A NEW DIE FOR THE AMPHORA STAMPS OF SMYRNA

Year 2026, Issue: XXXIV , 347 - 356 , 31.03.2026

Gonca Cankardeş Şenol , Ahmet Kaan Şenol

https://izlik.org/JA63CW99HP

Abstract

Smyrna is among the cities that produced wine in antiquity. Wine production in the city was known by ancient authors. To date, finds that may be related to this production, such as amphora workshops or deposits, have not been identified during excavations and research carried out in or around the city. Although not numerous, some amphora stamp finds recovered from various centers indicate that stamped amphorae were produced in Smyrna during the Hellenistic Period. Three amphora stamps bearing the ethnic of Smyrna are known from Pergamon, two from Istros and one from Olbia. These stamps, made in the same style as seen on Smyrna coins, bearing the ethnic above and the shrimp device below, are probably the production of the same workshop. All of the stamps in question were obtained from the same matrix. A stamp uncovered in 2023 during the Smyrna Theater excavations was impressed by a different matrix. Thus, it has been currently determined that ethnic bearing stamps have at least two different matrices. The fact that this stamp is in the same style as the stamps found in different centers reveals that they were all produced by the same workshop.
Two anepigraphic stamps, bearing only a shrimp device and found in Olbia and Istros, are also suggested to be Smyrnaean production. It is not yet known whether the inscribed and ethnic-bearing stamps and the anepigraphic stamps belong to the same workshop. In addition, since the finds are only stamped handles, there is still insufficient data on the forms of Smyrnaean amphorae. Some researchers have noted their similarity to Rhodian amphorae. The clay characteristics of some amphora fragments of unknown origin, unearthed in the Smyrna excavations, are similar to the clay characteristics of the stamped handle found in the theater. Further clay analysis will help clarify this issue. The filling layer where the stamped handle was found does not provide sufficient evidence for dating. However, with the help of chronological data from the other sites, the stamped Smyrnaean amphorae are dated to the first half of the 2nd century BC.

Keywords

Smyrna , amphora , amphora stamp , anceint trade , Smyrna Theatre , Izmir

Yeni bir Smyrna Amphorası Mühür Kalıbı

https://izlik.org/JA63CW99HP

Abstract

Smyrna Antik Dönem'de şarap üretimi yapan kentler arasında yer almaktadır. Kentin şarap üretimi antik yazarlar tarafından bilinmektedir. Günümüze değin, amphora atölyesi veya depozitleri gibi bu üretimle ilişkili olabilecek buluntular kentin içerisinde veya çevresinde gerçekleştirilen kazı çalışmaları ve araştırmalarda tespit edilememiştir. Çok sayıda olmamakla birlikte çeşitli merkezlerden ele geçen bazı amphora mühür buluntuları, Smyrna’da Hellenistik Dönemde mühürlü amphora üretilmiş olduğunu göstermektedir. Pergamon’dan üç, Istros’dan iki ve Olbia’dan bir adet Smyrna etniğini taşıyan amphora mührü bilinmektedir. Aynı stilde yapılmış, üstte etnik ve altında, Smyrna sikkelerinde de görülen, karides sembolünü taşıyan bu mühürler olasılıkla aynı atölyenin üretimi olmalıdır. Söz konusu mühürlerin tamamı aynı kalıptan elde edilmişlerdir. Smyrna Tiyatrosu kazılarında 2023 yılında ele geçen bir mühür farklı bir kalıptan elde edilmiştir. Böylece etnik taşıyan mühürlerin şimdilik en az iki farklı kalıbı olduğu belirlenmiştir. Bu mühürün de, farklı merkezlerde ele geçen mühürlerle aynı stilde olması, hepsinin aynı atölyenin üretimi olduklarını ortaya koymaktadır. Olbia ve Istros’dan ele geçen ve üzerlerinde sadece karides sembolü taşıyan 2 yazıtsız mühür de Smyrna üretimi olarak önerilmektedir. Yazıtlı ve etnik taşıyan mühürlerle yazıtsız mühürlerin aynı atölyeye ait olup olmadıkları henüz bilinmemektedir. Ayrıca buluntular sadece mühürlü kulp oldukları için Smyrna amphoralarının formları hakkında da henüz veriler yetersizdir. Rhodos amphoralarına benzer oldukları bazı araştrımacılar tarafından belirtilmiştir. Smyrna kazılarında ele geçen ve kökeni belirlenemeyen bazı amphora parçalarının kil özellikleri, Tiyatro buluntusu mühürlü kulpun kil özellikleri ile benzerlik göstermektedir. Yapılacak kil analizleri bu konunun açıklığa kavuşmasına yardımcı olacaktır. Tiyatro buluntusu mühürlü kulpun ele geçtiği dolgu tabakası tarihleme için yeterli kanıtlar sunmamaktadır. Ancak buluntu yerlerindeki kronolojik veriler yardımıyla mühürlü Smyrna amphora kulpları MÖ 2. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir.

Keywords

Smyrna , amphora , amphora mührü , antik ticaret , Smyrna tiyatrosu , İzmir

References

• Athenaeus Deipnosophistae (The Deipnosophists) I-VII, (trans. by C.B. Gulick), Londra, l951- l993.
• Homeros İlyada (transl. by A. Erhat – A. Kadir), Sander Yayınevi, Istanbul, l975.
• Homeros Odyseus (transl.by A. Erhat – A. Kadir), Sander Yayınevi, Istanbul. l978.
• Avram 2019 Avram, A., “Les timbres amphoriques du remplissage de la fosse sacrée du téménos d’istros”, Analyse et Exploitation des timbres amphoriques grecs (ed. N. Badoud – A. Marangou), Collection archéologie & culture, Rennes, 323-337.
• Birzescu 2004 Birzescu, I., “The Ceramic Inscriptions from Istros”, The Naukratis Phenomenon Approach, Proceedings of the 28th International Colloquium. Papers of the British Museum.