Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması

Kübra Mert Mahan

doi:10.17541/optimum.1706346

EN TR

Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması

Abstract

COVID-19, bireysel, sosyal ve organizasyonel düzeyde her alanı etkileyerek mevcut sistemi bozmuş, organizasyonları zorunlu bir değişim ve dönüşüm sürecine sokmuştur. İnsan, organizasyonların en değerli unsuru olarak bu süreçte hem etkilenen hem de etkileyen bir konumda yer almıştır. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 salgınının insan kaynakları yönetimi disiplinine etkisini sistematik literatür taraması yoluyla değerlendirmektir. SPAR-4-SLR protokolü kullanılarak Web of Science veri tabanında yer alan 245 makale betimleyici ve içerik analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, sadece niceliksel bir artış değil, aynı zamanda İKY literatüründe içeriksel bir paradigma değişiminin yaşandığını göstermektedir. Uzaktan çalışma, çalışan refahı, psiko-sosyal etkiler, cinsiyet eşitsizliği ve dijitalleşme öne çıkan temalardır. Ancak mavi yakalılar, göçmenler, bazı sektörler ve Küresel Güney ülkeleri gibi alanlarda ciddi temsiliyet eksikliği görülmüştür. Teorik çeşitliliğe rağmen, birçok çalışma sınırlı derinlik ve kapsayıcılık sergilemiştir.

Keywords

COVID-19,, İnsan kaynakları yönetimi,, Kriz,, Literatür değişimi, Sistematik literatür taraması,

References

Adams‐Prassl, A., Boneva, T., Golin, M., & Rauh, C. (2020). Inequality in the impact of the coronavirus shock: Evidence from real time surveys. Journal of Public Economics, 189, 1-33.
Akbaş Tuna, A. ve Çelen, O. (2020). Covid-19 salgın hastalık sürecinin işletmelerin insan kaynakları yönetimi uygulamaları üzerindeki etkileri. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2710-2759.
Anjum, N., Rahman, M. M., & Rahaman, M. S. (2022). Challenges for HR professionals in the post-COVID-19 era. Journal of Business Strategy Finance and Management, 4(1), 5.
Aurelia, S., & Momin, M. (2020). Global reverberation and prediction for HRM amid and after COVID-19: A technological viewpoint. Materials Today, Proceedings, 544.
Azizi, M. R., Atlasi, R., Ziapour, A., Abbas, J., & Naemi, R. (2021). Innovative human resource management strategies during the COVID-19 pandemic: A systematic narrative review approach. Heliyon, 7(6).
Başaran, A. ve Gündoğdu, M. (2024). COVID-19 salgını, belirsizlikler ve teknoloji çağında insan kaynakları yönetimi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(57), 1446-1456.
Benli, A. ve Şahin, L. (2004). İnsan kaynakları yönetiminde işgören bulma ve seçme: Çınar Hotel uygulaması. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 113-124.
Bieńkowska, A., Koszela, A., Sałamacha, A., & Tworek, K. (2022). COVID-19 oriented HRM strategies influence job and organizational performance through job-related attitudes. Plos one, 17(4), e0266364.
Brodeur, A., Gray, D., Islam, A., & Bhuiyan, S. (2021). A literature review of the economics of COVID‐19. Journal of economic surveys, 35(4), 1007-1044.
Butterick, M., & Charlwood, A. (2021). HRM and the COVID‐19 pandemic: How can we stop making a bad situation worse?. Human Resource Management Journal, 31(4), 847-856.

