PDF EndNote BibTex RIS Cite

el-Bâkıllanî’ye Atıfları Çerçevesinde el-Gazzâlî’nin Fıkıh Usûlünde Muhakkikliği

Year 2012, Volume 32, Issue 32, 39 - 75, 01.06.2012

Abstract

We have examined whether or not al-Ghazzâlî was a man of investigation (tahqiq) according to methodology of Islamic Jurisprudence and how he evaluated the former scholars’ views based on his references to al-Bâqillânî, a scholar who lived about a century before him. At the beginning of our article, we have presented information about these two scholars’ positions within methodology of Islamic Jurisprudence. Then, we have dealt with how al-Bâqillânî’s views were transmitted to al-Ghazzâlî. Finally, we have evaluated al-Ghazzâlî’s references to al-Bâqillânî under three separate sub-sections as “al-Bâqillânî’s views agreed by al-Ghazzâlî, his views disagreed by al-Ghazzâlî, and his views that are fundamentally agreed by al-Ghazzâlî but have some differences in details.”

References

  • Abdülazîm ed‐Dîb, “Cüveynî”, DİA, İstanbul 1993, VIII, ss. 141‐144.
  • Abdülhamîd b. Ali Ebû Zenîd, “Mukaddime”, Kâdî Ebû Bekr Muhammed b.  Tayyib el‐el‐Bâkıllânî, et‐Takrîb ve’l‐İrşâdü’s‐Sağîr, Beyrut 1418/1998, I, ss. 9-168.
  • Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekr İbn Hallikân, Vefeyâtü’l‐A‘yân ve Enbâu Ebnâi’zZamân, (thk. İhsân Abbâs), Dâr‐u Sâdır, Beyrut ts.
  • Bekir Karlığa, “el‐Gazzâlî”, DİA, İstanbul 1996, XIII, ss. 518‐530.
  • Ebû  Abdullah  Bedreddîn  Muhammed  b.  Bahadır  b.  Abdullah  ez‐Zerkeşi,  elBahrüʹl‐Muhît fî Usuliʹl‐Fıkh, y.y. 1413/ 1996.
  • Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman ez‐Zehebî, Tarihüʹlİslâm ve Vefeyâtüʹl‐Meşahir veʹl‐Aʹlâm, (thk. Ömer Abdüsselam Tedmuri),  Dârüʹl‐Kitâbiʹl‐Arabi, Beyrut 1994.
  • Ebû  Bekr  el‐Hatîb  Ahmed  b.  Ali  b.  Sabit  Hatîb  el‐Bağdâdî,  Târîhu  Bağdad  ev  Medîneti’s‐Selâm, (thk. Beşşar Avvad Ma’ruf), Dâru’l‐Ğarbi’l‐İslâmî, Beyrut  2002.
  • Ferhat Koca, İslâm Hukuk Metodolojisine Tahsîs, İstanbul 1996.
  • İlyas Yıldırım (Danışman: Doç. Dr. Kemal Yıldız), Fıkıh Usûlünde el‐Bâkıllânî’nin elGazzâlî’ye Tesiri (Hüküm Çıkarma Metodları Çerçevesinde), Rize Üniversitesi  Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize 2008.
  • İmâmü’l‐Harameyn Abdülmelik b. Abdullah el‐Cüveynî, el‐Burhân fî Usûli’l‐Fıkh,  y.y. 1412/1992.
  • İmâmü’l‐Harameyn Abdülmelik b. Abdullah el‐Cüveynî, et‐Telhîs fî Usûli’l‐Fıkh,  Beyrut, 1424/ 2003.
  • M. Yaşar Kandemir, “Ahmed b. Hüseyin el‐Beyhakî”, DİA, İstanbul 1992, VI, ss.  58‐61.
  • Mehmet Erdoğan, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1998.
  • Muhammed  Hüseyin  Heyto,  “Mukaddime”,  Muhammed  b.  Muhammed  elGazzâlî, el‐Menhûl min Ta‘likâti’l‐Usûl, Dimeşk 1998, ss. 5‐56.
  • Muhammed b. Muhammed el‐Gazzâlî, el‐Müstasfâ min İlmi’l‐Usûl, Beyrut ts.  ______, İslâm Hukukunda Deliller ve Yorum Metodolojisi, (trc. Yunus Apaydın), Kayseri 1994.
  • Muhammed İsmail Şa‘bân, Usûlü’l‐Fıkh:Târihuhü ve Ricâlühü, Mekke 1419/ 1998.
  • Şemseddin Sâmî, Kâmus‐ı Türkî, Çağrı Yayınları, 7. Baskı, İstanbul 1996.
  • Şerafeddin Gölcük, Bâkıllânî ve İnsanın Fiilleri, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları,  Ankara 1997.
  • Tâcüddîn b. Ali es‐Subkî, Tabakâtu’ş‐Şâfiiyyeti’l‐Kübrâ, (thk. Mahmûd Muhammed  Tanahi, Abdülfettah Muhammed el‐Hulv), Hicr liʹt‐Tıbaa veʹn‐Neşr, Cize
  • 1413.  Yunus Apaydın, “Mütercimin Önsözü”, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed  el‐Gazzâlî,  İslâm  Hukukunda  Deliller  ve  Yorum  Metodolojisi,  (trc.  Yunus  Apaydın), Kayseri 1994, I, ss. I‐XVII.
  • ______, “el‐Müstasfâ”, DİA, İstanbul 2006, XXXII, 124‐126

EL‐BÂKİLLANÎ’YE ATIFLARI ÇERÇEVESİNDE EL‐GAZZÂLÎ’NİN FIKIH USÛLÜNDE MUHAKKİKLİĞİ

Year 2012, Volume 32, Issue 32, 39 - 75, 01.06.2012

Abstract

el-Gazzâlî’nin Fıkıh usûlü ilminde tahkik ehlinden olup olmadığını tespit edebilmek için önceki ulemaya ait görüşleri nasıl değerlendirdiğini, kendisinden yaklaşık bir asır önce yaşamış el-Bâkıllânî’ye yaptığı atıflar çerçevesinde ele aldık. Makalenin başında her iki müellifin, Fıkıh usûlü sahasındaki konumlarını ortaya koyan bilgilere yer verdik. Daha sonra el-Bâkıllânî’nin görüşlerinin el-Gazzâlî’ye nasıl intikal ettiğine temas ettik. Nihayet el-Gazzâlî’nin el-Bâkıllânî’ye yaptığı atıfları, “el-Bâkıllânî’nin görüşüne katıldığı, ondan farklı düşündüğü ve temel yaklaşımda aynı olmakla birlikte bazı teferruatta ondan ayrıldığı hususlar” şeklinde üç ayrı başlık altında değerlendirdik.

