Yetişkinlerde Travma Sonrası Stres ve Öz Duyarlılığın Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Yordayıcı Rolü

Neslihan Arıcı Özcan

doi:10.26466/opus.594006

TR EN

Yetişkinlerde Travma Sonrası Stres ve Öz Duyarlılığın Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Yordayıcı Rolü

Öz

Bu araştırmada amaç, yetişkin bireylerde görülen travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve öz duyarlılık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada veri toplamak için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Öz Duyarlılık Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü öğrencileri ve onların yetişkin aile bireyleri oluşturmaktadır. Çalışma grubunda 426 kadın (%75,9), 135 erkek (%24,1) toplam 561 katılımcı yer almaktadır ve katılımcıların yaşları 18-67 (X̄=25.26) aralığında değişmektedir. Araştırmanın verilerinin analizinde korelasyon ve regresyon analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, travma sonrası stresin ve öz duyarlılığın travma sonrası büyüme ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca travma sonrası stresin ve öz duyarlılığın travma sonrası büyümeyi anlamlı ve pozitif yönde yordadığı bulunmuştur. Bulgular ilgili alanyazı doğrultusunda tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur. Son yıllarda dünyada giderek artmakta olan giderek artan travmatik yaşantılar karşısında travma sonrası stresin ve öz duyarlılığın travma sonrası büyümeyi açıklaması ile bu çalışmanın, literatüre önemli bir katkı sağladığı öne sürülebilir.

Anahtar Kelimeler

Travma Sonrası Stres,Öz Duyarlılık,Travma Sonrası Büyüme,Yetişkinler

References

Akın, U., Akın, A. ve Abaci, R. (2007). Öz-duyarlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 1-10.
Allen, A. B. ve Leary, M. R. (2010). Self-Compassion, stress, and coping. Social and Personality Psychology Compass, 4(2), 107-118.
Antonakis, J., Bendahan, S., Jacquart, P. ve Lalive, R. (2010). On making causal claims: A review and recommendations. The Leadership Quarterly, 21(6), 1086-1120.
APA, A. P. B. (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (DSM-5) (K. E, Çev. 5. Baskı). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
Armeli, S., Gunthert, K. C. ve Cohen, L. H. (2001). Stressor appraisals, coping, and post-event outcomes: The dimensionality and antecedents of stress-related growth. Journal of Social and Clinical Psychology, 20(3), 366-395.
Barnard, L. K. ve Curry, J. F. (2011). Self-compassion: Conceptualizations, correlates and interventions. Review of General Psychology, 15(4), 289-303.
Benight, C. C., Freyaldenhoven, R. W., Hughes, J., Ruiz, J. M., Zoschke, T. A. ve Lovallo, W. R. (2000). Coping Self‐Efficacy and Psychological Distress Following the Oklahoma City Bombing 1. Journal of Applied Social Psychology, 30(7), 1331-1344.
Bleich, A., Gelkopf, M. ve Solomon, Z. (2003). Exposure to terrorism, stress related mental health symptoms, and coping behaviors among a nationally representative sample in Israel. Jama, 290(5), 612-620.
Bomyea, J., Risbrough, V. ve Lang, A. J. (2012). A consideration of select pre-trauma factors as key vulnerabilities in PTSD. Clinical Psychology Review, 32(7), 630-641.
Brewin, C. R. ve Holmes, E. A. (2003). Psychological theories of post-traumatic stress disorder. Clinical Psychology Review, 23(3), 339-376.