Caligiuri, P., De Cieri, H., Minbaeva, D., Verbeke, A. & Zimmermann, A. (2020). International HRM insights for navigating the COVID-19 pandemic: implications for future research and practice. Journal of International Business Studies 51, 697-713.
Carnevale, J. B., & Hatak, I. (2020). Employee adjustment and well-being in the era of COVID-19: Implications for human resource management. Journal of Business Research, 116, 183-187.
Collins, C. J., & Clark, K. D. (2003). Strategic human resource practices, top management team social networks, and firm performance: The role of human resource practices in creating organizational competitive advantage. Academy of Management Journal, 46(6), 740-751.
Collings, D. G., Nyberg, A. J., Wright, P. M., & McMackin, J. (2021). Leading through paradox in a COVID‐19 world: Human resources comes of age. Human Resource Management Journal, 31(4), 819-833.
Cooke, F. L., Wood, G., Wang, M., & Veen, A. (2019). How far has international HRM travelled? A systematic review of literature on multinational corporations (2000–2014). Human Resource Management Review, 29(1), 59-75.
Cooke, F. L., Dickmann, M., & Parry, E. (2021). IJHRM after 30 years: Taking stock in times of COVID-19 and looking towards the future of HR research. The International Journal of Human Resource Management, 32(1), 1-23.
Çağatay, A. ve Irkılata, E. (2021). Human Resources Practices Developed in the World: COVID-19 Based Approach. Journal of Business in The Digital Age, 4(2), 146-164.
Çınar, N. (2021). İyi bir sistematik derleme nasıl yazılmalı?. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 310-314.
De Cieri, H., Sanders, K., & Lin, C. (2022). International and comparative human resource management: an Asia‐Pacific perspective. Asia Pacific Journal of Human Resources, 60(1), 116-145.
Eisenhardt, K. M., Graebner, M. E., & Sonenshein, S. (2016). Grand challenges and inductive methods: Rigor without rigor mortis. Academy of Management Journal, 59(4), 1113-1123.
Ferraro, F., Etzion, D., & Gehman, J. (2015). Tackling grand challenges pragmatically: Robust action revisited. Organization studies, 36(3), 363-390.
Fisch, C., & Block, J. (2018). Six tips for your (systematic) literature review in business and management research. Management Review Quarterly, 68, 103-106.
Frank, H., & Hatak, I. (2014). Doing a research literature review. İçinde Fayolle A, Wright M (eds) How to get published in the best entrepreneurship journals. Edward Elgar, Cheltenham, 94-117.
Gartner. (2020). Gartner HR survey reveals 41% of employees likely to work remotely at least some of the time post coronavirus pandemic. Newsroom. https://www.gartner.com/en/newsroom/ adresinden erişildi (Erişim tarihi 11/10/2024).
Gohoungodji, P., N’Dri, A. B., & Matos, A. L. B. (2023). What makes telework work? Evidence of success factors across two decades of empirical research: A systematic and critical review. The International Journal of Human Resource Management, 34(3), 605-649.
Gomes, P., Santos, E., & Martins, E. (2023). An exploratory analysis of internal communication in times of the COVID‐19 pandemic. Global Business and Organizational Excellence, 42(5), 37-49.
Gourinchas, P. O. (2020). Flattening the pandemic and recession curves. Mitigating the COVID economic crisis: Act fast and do whatever, İçinde Mitigating the COVID Economic Crisis: Act Fast and Do Whatever It Takes, (Eds.) Richard Baldwin ve Beatrice Weder, CEPR Press.
Hamouche, S. (2021). Covid-19, physical distancing in the workplace and employees’ mental health: Implications and insights for organizational interventions-narrative review. Psychiatria Danubina, 33(2), 202-208.
Hamouche, S. (2023). Human resource management and the COVID-19 crisis: Implications, challenges, opportunities, and future organizational directions. Journal of Management & Organization, 29(5), 799-814.
Hite, L. M., & McDonald, K. S. (2020). Careers after COVID-19: Challenges and changes. Human Resource Development International, 23(4), 427-437.
Itam, U. J., & Warrier, U. (2024). Future of work from everywhere: a systematic review. International Journal of Manpower, 45(1), 12-48.
John-Eke, E. C., & Eke, J. K. (2020). Strategic planning and crisis management styles in organizations: A review of related literature. Journal of Strategic Management, 5(1), 36-46.
Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33.
Kaushik, M., & Guleria, N. (2020). The impact of pandemic COVID-19 in workplace. European Journal of Business and Management, 12(15), 1-10.
Kraus, S., Breier, M., & Dasí-Rodríguez, S. (2020). The art of crafting a systematic literature review in entrepreneurship research. International Entrepreneurship and Management Journal, 16, 1023-1042.
Kumar, S., Lim, W.M., Sivarajah, U., & Kaur, J. (2023). Artificial intelligence and blockchain integration in business: trends from a bibliometric-content analysis. Information Systems Frontiers, 1, 1-26.
Kumar, S., Sahoo, S., Ali, F., & Cobanoglu, C. (2024). Rise of fsQCA in tourism and hospitality research: a systematic literature review. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 36(7), 2165-2193.
Lansbury, R. D. (2021). Introduction to the symposium ‘Transforming our future: a new social contract at work’?. Asia Pacific Journal of Human Resources, 59(4), 535-540.
Leighton, P., & McKeown, T. (2020). Work in challenging and uncertain times: The changing employment relationship. Routledge.
Liang, X., Zhang, X., Paulet, R., & Zheng, L. J. (2022). A literature review of the COVID-19 pandemic’s effect on sustainable HRM. Sustainability, 14(5), 2579.
Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & PRISMA Group*, T. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the PRISMA statement. Annals of internal medicine, 151(4), 264-269.
Mustak, M., Salminen, J., Plé, L., & Wirtz, J. (2021). Artificial intelligence in marketing: Topic modeling, scientometric analysis, and research agenda. Journal of Business Research, 124, 389-404.
Nightingale, A. (2009). A guide to systematic literature reviews. Surgery (Oxford), 27(9), 381-384.
Opatha, H. H. D. P. J., & Uresha, K. I. (2020). HRM and its impact on employee happiness: An empirical study on Sri Lankan employees. Asian Journal of Social Sciences and Management Studies, 7(2), 114-123.
Ramlall, S. J. (2013). Continuing the HR evolution: Building resilience in turbulent economic times. International Journal of Global Management Studies, 1(3).
Rosen, A., Proctor, E. K., & Staudt, M. M. (1999). Social work research and the quest for effective practice. Social Work Research, 23(1), 4-14.
Seçer, B. ve Yazıcı, M. O. (2020). Koronavirüs salgını döneminde insan kaynakları yönetimi. İş, Güç: Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 22(3), 6-22.
Shankar, R. (2020). The impact of COVID‐19 on IT services industry‐expected transformations. British Journal of Management, 31(3), 450-452.
Staples, M., & Niazi, M. (2007). Experiences using systematic review guidelines. Journal of Systems and Software, 80(9), 1425-1437.
Stuart, M., Spencer, D. A., McLachlan, C. J., & Forde, C. (2021). COVID‐19 and the uncertain future of HRM: Furlough, job retention and reform. Human Resource Management Journal, 31(4), 904-917.
Toker, A. (2022). Bir araştırma metodolojisi olarak sistematik literatür incelemesi: Meta-sentez yöntemi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel sayı 2), 313-340.
Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence‐informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207-222.
Webster, J., & Watson, R. T. (2002). Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. MIS quarterly, 26(2), xiii-xxiii.
Wenzel, M., Stanske, S., & Lieberman, M. B. (2020). Strategic responses to crisis. Strategic Management Journal, 41(7/18).
Xiao, Q., Cooke, F. L., & Xiao, M. (2024). In search of organizational strategic competitiveness? A systematic review of human resource outsourcing literature (1999–2022). The International Journal of Human Resource Management, 35(6), 1088-1131.
Yavuz, N. (2022). Sosyal bilimlerde sistematik literatür analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 347-360.
Yıldız, A. (2022). Bir araştırma metodolojisi olarak sistematik literatür taramasına genel bakış. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 367-386.
Zhang, Y., Moyle, B., Dupré, K., Lohmann, G., Desha, C., & MacKenzie, I. (2023). Tourism and natural disaster management: A systematic narrative review. Tourism Review, 6, 1466-1483.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Kübra Mert Mahan ^*
0000-0003-2684-1812
Türkiye

