Medyadaki Etik Sorunlardan Biri Olarak Cinsiyet Ayrımcılığı: Magazin Basınından Örnek Haber İncelemesi
Öz
"Medya toplumu mu yansıtır, yoksa medyanın konuları sunuş biçimi mi kamuoyunu şekillendirir" sorusu iletişim araştırmalarının başlıca konusudur. Bu konudaki kuramsal yaklaşımlar, medyanın kamuoyu oluşturmadaki etkisini kabul etmektedir. Medya, habere konu teşkil eden konuları işleyiş biçimi ile bir algı inşası gerçekleştirmektedir. Bu tespit, ikili ilişkilerdeki aldatma konusu için de geçerlidir. Magazin basınının konusu olan tanınmış kişilerin ikili ilişkilerindeki aldatma haberlerinde konunun temsili ağırlıklı olarak kadın merkezli olarak verilmekte, söz konusu davranışta en az kadın kadar payı olan erkeğin ismi neredeyse hiç geçmemektedir. Konunun erkek tarafı iradesi, inisiyatifi olmayan, kurallarını kadının koyduğu bir davranış modeli içinde pasif, masum bir "figüran" olarak konumlandırılmaktadır. Medyanın konuyu bu şekilde temsil etmesi, okur/izler kitlenin ikili ilişkilerde kadını yargılaması ve erkeği pasif, adeta görünmez kabul etmesi ile sonuçlanmaktadır. Başka bir ifade ile medya en temel ilkelerinden biri olan "Kamuoyunu tarafsız ve doğru bilgilendirme" görevini ihlal etmektedir. Medya, etik/ahlaki olmayan ve toplum tarafından onaylanmayacak bir davranış biçimin olan "Aldatma" ile ilgili olarak haber dili üzerinden ağırlıklı olarak kadını suçlamakta, kadının davranışlarını tartışmaya açmakta ve kamuoyu nezdinde kadının yargılanmasına zihinsel ortam hazırlamaktadır. Bu araştırmada magazin medyasının gündemine giren 3 örnek olay, çerçeveleme analizi ile desteklenen içerik analizi yöntemi ile ele alınacak ve medyanın konuyu temsil ediş biçimindeki yanlılık değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Magazin,Medya,Cinsiyet ayrımcılığı,Medya temsilleri,Etik,Aldatma,Etik
References
- Alagözlü, N. (2009). Dil ve cins: Türkçe atasözlerinde ve deyimlerde kadın üzerine eğretilemeler ve toplum-bilişsel yapı. International Journal of Central Asian Studies, 13, 37-48.
- Alankuş, S. (1998). Medyada kadın/beden temsil (siyaset)i: http://www.politikadergisi.com/sites/default/files/kutuphane/-medyada_kadin_beden_temsil_siyaseti.pdf Erişim Tarihi: 05.02.2019
- Cangöz, İ. (1999). Kitle iletişim kurumlarında etki sorunsalı ve bir izleyici araştırması. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Çelenk, S. (2010). Kadınların medyada temsili ve etik sorunlar, televizyon haberciliğinde etik (Ed. Bülent Çaplı ve Hakan Tuncel), Ankara: AU ILEF, 229-236.
- Dursun, Ç. (2004). Haber hakikat ve iktidar ilişkisi. Ankara: Elips Kitap.
- Durur, E. (2011). İnşacı yaklaşım içinde çerçeveleme kuramı ve haberin çerçevelenişi. Atatürk İletişim Dergisi, 2, 21-32.
- Düzgit, S. (2011). Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerine post yapısalcı yaklaşım: Almanya örneğinde dış politika ve söylem analizi. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 8(29), 49-70.
- Karaduman, S. (2017). Eleştirel söylem çözümlemesinin eleştirel haber araştırmalarına katkısı ve sunduğu perspektif. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 4(2), 31-46.
- Okan, Z. (1998). Dil ve cinsiyet: Reklam dili çözümlemesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(5), 187-198.
- Özarslan, H ve Güran, M. (2015). İletişim araştırmalarında çerçeveleme paradigması: Son döneme ait bir inceleme. Selçuk İletişim Dergisi, 8 (4), 32-48.