Kalite Kontrol Grafiklerinde R Programlama Dilinin Kullanımı İle İlgili İçerik Analizi
Öz
İstatistiksel süreç kontrolünde kalite iyileştirmeye yardımcı olan çeşitli yöntemler bulunmasına rağmen, kalite kontrol grafikleri mevcut yöntemlerin en önemlisi olarak kabul edilir. Bu grafiklerin diğer yöntemlere göre üstün tarafları tasarlanmasının, kullanımının ve görsel olarak anlaşılmasının kolay olmasıdır. Kalite kontrol grafiklerinde belirlenen kalite karakteristikleri ile ilgili gözlemler, genellikle SPSS, MINITAB, STATA gibi hazır paket programlarında ya da MATLAB, C++ gibi programlama dilleri ile oluşturulan grafiklerde takip edilmektedir. Ancak son zamanlarda R programlama dilinin de kalite kontrol grafiklerinin oluşturulmasında, kontrol dışı sinyallerin tespiti ile hata teşhisinde ve benzeri alanlarda kullanımının hızla yaygınlaştığı ve yabancı literatürde oldukça fazla çalışmanın yapıldığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, R programlama dilinin kalite kontrol grafiklerinde kullanımı ile ilgili olarak içerik analizi yöntemi kullanılarak bir araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla yapılan çalışmanın, kalite kontrolünde çalışanlar ile yerli ve yabancı literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Yapılan çalışmada; dört adet kitap ve 36 adet makale, içerik analizi yöntemi kapsamında yedi ölçüte göre oluşturulan araştırma ölçeğine uygun olarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda; (1) R programlama dilinin kontrol grafiklerinde kullanımı ile ilgili olarak incelenen kitaplarda ve makalelerde teorik konulara ağırlık verildiği, uygulamalı konuların azınlıkta olduğu, (2) kalite kontrol grafiklerinin dizayn edilmesinde en çok R paketlerinden “qcc” paketinin kullanıldığı, ancak diğer paketlerden de ihtiyaç duyulan fonksiyonların kullanıldığı, (3) yapılan uygulamalar ile teori geliştirmede ağırlıklı olarak çok değişkenli kontrol grafiklerinin kullanıldığı ve kullanılan kontrol grafiklerinden ise en çok Hotelling T², MCUSUM ve MEWMA kontrol grafikleri ile uygulamaların yapıldığı, (4) kontrol grafiklerinin performansının ölçülmesinde ve performanslarının karşılaştırılmasında ARL değerlerinin kullanıldığı, (5) kontrol grafikleri ile yapılan uygulamalarda ağırlıklı olarak yapay verilerin kullanıldığı, (6) simülasyon çalışmalarında Monte Carlo simülasyon yönteminin tercih edidiği ve (7) çeşitli durumlar için önerilen çok çeşitli kontrol grafiğinin literetürde yer aldığı sonuucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Alfaro, E., Alfaro, J. L., Gámez, M. ve García, N. (2009). A boosting approach for understanding out-of-control signals in multivariate control charts. International Journal of Production Research, 47(24), 6821-6834.
- Alfaro, E., Gamez, M. ve Garcia, N. (2006). Adabag: Implements AdaBoost.M1 and bagging [online]. R package version 1.0. https://cran.r-project.org/web/packages/available_packages_ by_name.html, Erişim tarihi:01 Haziran 2019.
- Alfaro, J. L. ve Ortega, J. F. (2009). A comparison of robust alternatives to Hotelling’s T^2 control chart. Journal of Applied Statistics, 36(12), 1385-1396.
- Andrejıová, M. ve Kımáková, Z. (2012). The open source software “R” in the statistical quality control. International Journal of Engineering, 3, 17-25.
- Arslan, İ. (2017). R ile istatistiksel programlama. İstanbul: Pusula Yayınları.
- Assareh, H., Noorossana, R. ve Mengersen, K. L. (2013). Bayesian change point estimation in Poisson-based control charts. Journal of Industrial Engineering International. 2(2), 12-23.
- Bell, R. C., Jones-Farmer, L. A. ve Billor, N. (2014). A distribution-free multivariate Phase I location control chart for subgrouped data from elliptical distributions. Technometrics, 56(4), 528-538.
- Birgören, B. (2015). İstatistiksel kalite kontrolü. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Bush, H. M., Chongfuangprinya, P., Chen, V. C. P., Sukchotrat, T. ve Kim, S. B. (2010). Nonparametric multivariate control charts based on a linkage ranking algorithm. Quality and Reliability Engineering International, 26, 663-675.
- Büyüköztürk, Ş. ve diğerleri (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri, 7. Baskı, Ankara: PEGEM Akademi.