Butler, L. D., Blasey, C. M., Garlan, R. W., McCaslin, S. E., Azarow, J., Chen,X. A. ve ark. (2005). Post-traumatic growth following the terrorist attacks of September 11, 2001: Cognitive, coping, and trauma symptom predictors in an internet convenience sample. Traumatology, 11, 247–26.
Calhoun, L. G. ve Tedeschi, R. G. (2014). The foundations of post-traumatic growth: An expanded framework. In Handbook of post-traumatic growth (s. 17-37). New York, NY: Routledge.
Clark, D. M. ve Ehlers, A. (2004). Post-traumatic stress disorder: From Cognitive Theory to Therapy. In (R. L. Leahy Ed.), Contemporary cognitive therapy: Theory, Research, and Practice (s. 141-160). New York: The Guilford Press.
Colville, G. ve Cream, P. (2009). Post-traumatic growth in parents after a child’s admission to intensive care: maybe Nietzsche was right? Intensive Care Medicine, 35(5), 919-923.
Dalgleish, T. (2004). Cognitive approaches to posttraumatic stress disorder: The evolution of multi-representational theorizing. Psychological Bulletin, 130(2), 228.
Dekel, R. ve Hobfoll, S. (2007). The impact of resource loss on Holocaust survivors facing war and terrorism in Israel. Aging and Mental Health, 11(2), 159-167.
Dürü, C. (2006). Travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyümenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve bir model önerisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Ehlers, A. ve Clark, D. M. (2000). A cognitive model of post-traumatic stress disorder.Behavioral Research Therapy, 38(4), 319-345.
Foa, E. B., Cashman, L., Jaycox, L. ve Perry, K. (1997). The validation of a self-report measure of posttraumatic stress disorder: The Post-traumatic Diagnostic Scale. Psychological Assessment, 9(4), 445.
Foa, E. B., Huppert, J. D. ve Cahill, S. P. (2006). Emotional processing theory: An Update. In B. O. Rothbaum (Ed.), Pathological anxiety: Emotional processing in etiology and treatment (s. 3-24). New York, NY, US: The Guilford Press.
Germer, C. K. ve Neff, K. D. (2015). Cultivating self-compassion in trauma survivors. In( V. M. Follette, J. Briere, D. Rozelle, J. W. Hopper, and D. I. Rome Ed.), Mindfulness-oriented interventions for trauma: Integrating contemplative practices (s. 43-58). New York, NY, US: The Guilford Press.
Gilbert, P. ve Procter, S. (2006). Compassionate mind training for people with high shame and self‐criticism: Overview and pilot study of a group therapy approach. Clinical Psychology and Psychotherapy: An International Journal of Theory and Practice, 13(6), 353-379.
Helgeson, V. S., Reynolds, K. A. ve Tomich, P. L. (2006). A meta-analytic review of benefit finding and growth. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 74(5), 797.
Hobfoll, S. E., Tracy, M. ve Galea, S. (2006). The impact of resource loss and traumatic growth on probable PTSD and depression following terrorist attacks. Journal of Traumatic Stress: Official Publication of The International Society for Traumatic Stress Studies, 19(6), 867-878.
Ironson, G., Wynings, C., Schneiderman, N., Baum, A., Rodriguez, M., Greenwood, D., . . ., Huang, H.-S. ve ark. (1997). Post-traumatic stress symptoms, intrusive thoughts, loss, and immune function after Hurricane Andrew. Psychosomatic Medicine, 59(2), 128-141.
Janoff-Bulman, R. (2006). Schema-change perspectives on post-traumatic growth handbook of posttraumatic growth: Research and practice. (s. 81-99). Mahwah, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Janoff-Bulman, R. (2006). Schema-change perspectives on post-traumatic growth. In (L. G. Calhoun and R. G. Tedeschi Ed.), Handbook of post-traumatic growth: Research and practice (s. 81-99). Mahwah, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Joseph, S. ve Linley, P. A. (2005). Positive adjustment to threatening events: An organismic valuing theory of growth through adversity. Review of General Psychology, 9(3), 262-280.
Joseph, S., Murphy, D. ve Regel, S. (2012). An affective–cognitive processing model of post‐traumatic growth. Clinical Psychology and Psychotherapy, 19(4), 316-325.
Joseph, S., Williams, R. ve Yule, W. (1997). Understanding post-traumatic stress: A psychosocial perspective on PTSD and treatment. Wiley.
Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi (22. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kessler, R. C. (2000). Post-traumatic stress disorder: the burden to the individual and to society. Journal of Clinical Psychiatry, 61, 4-12.
Kessler, R. C., Rose, S., Koenen, K. C., Karam, E. G., Stang, P. E., Stein, D. J., ... Viana, M. C. (2014). How well can post-traumatic stress disorder be predicted from pre-trauma risk factors? An exploratory study in the WHO World Mental Health Surveys. World Psychiatry, 13(3), 265-274. https://doi.org/10.1002/wps.20150
Kross, E. ve Ayduk, O. (2011). Making meaning out of negative experiences by self-distancing. Current Directions in Psychological Science, 20(3), 187-191.
Kunst, M. (2010). Peri-traumatic distress, post-traumatic stress disorder symptoms, and posttraumatic growth in victims of violence. Journal of Trauma Stress, 23(4), 514-518.
Laufer, A. ve Solomon, Z. (2006). Post-traumatic symptoms and post-traumatic growth among Israeli youth exposed to terror incidents. Journal of Social and Clinical Psychology, 25(4), 429-447.
Maheux, A. ve Price, M. (2016). The indirect effect of social support on post-trauma psychopathology via self-compassion. Personality and Individual Differences, 88, 102-107.
Neff, K. D. (2003a). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223-250.
Neff, K. D. (2003b). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2(2), 85-101.
Neff, K. D. (2004). Self-compassion and psychological well-being. Constructivism in the Human Sciences, 9(2), 27.
Neff, K. D. ve McGehee, P. (2010). Self-compassion and psychological resilience among adolescents and young adults. Self and Identity, 9(3), 225-240.
Neff, K. D. ve Vonk, R. (2009). Self‐compassion versus global self‐esteem: Two different ways of relating to oneself. Journal of Personality, 77(1), 23-50.
O'Leary, V. E. ve Ickovics, J. R. (1995). Resilience and thriving in response to challenge: an opportunity for a paradigm shift in women's health. Womens Health, 1(2), 121-142.
Park, C. L., Mills, M. A. ve Edmondson, D. (2012). PTSD as meaning violation: Testing a cognitive worldview perspective. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 4(1), 66.
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y. ve Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879.
Raes, F. (2010). Rumination and worry as mediators of the relationship between self-compassion and depression and anxiety. Personality and Individual Differences, 48(6), 757-761.
Rauch, S. ve Foa, E. (2006). Emotional processing theory (EPT) and exposure therapy for PTSD. Journal of Contemporary Psychotherapy, 36(2), 61.
Seligowski, A. V., Miron, L. R. ve Orcutt, H. K. (2015). Relations among self-compassion, PTSD symptoms, and psychological health in a trauma-exposed sample. Mindfulness, 6(5), 1033-1041.
Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (Çev. Ed. M. Baloğlu). Ankara: Nobel.
Tedeschi, R. G. ve Calhoun, L. G. (1996). The Post-traumatic growth inventory: Measuring the positive legacy of trauma. Journal of Trauma Stress, 9(3), 455-471.
Tedeschi, R. G. ve Calhoun, L. G. (2004). Post-traumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquiry, 15(1), 1-18.
Tedeschi, R. G. ve Calhoun, L. G. (2006). Handbook of post-traumatic growth: Research and practice. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Tedeshi, R. G. ve Calhoun, L. G. (1995). Trauma and transformation. Thousand Oaks, CA: Sage.
Thompson, B. L. ve Waltz, J. (2008). Self-compassion and PTSD symptom severity. Journal of Traumatic Stress: Official Publication of the International Society for Traumatic Stress Studies, 21(6), 556-558.
Waysman, M., Schwarzwald, J. ve Solomon, Z. (2001). Hardiness: An examination of its relationship with positive and negative long-term changes following trauma. Journal of Trauma Stress, 14(3), 531-548.
Wong, C. C. Y. ve Yeung, N. C. (2017). Self-compassion and post-traumatic growth: Cognitive processes as mediators. Mindfulness, 8(4), 1078-1087.
Zatzick, D. F., Rivara, F. P., Nathens, A. B., Jurkovich, G. J., Wang, J., Fan, M.-Y., ve ark. (2007). A nationwide US study of post-traumatic stress after hospitalization for physical injury. Psychological Medicine, 37(10), 1469-1480.
Zeller, M., Yuval, K., Nitzan-Assayag, Y. ve Bernstein, A. (2015). Self-compassion in recovery following potentially traumatic stress: Longitudinal study of at-risk youth. Journal of Abnormal Child Psychology, 43(4), 645-653.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Research Article

