Futbol Antrenörlerinin Bireysel Yenilikçilik ve Öz Yeterlik Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Year 2026, Volume: 17 Issue: 1, 91 - 117, 19.03.2026

Sabri Can Metin

https://doi.org/10.17155/omuspd.1781061

https://izlik.org/JA37KM37PL

Abstract

Bu çalışmanın amacı, futbol antrenörlerinin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile antrenör öz yeterlik algıları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024–2025 futbol sezonunda İstanbul’da aktif olarak görev yapan 150 futbol antrenörü oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından Türkçe ’ye uyarlanan Bireysel Yenilikçilik Ölçeği (BYÖ) ve Koçak (2020) tarafından geçerlik güvenirliği yapılan Antrenör Öz Yeterlik Ölçeği (AÖYÖ) kullanılmıştır. Demografik değişkenlere göre farklılıkların incelenmesinde iki kategorili değişkenler için Bağımsız Örneklemler t-testi, üç ve daha fazla kategorili değişkenler için ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, antrenörlerin bireysel yenilikçilik ve antrenör öz yeterlik algıları arasında pozitif yönde anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireysel yenilikçilik alt boyutlarından "fikir önderliği" ve "deneyime açıklık" ile antrenör öz yeterliğin tüm alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, "değişime direnç" alt boyutu ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Demografik özellikler incelendiğinde ise yaş ve deneyim yılının, genel olarak antrenörlerin yenilikçilik ve öz yeterlik algıları üzerinde belirleyici bir etkisi olmadığı görülmüştür. Ancak, eğitim düzeyi ve antrenörlük dışı mesleği olma durumunun belirli öz yeterlik alt boyutları üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, bireysel yenilikçi özelliklerin, antrenörlerin mesleki yeterlilik algısını güçlendirdiğine dair kanıtlar elde edilmiştir. Sonuç olarak, futbol antrenörlerinin bireysel yenilikçilik düzeyi arttıkça antrenör öz yeterlik algılarının da artış gösterdiği söylenebilir. Özellikle fikir önderliği ve deneyime açıklık, antrenörlerin kendilerine olan güven ve yetkinlik algılarını olumlu yönde etkileyebileceği görülmektedir.

Keywords

Antrenör , Futbol , Yenilikçilik , Öz yeterlik

Ethical Statement

“Bu araştırma için etik onayı, 19 Nisan 2025 tarihinde 2025/15 sayılı karar ile İstanbul Topkapı Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan alınmıştır.”

An Investıgatıon of The Relatıonshıp Between Football Coaches' Indıvıdual Innovatıveness and Self-Effıcacy Perceptıons

https://izlik.org/JA37KM37PL

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between football coaches’ perceptions of individual innovativeness and coaching self-efficacy. The study was conducted using a relational survey model within the framework of quantitative research methods. The study group consisted of 150 football coaches actively working in Istanbul during the 2024–2025 football season. Data were collected using a Personal Information Form, the Individual Innovativeness Scale (IIS) adapted into Turkish by Kılıçer and Odabaşı (2010), and the Coaching Self-Efficacy Scale (CSES) validated and tested for reliability by Koçak (2020). To examine differences according to demographic variables, Independent Samples t-test was used for two-category variables, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was applied for variables with three or more categories. According to the findings, a moderate, positive, and statistically significant relationship was found between coaches’ perceptions of individual innovativeness and coaching self-efficacy. Among the sub-dimensions of individual innovativeness, “opinion leadership” and “openness to experience” were significantly associated with all sub-dimensions of coaching self-efficacy, whereas no significant relationship was identified with the “resistance to change” sub-dimension. Analysis of demographic variables revealed that age and years of experience generally had no significant impact on coaches’ perceptions of innovativeness and self-efficacy. However, educational background and whether the coach had a secondary occupation were found to cause significant differences in certain sub-dimensions of self-efficacy. In conclusion, the study provides evidence that individual innovativeness characteristics enhance coaches’ perceptions of professional competence. As a result, it can be said that as football coaches' individual innovation levels increase, their perceptions of self-efficacy also tend to rise. Specifically, it appears that leadership in ideas and openness to experience can positively influence coaches' confidence in themselves and their perceptions of competence.

Keywords

Coach , Football , Innovativeness , Self-Efficacy

Ethical Statement

“Ethical approval for this study was granted by the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Istanbul Topkapı University on April 19, 2025, under Decision No. 2025/15.”

