Kadın Çalışanlarda Cam Tavan Algısı Kırıldı mı? Erkek Çalışanlar Halen Cinsiyet Ayrımcılığı Yapıyorlar mı?: Adıyaman Bankacılık Sektörü Örneği
Öz
Kadınların iş hayatlarında
yükselmelerini önleyen ve ilk olarak 1970’lerde kullanılmaya başlanan “cam
tavan sendromu”nun algısal olarak günümüzdeki durumunu ortaya koymak üzere
yapılan bu çalışma, Adıyaman il ve ilçelerinde faaliyet gösteren bankalardaki
çalışanlar üzerinde yapılmıştır. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile Adıyaman
il ve ilçelerinde çalışan 131 banka çalışanı üzerinde uygulanan anket yoluyla
veriler toplanmıştır. Araştırmada kullanılan cam tavan algı ölçeğinin
güvenilirlik düzeyi 0,815’dir. Çalışmanın hipotezi Bağımsız t-Testi ile analiz
edilmiştir. Analiz sonucunda, %95 güven aralığı içinde (p=0,006<0,05)
çalışmanın ana hipotezi olan, H1 hipotezi kabul edilmiştir.
Çalışmanın sonuçlarına göre, kadın çalışanların cam tavan algısının yok denecek
kadar az olduğu, ancak, erkek çalışanların önyargısal olarak cinsiyete dayalı
ayrımcılık yapmaları sebebiyle halen kadın çalışanlara yönelik olumsuz algıya
sahip oldukları görülmüştür. Dolayısıyla, kadın çalışanların cam tavan
algısının kırıldığı, ancak erkek çalışanların cinsiyet ayrımı konusunda
basmakalıp algılarının devam etmekle birlikte, eskiye nazaran azalma eğiliminde
olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar Adıyaman ili ve
bankacılık sektöründe çalışanlarla sınırlı olmakla birlikte, söz konusu sonuçlar
2004-2019 yılları arasında ülkemizde yapılan diğer benzer çalışma sonuçları ile
farklılıklar ve benzerlikler açısından karşılaştırılarak, cam tavan algısının
kadın ve erkek çalışanlardaki eğilimine yönelik bilgiler elde edilmiş ve
önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Cam Tavan Sendromu,Cinsiyet Ayrımcılığı,Banka Çalışanları,Adıyaman
References
- Akdemir, B. ve Çalış-Duman, M. (2017). Kadın çalışanların performansında cam tavan sendromu engeli. International Journal of Academic Value Studies, 3(15), 517-526.
- Aksu, A., Çek, F. ve Şenol, B. (2013). Kadınların müdür olmalarının önündeki cam tavan ve cam tavanı aşma stratejileri’ne ilişkin ilköğretim okulu müdürlerinin görüşleri, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 133-160.
- Battal, F., Akgül, S., Şengün, H. ve Kılıçaslan, Ş. (2017). Çelişik duygulu cinsiyetçilik ve cam tavan sendromu ilişkisi. Sosyal Bilimler Ensitüsü Dergisi, 34, 1-26.
- Bilkay, T. A. (2017). Çalışan kadınların kariyer engelleri ve cam tavan sendromu algılamalarının iş motivasyonlarına etkilerini belirlemeye yönelik bir araştırma: Sağlık Bakanlığı Merkez Teşkilatı örneği. Yüksek Lisans Tezi, İşletme Anabilim Dalı Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı, 08.05.2019 tarihinde, file:///C:/Users/acer/Downloads/dosya_15-ff8274b518e80958d44619cbb6d152%20(1).pdf adresinden erişilmiştir.
- Bingöl, D., Aydoğan, E., Şenel, G. ve Erden, P. (2011). Cam tavan sendromu ve kadınların hiyerarşik yükselmelerindeki engeller: TC. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ankara merkez teşkilatı örneği. İşletme Fakültesi Dergisi, 12(1), 115-132.
- Cotter, D. A. vd. (2001). The glass ceiling effects. Social Forces, 80(2), 655-681.
- Çarıkçı, İ., Çiftçi, M. ve Derya, S. (2010). İş-aile yaşam çatışması: Türkiye’deki kadın yöneticiler üzerinde bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 2(2), 53-65.
- Çizel, R. B., Çizel, B. (2014). Kadın öğretmenlerin cam tavan sendromu algısını etkileyen faktörler. Mediterranean Journal of Humanities, 4(1), 63-69.
- Demir, H. ve Kartal, N. (2018). Sağlık çalışanlarının cam tavan algısı. Genel Tıp Dergisi, 28(2), 48-56.
- Dzuayatin, S. R. ve Edwards, J. (2010). Itting our heads on te glass ceiling: Women and leadership in education in Indonesia. Studia Islamika, 17, 200-232.