Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: Sosyo-psikolojik Unsurlar ve Sistemi Meşrulaştırma Kuramı Ekseninde Bir Analiz

The main objective of this article is to understand the causes of women's disadvantaged status and to be able to produce solutions to address gender inequality. Specifically, it was aimed to examine the reasons underlying destructive behaviors such as violence against women from a psychological point of view. First, findings about the disadvantaged status of women were reviewed. It was discussed how and why gender roles are internalized by individuals within the scope of the empirical studies and it was argued that these processes may be the primary reasons for the disadvantaged status of women. Then, the position of women in Turkey and the devastating social events they are exposed were examined. Findings indicate that women have internalized their disadvantaged status. After that, the reasons for the disadvantaged status of women in the whole society were discussed within the framework of the System Justification Theory. Finally, the active role of the media in justification of gender roles was discussed, and then findings about the women’s and men's representations in the media were mentioned. Proposals for the elimination of social problems stemming from gender were discussed in light of the information provided.

Bu makalenin temel amacı, kadınların dezavantajlı statüye sahip oluşlarının nedenlerini anlamak ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesine yönelik çözümler üretebilmektir. Özel olarak, kadına yönelik şiddet gibi yıkıcı davranışların temelindeki nedenlerin psikolojik açıdan irdelenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle, dünya genelinde kadının dezavantajlı statüsünü ortaya koyan bulgular aktarılmıştır. Toplumsal cinsiyet rollerinin bireyler tarafından neden ve nasıl içselleştirildiği görgül çalışmalar kapsamında incelenerek, bu süreçlerin kadının dezavantajlı statüsüne hizmet eden temel nedenler olabileceği tartışılmıştır. Ardından, Türkiye’de kadının konumuna ve maruz kaldığı yıkıcı sosyal olaylara değinilmiştir. Türkiye’deki kadınların dezavantajlı statülerini içselleştirdiklerini işaret eden bulgulara yer verilmiştir. Sonrasında, kadınların dezavantajlı statüsünün toplum genelinde sürme nedenleri Sistemi Meşrulaştırma Kuramı çerçevesinde tartışılmıştır. Son olarak, cinsiyet sisteminin meşrulaştırılmasında medyanın aktif rolü tartışılarak, Türkiye’de kadın ve erkek temsillerinin medyadaki sunumuna ilişkin bulgular aktarılmıştır. Toplumsal cinsiyetten kaynaklı sosyal sorunların giderilmesine yönelik öneriler, aktarılan bilgiler ışığında tartışılmıştır.