Publication Date

January 13, 2026

Submission Date

May 26, 2025

Acceptance Date

December 24, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.17541/optimum.1706346

IZ

https://izlik.org/JA24RM57YY

APA

Mert Mahan, K. (2026). Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(1), 125-152. https://doi.org/10.17541/optimum.1706346

AMA

1.Mert Mahan K. Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması. OJEMS. 2026;13(1):125-152. doi:10.17541/optimum.1706346

Chicago

Mert Mahan, Kübra. 2026. “Kriz, Değişim Ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması”. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 (1): 125-52. https://doi.org/10.17541/optimum.1706346.

EndNote

Mert Mahan K (January 1, 2026) Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 1 125–152.

IEEE

[1]K. Mert Mahan, “Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması”, OJEMS, vol. 13, no. 1, pp. 125–152, Jan. 2026, doi: 10.17541/optimum.1706346.

ISNAD

Mert Mahan, Kübra. “Kriz, Değişim Ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13/1 (January 1, 2026): 125-152. https://doi.org/10.17541/optimum.1706346.

JAMA

1.Mert Mahan K. Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması. OJEMS. 2026;13:125–152.

MLA

Mert Mahan, Kübra. “Kriz, Değişim Ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması”. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, Jan. 2026, pp. 125-52, doi:10.17541/optimum.1706346.

Vancouver

1.Kübra Mert Mahan. Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması. OJEMS. 2026 Jan. 1;13(1):125-52. doi:10.17541/optimum.1706346

Please click for the statistics of Google Scholar.

Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması

Crisis, Change, and Transformation: The Paradigm Shift Created by COVID-19 in the HRM Literature

Abstract

Keywords

Kriz, Değişim ve Dönüşüm: COVID-19’un İKY Literatüründe Yarattığı Paradigma Kayması

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite