Kolaylaştırıcı Okul Yapısı ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada,
kolaylaştırıcı okul yapısı ile öğretmenlerin sergiledikleri örgütsel
vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini,
Gaziantep’te görev yapan 344 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı
olarak, “Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği” ve “Örgütsel Vatandaşlık
Davranışları Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel
istatistikler, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma
sonucunda, öğretmenlerin kolaylaştırıcı okul yapısı ve örgütsel vatandaşlık
davranışı algılarının kısmen yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Korelasyon
analizi sonucuna göre, kolaylaştırıcı okul yapısı ile örgütsel vatandaşlık davranışları
arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmaktadır. Regresyon analizi sonucunda,
kolaylaştırıcı okul yapısının örgütsel vatandaşlık davranışını yordadığı
belirlenmiştir. Ayrıca, kolaylaştırıcı okul yapısının öğretmenlerin örgütsel
vatandaşlık davranışlarının yaklaşık %39’unu açıkladığı belirlenmiştir. Araştırma
sonuçlarına dayalı olarak hem uygulayıcılar hem de araştırmacılar için çeşitli
önerilerde bulunmak mümkündür.Okullarda çalışanların işlerini kolaylaştıran ve
destek veren bir yapının oluşturulması gerekmektedir. Çünkü bu tür yapıya sahip
olan okullarda güven odaklı bir kültürün oluşması ve çalışanların iş birliği
içerisinde okulun misyon ve vizyonunu yerine getirmeye istekli olmaları
muhtemeldir. Okul yöneticilerinin öğretmenlerin yaptıkları işleri destekleyen
bir tutum sergileyerek, olumlu bir iletişim ortamı oluşturmak için çaba
göstermeleri, güven vermeleri ve bu sayede öğretmenlerin okulun yararı için
ekstra işlerde gönüllü olarak görev almaları sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler
Kolaylaştırıcı okul yapısı,örgütsel vatandaşlık davranışı,öğretmen
References
- Adler, P. ve Borys, B. (1996). Two types of bureaucracy: Enabling and coercive. Administrative Science Quarterly, 41, 61-89.
- Aktay, A. ve Ekşi, H. (2009). Yönetici ve öğretmenlerin değer tercihleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. İş Ahlakı Dergisi, 2(1), 19-65.
- Avcı, A. (2015). Örgütsel vatandaşlık davranışları: kavramsal gelişimi ve eğitim örgütleri açısından etkileri. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 11-26.
- Belogolovsky, E. ve Somech, A. (2010). Teachers’ organizational citizenship behavior: Examining the boundary between in-role be-havior and extra-role behavior from the perspective of teachers, principals and parents. Teaching and Teacher Education, 26(4), 914-923.
- Bogler, R. ve Somech, A. (2004). Influence of teacher empowerment on teachers’ organizational commitment, professional commitment and organizational citizenship behavior in schools. Teaching and Teacher Education, 20(3), 277-289.
- Bozgeyikli, H., Avcı, A. ve Navruz, B. (2017). Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, 12(6) 103-122.
- Bozkuş, K. (2016). Örgüt yapısı ve okullar. Kesit Akademi Dergisi, 2(4), 236-260.
- Bragger, J. D., Rodriguez-Srednicki, O., Kutcher, E. J., Indovino, L. ve Rosner, E. (2005). Work-family conflict, work-family culture, and organizational citizenship behavior among teachers. Journal of Business and Psychology, 20(2), 303-324.
- Brockner, J., Siegel, P. A., Daly, J. P., Tyler, T. ve Martin, C. (1997). When trust matters: The moderating effect of outcome favorability. Administrative Science Quarterly, 42(3), 558-583.
- Buluç, B. (2008). Ortaöğretim okullarında örgütsel sağlık ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 571-602.