, Aytül. “Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/1 (January 1, 2026): 55-74. https://doi.org/10.47495/okufbed.1665057.
JAMA
1.Uzun Akgeyik A. Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026;9:55–74.
MLA
Uzun Akgeyik, Aytül. “Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 9, no. 1, Jan. 2026, pp. 55-74, doi:10.47495/okufbed.1665057.
Vancouver
1.Aytül Uzun Akgeyik. Glioksilik Asit’in, Toksik Gösterge Parametreleri Kullanılarak İn Vivo Etkilerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026 Jan. 1;9(1):55-74. doi:10.47495/okufbed.1665057

23487


196541947019414

19433194341943519436 1960219721 197842261021238 23877

*This journal is an international refereed journal 

*Our journal does not charge any article processing fees over publication process.

* This journal is online publishes 5 issues per year (January, March, June, September, December)

*This journal published in Turkish and English as open access. 

19450 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.