Authors

Neslihan Arıcı Özcan ^*
0000-0002-6169-1445
Türkiye

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

July 19, 2019

Acceptance Date

December 8, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 14 Number: 20

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.594006

IZ

https://izlik.org/JA25PH76JE

APA

Arıcı Özcan, N. (2019). Yetişkinlerde Travma Sonrası Stres ve Öz Duyarlılığın Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Yordayıcı Rolü. OPUS International Journal of Society Researches, 14(20), 621-642. https://doi.org/10.26466/opus.594006

Cited By

Türkiye’de Travma Sonrası Stres ve Büyüme Konusunda Gerçekleştirilmiş Olan Çalışmaların İncelenmesi

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.26466/opus.960263

EXAMINATION OF THE PSYCHOLOGICAL EFFECTS OF THE COVID-19 PANDEMIC ON MEDICAL PERSONNEL WORKING IN THE FILIATION TEAM: A MIXED METHOD STUDY

Journal of International Health Sciences and Management

https://doi.org/10.48121/jihsam.1380087

Yetişkinlerde Aile Sağlığı ve Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkide Öz Şefkatin Aracı Rolünün İncelenmesi

Uluslararası Davranış, Sürdürülebilirlik ve Yönetim Dergisi

https://doi.org/10.71444/jobesam.1695240

Yetişkinlerde Travma Sonrası Stres ve Öz Duyarlılığın Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Yordayıcı Rolü

Yetişkinlerde Travma Sonrası Stres ve Öz Duyarlılığın Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Yordayıcı Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

The Predictive Role of Posttraumatic Stress and Self Compassion on Posttraumatic Growth

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Türkiye’de Travma Sonrası Stres ve Büyüme Konusunda Gerçekleştirilmiş Olan Çalışmaların İncelenmesi

EXAMINATION OF THE PSYCHOLOGICAL EFFECTS OF THE COVID-19 PANDEMIC ON MEDICAL PERSONNEL WORKING IN THE FILIATION TEAM: A MIXED METHOD STUDY

Yetişkinlerde Aile Sağlığı ve Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkide Öz Şefkatin Aracı Rolünün İncelenmesi