Research Article

Müzik Sosyolojisi Bağlamında Tunceli’de Bağlama Çalgısının Yaygınlığı ve Toplumun İnanç Yapısıyla Olan İlişkisi

Volume: 17 Number: 36 April 30, 2021
EN TR

Müzik Sosyolojisi Bağlamında Tunceli’de Bağlama Çalgısının Yaygınlığı ve Toplumun İnanç Yapısıyla Olan İlişkisi

Öz

Bu araştırmada, nüfusunun büyük bir kısmı Alevi inancına mensup bireylerden oluşan Tunceli’deki müzik ve toplum ilişkisi, Aleviler için taşıdığı inançsal imgelerden ötürü ayrıcalıklı bir çalgı olan ve Alevi müziğinin başlıca taşıyıcısı ve aktarıcısı olan bağlamanın toplumdaki yaygınlığı ve konumu üzerinden ele alınmaktadır. Tunceli’deki Alevilerin ev ve aile ortamlarında bağlamanın yaygınlığı, bağlama çalan kişilerin toplumdaki artan azalan değerleri ve bu kişilerin bağlama ile Alevilik inancı arasında kurdukları ilişki, nicel araştırma yöntemlerinden survey araştırma tekniği kullanılarak elde edilen verilerin analizleri üzerinden betimlenmektedir. Ayrıca Tunceli’de bağlamanın konumunu destekleyen kültürleme ve geleneğin muhafazası gibi kültürel süreçlere de kısaca değinilmektedir. Araştırmada yaş ve cinsiyet farklılıkları göz önünde bulundurularak tesadüfi örneklem ile rastgele seçilmiş yüz atmış beş kişiye, sosyolog ve istatistikçi öğretim üyelerinin yanı sıra biri bağlama eğitimi veren müzik öğretmeni ve halktan seçilmiş bir kişi ile hazırlanan yirmi altı soruluk bir anket uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen nicel verilerin bilgisayar ortamında SPSS (Social Package for Social Science) programı ile frekans ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Tunceli’de bağlamanın diğer enstrümanlara göre daha yaygın olduğu, insanların bağlamayla inançları arasında yakın bir ilişki kurdukları, inanç öğelerinin kültürleme aracılığıyla bağlamanın yaygınlığı ve muhafazasını desteklediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Müzik ve Toplum, , Müzik Sosyolojisi , Alevilik , Bağlama , Tunceli

References

  1. Akın, B. (2020). Kopuz’dan Telli Kuran’a Türklerde sazın kültürel serüveni ve kutsallığı. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 20(1), 135-162.
  2. Arsunar, F. (1937). Tunceli Dersim Halk Türküleri Ve Pentatonik. İstanbul: Resimli Ay Matbaası.
  3. Ayas, G. (2015). Müzik Sosyolojisi: Sorunlar-yaklaşımlar-tartışmalar. İstanbul: Doğu Kitapevi.
  4. Dalgıç, P. (2019). Alevi inancında deyişler: Tunceli örneği. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Tunceli.
  5. Demir, N. (2019). Ailelerin bakış açısı ile tunceli ilindeki öğrencilerin teog başarılarını etkileyen faktörler. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Elazığ.
  6. Deniz, D. (2012). Yol/Re: Dersim inanç sembolizmi; antropolojik bir yaklaşım. İstanbul: İletişim Yayıncılık.
  7. Düzgün, M. (1992). Dersim türküleri (ağıtlar): Tayê lawıkê Dêrsımi. Ankara: Berhem Yayınları.
  8. Erol, A. (2015). Müzik üzerine düşünmek. Ankara: Bağlam Yayıncılık.
  9. Erol, A. (2018). İslam, alevilik ve müzik. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
  10. Finkelstein, S. (1995). Besteci ve ulus (müzikte halk mirası). İstanbul: Pencere Yayınları.
APA
Yıldırım, T. (2021). Müzik Sosyolojisi Bağlamında Tunceli’de Bağlama Çalgısının Yaygınlığı ve Toplumun İnanç Yapısıyla Olan İlişkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 17(36), 2675-2713. https://doi.org/10.26466/opus.841307