References

  • Abdülazîm ed‐Dîb, “Cüveynî”, DİA, İstanbul 1993, VIII, ss. 141‐144.
  • Abdülhamîd b. Ali Ebû Zenîd, “Mukaddime”, Kâdî Ebû Bekr Muhammed b.  Tayyib el‐el‐Bâkıllânî, et‐Takrîb ve’l‐İrşâdü’s‐Sağîr, Beyrut 1418/1998, I, ss. 9-168.
  • Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekr İbn Hallikân, Vefeyâtü’l‐A‘yân ve Enbâu Ebnâi’zZamân, (thk. İhsân Abbâs), Dâr‐u Sâdır, Beyrut ts.
  • Bekir Karlığa, “el‐Gazzâlî”, DİA, İstanbul 1996, XIII, ss. 518‐530.
  • Ebû  Abdullah  Bedreddîn  Muhammed  b.  Bahadır  b.  Abdullah  ez‐Zerkeşi,  elBahrüʹl‐Muhît fî Usuliʹl‐Fıkh, y.y. 1413/ 1996.
  • Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman ez‐Zehebî, Tarihüʹlİslâm ve Vefeyâtüʹl‐Meşahir veʹl‐Aʹlâm, (thk. Ömer Abdüsselam Tedmuri),  Dârüʹl‐Kitâbiʹl‐Arabi, Beyrut 1994.
  • Ebû  Bekr  el‐Hatîb  Ahmed  b.  Ali  b.  Sabit  Hatîb  el‐Bağdâdî,  Târîhu  Bağdad  ev  Medîneti’s‐Selâm, (thk. Beşşar Avvad Ma’ruf), Dâru’l‐Ğarbi’l‐İslâmî, Beyrut  2002.
  • Ferhat Koca, İslâm Hukuk Metodolojisine Tahsîs, İstanbul 1996.
  • İlyas Yıldırım (Danışman: Doç. Dr. Kemal Yıldız), Fıkıh Usûlünde el‐Bâkıllânî’nin elGazzâlî’ye Tesiri (Hüküm Çıkarma Metodları Çerçevesinde), Rize Üniversitesi  Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize 2008.
  • İmâmü’l‐Harameyn Abdülmelik b. Abdullah el‐Cüveynî, el‐Burhân fî Usûli’l‐Fıkh,  y.y. 1412/1992.
  • İmâmü’l‐Harameyn Abdülmelik b. Abdullah el‐Cüveynî, et‐Telhîs fî Usûli’l‐Fıkh,  Beyrut, 1424/ 2003.
  • M. Yaşar Kandemir, “Ahmed b. Hüseyin el‐Beyhakî”, DİA, İstanbul 1992, VI, ss.  58‐61.
  • Mehmet Erdoğan, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1998.
  • Muhammed  Hüseyin  Heyto,  “Mukaddime”,  Muhammed  b.  Muhammed  elGazzâlî, el‐Menhûl min Ta‘likâti’l‐Usûl, Dimeşk 1998, ss. 5‐56.
  • Muhammed b. Muhammed el‐Gazzâlî, el‐Müstasfâ min İlmi’l‐Usûl, Beyrut ts.  ______, İslâm Hukukunda Deliller ve Yorum Metodolojisi, (trc. Yunus Apaydın), Kayseri 1994.
  • Muhammed İsmail Şa‘bân, Usûlü’l‐Fıkh:Târihuhü ve Ricâlühü, Mekke 1419/ 1998.
  • Şemseddin Sâmî, Kâmus‐ı Türkî, Çağrı Yayınları, 7. Baskı, İstanbul 1996.
  • Şerafeddin Gölcük, Bâkıllânî ve İnsanın Fiilleri, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları,  Ankara 1997.
  • Tâcüddîn b. Ali es‐Subkî, Tabakâtu’ş‐Şâfiiyyeti’l‐Kübrâ, (thk. Mahmûd Muhammed  Tanahi, Abdülfettah Muhammed el‐Hulv), Hicr liʹt‐Tıbaa veʹn‐Neşr, Cize
  • 1413.  Yunus Apaydın, “Mütercimin Önsözü”, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed  el‐Gazzâlî,  İslâm  Hukukunda  Deliller  ve  Yorum  Metodolojisi,  (trc.  Yunus  Apaydın), Kayseri 1994, I, ss. I‐XVII.
  • ______, “el‐Müstasfâ”, DİA, İstanbul 2006, XXXII, 124‐126

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Kemal YILDIZ This is me


İlyas YILDIRIM>

0000-0003-3684-0338

Publication Date June 1, 2012
Application Date November 2, 2014
Acceptance Date
Published in Issue Year 2012, Volume 32, Issue 32

Cite

ISNAD Yıldız, Kemal , Yıldırım, İlyas . "EL‐BÂKİLLANÎ’YE ATIFLARI ÇERÇEVESİNDE EL‐GAZZÂLÎ’NİN FIKIH USÛLÜNDE MUHAKKİKLİĞİ". Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 32 / 32 (June 2012): 39-75 .