Ruhsal Hastalığa Sahip Bireylere Yönelik Damgalama: Etkileyen Faktörlere ve Bireyler Üzerindeki Etkilerine Dair Kavramsal Bir Çalışma

From past to present, individuals with mental illness have been subjected to intense stigma. Having a mental illness in the community was seen as a sign of personal deficiency, weakness, deviation, low intelligence, unreliability or inadequacy. Individuals with mental illness were often seen as people with violence and unpredictable behavior. These kinds of negative attitudes and behaviors are present in the society, including the individuals themselves, their families, social environment and health professionals. Stigmatization styles are almost the same in different countries and regions. As a result of stigma, many individuals with mental illnesses prefer not to receive treatment or to stop treatment early. In this respect, stigma has the power to cause injustice and destructive consequences by damaging individuals with mental illness and therefore the society. It is very important to consider the factors affecting stigmatization and to implement interventions to reduce their effects in anti-stigmatization interventions for individuals with mental illness. This study aimed to explain the basic concepts related to stigmatization, the factors affecting stigmatization and the impact of stigma on people with mental illness with the support of the literature.

Geçmişten günümüze ruhsal hastalığa sahip bireyler yoğun bir şekilde damgalamaya maruz kalmıştır. Toplumda bir ruhsal hastalığa sahip olmak; kişisel bir eksiklik, zayıflık, sapma, düşük zeka, güvenilmezlik veya yetersizlik belirtisi olarak görülürken, ruhsal hastalığa sahip bireyler ise şiddet gösteren ve öngörülemeyen davranışlara sahip kişiler olarak çoğu zaman görülmüştür. Bu tür olumsuz tutum ve davranışlar, bireylerin kendisi ile birlikte ailelerinde, sosyal çevrelerinde ve sağlık profesyonelleri arasında olmak üzere toplum genelinde bulunmaktadır. Damgalama biçimleri ise farklı ülkelerde veya bölgelerde neredeyse aynıdır. Damgalamanın sonucu olarak birçok ruhsal hastalığa sahip birey, tedavi almamayı veya tedaviyi erken bırakmayı tercih etmektedir. Bu yönüyle damgalama ruhsal hastalığa sahip bireylere, dolayısıyla üyesi olduğu topluma zarar vererek adaletsizliklere ve yıkıcı sonuçlara yol açabilme gücüne sahiptir. Ruhsal hastalığa sahip bireylere yönelik gerçekleştirilecek damga karşıtı müdahalelerde, damgalamayı etkileyen faktörlerin dikkate alınması ve etkilerini azaltmaya yönelik müdahalelerin gerçekleştirilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma, damgalama ile ilişkili temel kavramları, damgalamayı etkileyen faktörleri ve damgalamanın bireyler üzerindeki etkilerini literatür desteği ile açıklamayı amaçlamıştır.