Research Article

Çalışanın Aşırı Niteliklilik Özelliği İle Örgütsel Sinizm İlişkisinde İyi Oluşunun Aracı Etkisi

Volume: 17 Number: 33 January 31, 2021
TR EN

Çalışanın Aşırı Niteliklilik Özelliği İle Örgütsel Sinizm İlişkisinde İyi Oluşunun Aracı Etkisi

Öz

Bu araştırma kantitatif yöntemler kullanılarak çalışanların aşırı niteliklilik algısı ile örgüte karşı sinik tutumları arasındaki ilişkiyi ölçümlemiştir. Bu ilişkiyi açıklamak üzere çalışanın iyi oluş hali aracı değişken olarak araştırma modelinde yer almaktadır. Modeli oluşturan bu üç değişkene ait ölçeklerin yer aldığı anket dijital kanalla farklı sektör ve şirketlerde çalışan beyaz yakalılara ulaştırılmış, toplamda 400 geri dönüş alınmıştır. Analizler sonucunda varsayıldığı üzere değişkenler arası anlamlı ilişkilendirme yapılmış ve iyi oluş değişkeninin aracı etkisi tespit edilmiştir. Ancak varsayılanın aksine iyi oluş ile örgütsel sinizm arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Hipotezlerin test edilmesinin yanı sıra değişkenlerin demografik kırılımları incelenmiş ve literatüre paralel olarak anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Buna göre fark testleri de araştırmada elde edilen bulguların yazını desteklediğini göstermektedir. İyi oluş değişkeninin eğitim seviyesi arttıkça düştüğü görülmektedir. Eğitim seviyesinin artmasıyla örgüte duyulan sinizm ise artmaktadır. Gelir seviyesi açısından farklar göstermektedir ki gelir seviyesi belli bir seviyeye kadar iyi oluşu pekiştirmekte ancak sonrasında etkisi azalmaktadır. İşyerinde yeni olanlar ve ile işinde en yüksek kıdemli olan çalışanların hissettiği örgütsel sinizm daha yoğundur.Bu araştırma kantitatif yöntemler kullanılarak çalışanların aşırı niteliklilik algısı ile örgüte karşı sinik tutumları arasındaki ilişkiyi ölçümlemiştir. Bu ilişkiyi açıklamak üzere çalışanın iyi oluş hali aracı değişken olarak araştırma modelinde yer almaktadır. Modeli oluşturan bu üç değişkene ait ölçeklerin yer aldığı anket dijital kanalla farklı sektör ve şirketlerde çalışan beyaz yakalılara ulaştırılmış, toplamda 400 geri dönüş alınmıştır. Analizler sonucunda varsayıldığı üzere değişkenler arası anlamlı ilişkilendirme yapılmış ve iyi oluş değişkeninin aracı etkisi tespit edilmiştir. Ancak varsayılanın aksine iyi oluş ile örgütsel sinizm arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Hipotezlerin test edilmesinin yanı sıra değişkenlerin demografik kırılımları incelenmiş ve literatüre paralel olarak anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Buna göre fark testleri de araştırmada elde edilen bulguların yazını desteklediğini göstermektedir. İyi oluş değişkeninin eğitim seviyesi arttıkça düştüğü görülmektedir. Eğitim seviyesinin artmasıyla örgüte duyulan sinizm ise artmaktadır. Gelir seviyesi açısından farklar göstermektedir ki gelir seviyesi belli bir seviyeye kadar iyi oluşu pekiştirmekte ancak sonrasında etkisi azalmaktadır. İşyerinde yeni olanlar ve ile işinde en yüksek kıdemli olan çalışanların hissettiği örgütsel sinizm daha yoğundur.

Anahtar Kelimeler

Aşırı Niteliklilik , Örgütsel Sinizm , İyi Oluş

References

  1. Akbıyık B.S.Ü (2016). Algılanan aşırı nitelikliliğin iş performansına etkisi: Örgütsel desteğin biçimlendirici değişken rolü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(42), 1714-1715
  2. Akbıyık, B.S.Ü, (2016). Otelcilik sektöründe algılanan aşırı nitelikliliğin görev performansına etkisi: Alternatif işfırsatlarının biçimlendirici değişken rolü. Journal of Tourism Theory and Research, 2(1), 21
  3. Akbolat, M. vd. (2012). Sağlık çalışanlarının sinik davranışlar gösterme eğilimi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 85-86
  4. Akdağ F.G ve Çankaya, Z.C. (2015). Evli bireylerde psikolojik iyi oluşun yordanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 647
  5. Akdeniz, M. Z. (2016). Paternalistik liderlik ve örgütsel adaletin çalışanların mutluluklarına olan etkisi: Sağlık sektöründe bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi
  6. Akın, A. vd., (2017). Algılanan fazla niteliklilik, işe adanmışlık ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bankacılık sektörü üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 917.
  7. Akın, A. ve Ulukök, E. (2016). Fazla nitelikliliğin bireysel ve örgütsel sonuçlarının güncellenmesine yönelik kavramsal bir değerlendirme. Journal of Business Research Turk, 8(4), 71-86.
  8. Akyüz, İ. (2015). Sağlık çalışanlarının örgütsel sinizm düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Economic and Administrative Studies, 62.
  9. Ataç, L.O. ve Köse, S. (2017). Örgütsel Demokrasi ve Örgütsel Muhalefet İlişkisi: Beyaz Yakalılar Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46(1), 119
  10. Balay R. vd., (2013). Örgüt kültürü ve örgütsel sinizm ilişkisi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(2), 127
APA
Tınaztepe, C., & İrge, N. T. (2021). Çalışanın Aşırı Niteliklilik Özelliği İle Örgütsel Sinizm İlişkisinde İyi Oluşunun Aracı Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 17(33), 303-331. https://doi.org/10.26466/opus.804170