The Course of Tuberculosis Disease Acording to Turkey’s Sanitary and Social Geography Works
Abstract
Tarih boyunca birçok toplumu etkileyen ve çok sayıda ölüme neden olan bulaşıcı hastalıklarla mücadele devletlerin öncelikleri arasında olmuştur. Bu bağlamda başlangıçta Osmanlı, sonrasında ise Türkiye Cumhuriyeti Devleti bulaşıcı hastalıklarla daha etkili mücadele edebilmenin yollarını aramıştır. Ancak 20. yüzyılın başlarında Balkan Savaşları ile başlayan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile sonuçlanan uzun süreli savaşlar toplumu büyük bir sefalete sürüklemiştir. Yaşanan sefalet beraberinde verem gibi bulaşıcı hastalıklara davetiye çıkarmıştır. Bu nedenle başta TBMM daha sonra Cumhuriyet hükümetleri, bir yandan ülkenin sosyo-ekonomik durumu düzeltmeye çaşılırken diğer yandan hastane, dispanser ve sanatoryum gibi birçok müsesese açarak veremle mücadele etmeye çalışmıştır. Bunun yanı sıra ülke genelini iyi bir şekilde etüt edebilmek amacıyla Türkiye’nin Sıhhi ve İçtimai Coğrafyası eserlerini hazırlatmışlardır. Bu eserler eğitim, sağlık, ekonomi, nüfus gibi yazıldıkları bölgeyle önemli bilgiler içermektedir. Bu çalışmada toplamda 15 vilayet incelenmiştir. Böylelikle Türkiye’nin Sıhhi ve İçtimai Coğrafyası eserlerinden faydalanılarak dönemin toplumunu önemli ölçüde etkileyen verem hastalığının hangi vilayette ne kadar yaygınlıkta görüldüğü saptanmaya çalışılmıştır.
Keywords
References
- Ahmet Hamdi (1925). Türkiye’nin sıhhi ve içtimai coğrafyası: Kırklareli vilayeti. İstanbul: Kâğıtçılık ve Matbaacılık Anonim Şirketi.
- Barış, İ. (2003). Çağlar boyu tüberküloz. 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu Ders notu. Samsun.
- Çakirçoban, İ. (2010). İkinci dünya savaşı’nda Türkiye’de bulaşıcı hastalıklarla mücadele. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü , İstanbul.
- Coşkun, A. (2017). Veremle mücadelede dispanserler, sanatoryumlar ve göğüs hastalıkları hastaneleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , Sivas.
- Doğan, H. (2017). Vefayata mahsus vukuat defterlerine göre salgın hastalıklardan ölümler: Adıyaman örneği. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(18), 597-615.
- Doğruöz, T. (2011). Kırklareli tarihine ışık tutacak bir eser: Türkiye’nin sıhhi, içtimai coğrafyası, Kırklareli vilayeti. History Studies, 3(1), s. 275-284.
- Doktor Esat. (1922). Türkiye’nin sıhhi ve içtimai coğrafyası:Muğla. Ankara: Okud Matbaası.
- Doktor Kemal. (1922). Türkiye’nin sıhhi ve içtimai coğrafyası:Kastamonu vilayeti. Ankara: Okud Matbaası.
- Doktor Nazmi. (1922). Türkiye’nin sıhhi ve içtimai coğrafyası: Muğla vilayeti. Ankara: Okud Matbaası.
- Esen, A. (2017). Sıhhi içtimai coğrafya kitaplarına göre iç anadolu'da görülen salgın hastalıklar:1922-1926. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 60, 73-90.