Atık Su Arıtma Tesislerindeki Ekipmanlarda Bulunan Asenkron Motorlar ve Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemlerinin İncelenmesi: Gaziantep Örneği

Öz

Atıklar insan sağlını ciddi düzeyde tehdit etmektedir. Bu nedenle ilk zamanlardan bu günlere kadar insanlar hep atıklardan uzaklaşmak istemektedir. Günümüzde şehir merkezlerinde bulunan kanalizasyon şebekeleri ve atık su arıtma tesisleri ile bu işlem kolaylıkla yapılmaktadır. Atık su arıtma tesisleri içerisinde su giriş kapaklarından ızgaralara, geri devir pompalarından havalandırma havuzlarına oksijen basan blower cihazlarına kadar birçok ekipman içerisinde asenkron motor bulunmaktadır. Asenkron motorlar ilk kalkış anında normal akımının 5-7 katını çekmektedir ve bundan dolayı motor sargılarına zarar vermektedir. Bu durumun önüne geçebilmek adına bir takım yol verme metotlarının kullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada atıksu arıtma tesisinde bulunan asenkron motorlar ve bu motorlara yol verme yöntemleri incelenmiş ve 39 adet ekipmanın doğrudan, 18 adet ekipmanın yıldız üçgen, 36 adet ekipmanın yumuşak yol verici ile ve 29 adet ekipmanın elektronik sürücü ile yol verildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Atık Su Arıtma
• Elektrik Motorları
• Asenkron Motor
• Asenkron Motorlara Yol Verme
• Enerji Verimliliği

Examination of Asynchronous Motors and Starting Methods of Asynchronous Motors found in Waste Water Treatment Plants: A Gaziantep Example

Abstract

Waste seriously threatens human health. For this reason, from the earliest times to today, human kind has always tried to get away from it. Today, thanks to sewage networks and wastewater treatment plants located in the city center, this is easily done. Asynchronous motors are used in many parts of waste water plants, starting from the water inlet covers to the grids and the return pumps to the blower devices that deliver oxygen to the aeration pools. Asynchronous motors draw 5-7 times the normal current at the first start-up and this damages the motor windings. To prevent this, it is necessary to use a number of starting methods. This study examined asynchronous motors in wastewater treatment plants and starting methods of these motors and it was found that 39 pieces of equipment were started directly, 18 pieces of equipment were star-delta, 36 pieces of equipment were soft starters and 29 pieces of equipment were driven by electronic drives.

References

1. [1] Hochstrat R., Wintgens T., Melin T., and Jeffrey P. Wastewater reclamation and reuse in Europe: A model-based potential estimation, Water Science and Technology, 2005; 5(1): 67–75.
2. [2] İpek Mİ. Bir atıksu arıtma tesisinde kullanılan yüksek gerilimli elektrik motorlarına yol verme yöntemlerinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye, 2002.
3. [3] Gülsoy İ. Kentsel atıksu arıtma tesisinin online izlenmesi ile enerji etüt ve optimizasyonu, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli, Türkiye, 2017.
4. [4] Heidari M., Kianinezhad R., Seifossadat G., Monadi M. Effects of distribution network unbalance voltage types with identical unbalance factor on the induction motors simulation and experimental, Int. Rev. Electr. Eng., 2011; (6-1): 223–228.
5. [5] Tümbek M. Tez faz asenkron motor yerine kullanılacak üç faz motorların gövdesine yerleştirilen hız kontrol cihazının tasarımı ve uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniveristesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli, Türkiye, 2012.
6. [6] Aydıngöz Hİ., Gümüş B. Gerilim bozulmalarının tarımsal sulamada kullanılan farklı besleme türlerine sahip asenkron motorlar üzerindeki etkilerinin araştırılması, Dicle Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 2014; 5(2): 129-140.