Nomofobik Eğilimin Belirleyicisi Olarak Boş Zaman Deneyimi: Genç Bireylere Yönelik Bir Araştırma

Teknolojinin yaygınlaşması, gençlerin günlük yaşam ve boş zaman deneyimlerini şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu yoğun kullanım, telefonsuz kalma durumunda ortaya çıkan kaygı eğilimi olarak tanımlanan nomofobinin gençler arasında artmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çerçevede araştırmanın amacı, gençlerde boş zaman deneyimlerinin nomofobi üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, boş zaman deneyimi ve nomofobi değişkenlerini değerlendirmek amacıyla ilişkisel tarama modeliyle tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, amaçlı örnekleme yöntemiyle 14.236 kişilik evrenden seçilen 423 ön lisans ve lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara uygulanan anket formu, demografik soruların yanı sıra boş zaman deneyimi ve nomofobi ölçeklerini içermektedir. Toplanan veriler, betimsel istatistikler, güvenirlik ve geçerlik analizleri ile yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Tüm istatistiksel işlemler SPSS ve AMOS yazılımlarında gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, boş zaman deneyiminin alt boyutları olan sıkılma, farkındalık, mücadele ve kaygının, nomofobinin işlevsellikte bozulma alt boyutundaki varyansın %11,6’sını, aşırı kullanım alt boyutundaki varyansın %21,5’ini ve iletişim kuramama alt boyutundaki varyansın %17,5’ini açıkladığını göstermektedir. Sonuç olarak, gençlerde nomofobik eğilimlerin boş zaman deneyimleriyle yakından ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Bulgular, nomofobinin önlenmesinde yalnızca teknoloji kullanımına odaklanmanın yeterli olmadığını; boş zamanın niteliğine yönelik farkındalık artırıcı ve duygusal dengeyi destekleyici müdahalelerin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Özellikle genç yetişkinlerde hızla artan nomofobi eğilimlerinin azaltılabilmesi için boş zaman uygulamalarının niteliğinin iyileştirilmesi kritik bir gerekliliktir.

The widespread use of technology plays a significant role in shaping young people’s daily lives and leisure-time experiences. This intensive use provides a basis for the rise of nomophobia defined as the tendency to experience anxiety when deprived of one’s mobile phone among youth. Within this framework, the aim of the study is to examine the effects of leisure-time experiences on nomophobia in young individuals. The research was designed using a relational survey model to assess the variables of leisure experience and nomophobia. The study sample consists of 423 associate and undergraduate students selected from a population of 14,236 individuals through purposive sampling. The questionnaire administered to participants includes demographic items as well as scales measuring leisure experience and nomophobia. The collected data were analyzed using descriptive statistics, reliability and validity analyses, and structural equation modeling. All statistical procedures were conducted using SPSS and AMOS software. The analysis results indicate that the subdimensions of leisure experience boredom, awareness, challenge, and anxiety explain 11.6% of the variance in the “functional impairment” subdimension of nomophobia, 21.5% of the variance in “excessive use,” and 17.5% of the variance in “inability to communicate.” In conclusion, the findings reveal that nomophobic tendencies among young people are closely associated with their leisure-time experiences. The results emphasize that focusing solely on technology use is insufficient for preventing nomophobia; rather, it is essential to develop interventions that enhance the quality of leisure time and support emotional balance. Improving the quality of leisure-time practices is a critical requirement for reducing the rapidly increasing tendency toward nomophobia, particularly among young adults.