References

• Akgün, N., & Sarıbudak, D. (2023). Okul yöneticilerinin algıladıkları dönüşümsel liderlik davranışları ile bireysel yenilikçilik düzeyleri arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 495–519.
• Álvarez-Kurogi, L., Onetti, W., Fernández-García, J. C., & Castillo-Rodríguez, A. (2019). Does the psychological profile influence the position of promising young futsal players? Plos One, 14(11), e0224326. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0224326
• Ammentorp, J., & Kofoed, P. E. (2010). Coach training can improve the self-efficacy of neonatal nurses: A pilot study. Patient Education and Counseling, 79(2), 258–261. https://doi.org/10.1016/j.pec.2009.08.015
• Arslan, A., & Duru, F. (2022). İlkokul öğretmenlerinin öğretmen olma motivasyonları, özyeterlilik inançları, yenilikçilikleri ve iş memnuniyetlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2133–2162. https://doi.org/10.37669/milliegitim.917330
• Arslan, C., & Yıldız, M. (2023). Antrenörlerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin mesleki doyumlarına etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 14(2), 135–150.
• Atılgan, D., & Tükel, Y. (2021). Antrenör ve beden eğitimi öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik algıları. EKEV Akademi Dergisi, 86, 171–190.
• Baksi, A., Sürücü, H. A., & Kurt, G. (2020). Hemşirelerin bireysel yenilikçilik davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin incelenmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 310–315.
• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
• Baron, L., & Morin, L. (2010). The impact of executive coaching on self-efficacy related to management soft skills. Leadership & Organization Development Journal, 31, 18–38. https://doi.org/10.1108/01437731011010362
• Başoğlu, B. (2017). Grekoromen yıldız erkek güreş milli takım oyuncularının başarı algısı ve özyeterlilik düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 31–40.
• Böke, H., Kartal, M., & Doğan, A. (2019). Gençlik merkezine devam eden bireylerin öz yeterlik düzeylerinin araştırılması. Journal of Global Sport and Education Research, 2(1), 35–44.
• Campagnola, M. (2017). Examining the relationship between communication apprehension and individual innovativeness in managers [Doctoral dissertation, Walden University].
• Coklar, A. N. (2012). Individual innovativeness levels of educational administrators. Digital Education Review, 22, 100–110.
• Cumming, J., Williams, S. E., & Hall, C. R. (2022). The psychology of sports coaching. Routledge.
• Çetin, D., & Bülbül, T. (2017). Okul yöneticilerinin teknostres algıları ile bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1241–1264.
• Demir Başaran, S., & Keleş, S. (2015). Yenilikçi kimdir? Öğretmenlerin yenilikçilik düzeylerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(4), 106–118.
• Ellison, D. J. (2023). The relationship between self-efficacy, years of experience, and stress scores for special education teachers in Central Tennessee [Doctoral dissertation, Liberty University].
• Elster, M. J., O'Sullivan, P. S., Muller-Juge, V., Sheu, L., Kaiser, S. V., & Hauer, K. E. (2022). Does being a coach benefit clinician-educators? A mixed methods study of faculty self-efficacy, job satisfaction and burnout. Perspectives on Medical Education, 11(1), 45–52. https://doi.org/10.1007/s40037-021-00676-7
• Fusco, A., Capranica, L., Palumbo, F., Mosci, G., Ciaccioni, S., Doupona, M., et al. (2023). Dual career experiences of elite coaches enrolled at university level. Plos One, 18(4), e0283009. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0283009
• George, S. V., Richardson, P. W., & Watt, H. M. (2018). Early career teachers’ self-efficacy: A longitudinal study from Australia. Australian Journal of Education, 62(2), 217–233. https://doi.org/10.1177/0004944118779601
• Giulianotti, R. (2020). Sport: A critical sociology (3rd ed.). Polity Press.
• Hurt, H. T., Joseph, K., & Cook, C. D. (1977). Scales for the measurement of innovativeness. Human Communication Research, 4, 58–65.
• Karadağ, T. F. (2018). Türkiye’deki spor federasyonları çalışanlarının örgütsel öğrenme ve bireysel yenilikçilik profillerinin incelenmesi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Sağlık Bilimleri Enstitüsü
• Kaya, B., & Güngör, N. B. (2021). Beden eğitimi öğretmenlerinde bireysel yenilikçilik: Teknoloji kullanımı açısından bir inceleme. Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 45–58.
• Kılıçer, K., & Odabaşı, H. F. (2010). Bireysel yenilikçilik ölçeği (BYÖ): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 150–164.
• Koçak, Ç. V. (2020). Antrenör öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 25(4), 313–329.
• Moritz, S. E., Feltz, D. L., Fahrbach, K. R., & Mack, D. E. (2020). The relation of self-efficacy measures to sport performance: A meta-analytic review. Research Quarterly for Exercise and Sport, 91(3), 367–385.
• Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
• Tierney, P., & Farmer, S. M. (2002). Creative self-efficacy: Its potential antecedents and relationship to creative performance. Academy of Management Journal, 45(6), 1137–1148. https://doi.org/10.2307/3069429
• UEFA. (2023). UEFA coaching convention: A modern approach to coach education. https://www.uefa.com World Health Organization. (2021). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activityYapıcı İÜ.
• Kaya S. (2020). Biyoloji öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik düzeylerinin incelenmesi (Diyarbakir İli Örneği). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 19(73), 348-362.
• Yıldıran, İ. (2022). Sporun sosyal boyutu ve birey üzerindeki etkileri. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 27(1), 21-34.
• Yılmaz, O. (2019). Öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımları, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısı ve bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkiler [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü
• Yılmaz R., & Beşkaya, Y.M. (2018). Eğitim yöneticilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile bireysel yenilikçilik düzeylerinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 51(1), 159-181.