Research Article

SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER

Number: 46 June 18, 2019
EN TR

SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER

Abstract

İsa’nın ölümünden 35-70 yıl sonra bugün “İncil” diye tanımlanan anonim metinleri kaleme alan yazarların hangi bilgi kaynaklarını kullandıkları meselesi, araştırmacılar arasında tartışılan bir konudur. Bu bağlamda, İncil yazarlarının bazen birbirlerinin metinlerini kaynak olarak kullandıkları ortaya konulmuştur. Bazen hipotetik bazı yazılı kaynakları da kullanmış oldukları düşünülmektedir. Ancak İncillerin arkasında “sözlü gelenek” denilen şifahi bir rivayet külliyatının bulunduğu da kabul edilmektedir. Sözlü gelenek; İsa hakkında 30’lu yıllardan II. yüzyılın ikinci çeyreğine kadar yayılarak dolaşan küçük, ayrı, bağımsız, sözlü anlatılardan oluşmaktadır. Günümüzde “İncil” tabir edilen yazılı metinlerden hareketle, bu metinlerin arkasındaki sözlü geleneğin anlaşılmasına ve İncil yazarlarının redaktörler olarak bu geleneği nasıl şekillendirdiklerine dair bilimsel arayışlar ise “form kritiği” denilen metodolojik bir yaklaşımı öne çıkarmıştır. Form kritiği,  sözlü geleneğin yapısını, özgün temelini ve tarihini tanımlanmayı amaçlayan bir disiplindir. Bu disiplin, İncil araştırmaları alanında önemli sonuçlara ulaşmayı mümkün kılmaktadır. Wellhausen, Schmidt, Dibelius ve Bultmann gibi Alman araştırmacılar, bu alanın öncü isimleri olmuşlardır. Bununla beraber, form kritiği konusu, tıpkı Kitab-ı Mukaddes Kritiği kapsamındaki diğer yöntemler gibi Türk akademisi özelinde boş bırakılmıştır. Bu makale, İncil rivayetlerinin arka planını oluşturan “sözlü gelenek” kavramına ve bu süreci çeşitli açılardan inceleyen ve aydınlatmaya çalışan “form kritiği” yöntemine, Türk akademisinin dikkatini çekmeyi amaçlamaktadır. 

Keywords

References

  1. Ashton, John. Understanding the Fourth Gospel. New York: Oxford University Press, 2007.
  2. Augustinus. De Consensu Evangelistarum. İngilizce trc. S.D.F. Salmond, Nicene and Post-Nicene Fathers, Seri 1, C. 6. Ed. Philip Schaff. Buffalo, New York: Christian Literature Publishing Co., 1888.
  3. Bağır, Muhammet Ali. “Kutsal Kitap Eleştirisi: Eski Ahit Örneği ve Modern Dönem Öncüleri”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 31 (Ocak-Haziran 2014) 279-310.
  4. Blomberg, Craig L. The Historical Reliability of the Gospels. Illinois: Inter-Varsity Press, 1987.
  5. Bruce, F.F. “The History of the New Testament Study”. New Testament Interpretation, Essays on Principles and Methods. 1977. Carlisle: The Paternoster Press, Revised 1979, 21-59.
  6. Bultmann, Rudolf K. The History of the Synoptic Tradition. İngilizce trc. J. Marsh. Oxford: Basil Blackwell, 1972.
  7. Carson, D.A.-Moo, Douglas J. An Introduction to the New Testament. 2. Basım. Michigan, Grand Rapids: Zondervan, 2005.
  8. Colwell, Ernest Cadman. “Biblical Criticism: Lower and Higher”. Journal of Biblical Literature 67/1 (1948) 1-12 Demir, Şehmus. “Kitab-ı Mukaddes’i Mitolojik Unsurlardan Arındırma Çabası ve Kur’an Kıssalarının Tarihsel Gerçekliği”. İslami İlimler Dergisi 9:1 (Bahar 2014) 103-122.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 18, 2019

Submission Date

March 15, 2019

Acceptance Date

June 14, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 46

APA
Duygu, Z. (2019). SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 46, 297-327. https://doi.org/10.17120/omuifd.540787
AMA
1.Duygu Z. SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER. OMUIFD. 2019;(46):297-327. doi:10.17120/omuifd.540787
Chicago
Duygu, Zafer. 2019. “SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, nos. 46: 297-327. https://doi.org/10.17120/omuifd.540787.
EndNote
Duygu Z (June 1, 2019) SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 46 297–327.
IEEE
[1]Z. Duygu, “SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER”, OMUIFD, no. 46, pp. 297–327, June 2019, doi: 10.17120/omuifd.540787.
ISNAD
Duygu, Zafer. “SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 46 (June 1, 2019): 297-327. https://doi.org/10.17120/omuifd.540787.
JAMA
1.Duygu Z. SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER. OMUIFD. 2019;:297–327.
MLA
Duygu, Zafer. “SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no. 46, June 2019, pp. 297-2, doi:10.17120/omuifd.540787.
Vancouver
1.Zafer Duygu. SÖZLÜ GELENEK, FORM KRİTİĞİ VE İNCİLLER. OMUIFD. 2019 Jun. 1;(46):297-32. doi:10.17120/omuifd.540787