Oyuncak Seçiminde Ebeveynlerin Cinsiyet Algısının Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi
Abstract
Oyuncak, bir oyun nesnesi olmakla beraber aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinin yansıtıldığı ve toplumsal normlardan izler taşıyan bir ürün mahiyetindedir. Toplumsal algı ebeveynlerin tüketim pratiklerini de etkileyerek oyuncak konusundaki satın alma davranışlarına yön vermektedir. Bu nedenle oyuncak seçiminin sosyolojik bir temelde de değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmada, ebeveynlerin çocukları için oyuncak alışverişi konusunda toplumsal cinsiyete dair tutumları değerlendirilecek ve bu tutumların tüketimlerine yansıması incelenecektir. Çalışmanın amacı; oyuncaklarda firmaların kullanmış oldukları renk şekil gibi cinsiyet göstergelerine karşı ebeveynlerin tutumlarını incelemek ve bu tutumlar üzerinde etkisi olan toplumsal cinsiyet algısını ve kültürel kodları belirlemektir. Veri toplama aracı olarak cinsiyet rolleri tutum ölçeği, satın alma niyeti ölçeği kullanılmıştır. Anket 0-6 yaş grubu arasında çocuğu olan kişilere online olarak uygulanmıştır. Çalışmanın veri analizi SPSS programı ile yapılmış ve toplumsal cinsiyet algısının oyuncak satın alma niyeti üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin oyuncak seçiminde cinsiyet algıları demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ebeveynlerin satın alma niyetlerinin demografik özelliklerine ve eğitim durumlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Keywords
References
- Aksoy, P. ve Baran, G. (2017). Annelerin cinsiyet rollerine ilişkin özellikleri ile çocukların oyuncak tercihleri ve oynadıkları oyun türleri arasındaki ilişki üzerine bir çalışma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi , 5 (1) , 102-136.
- Aydilek-Çiftçi, M ve Özgün, Ö. (2011) Okul öncesi dönemdeki çocukların oyuncak tercihlerinin ve akran etkileşimlerinin ebeveyn cinsiyet rolleri algısı bağlamında incelenmesi, E-Journal Of New World Sciences Academy 6(3), Article Number: 1c0438 .
- Bingöl, O. (2014). Toplumsal cinsiyet olgusu ve Türkiye'de kadınlık. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3 , 108-114 .
- Çiftçi, M. (2011). Öğretmenlerin ve farklı sosyo-ekonomik düzeye sahip anne-babaların cinsiyet rolleri algısının 60-72 ay arası çocukların oyuncak tercihleri ve akran etkileşimleri ile ilişkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
- Davis, J.T.M., Hines, M. (t.y). How large are gender differences in toy preferences? A systematic review and meta-analysis of toy preference research. Archives of Sexual Behavior, 49, 373–394
- Duffett, R. (2015). "Facebook advertising’s influence on intention-to-purchase and purchase amongst millennials", Internet Research, 25(4), 498-526.
- Fagot B.I. ve Hagan R. (1991) Observations of parent reactions to sex-stereotyped behaviors: age and sex effects. Child Dev. 62(3), 617-28. doi: 10.1111/j.1467-8624.1991.tb01556.x. PMID: 1914629.
- Freeman, N. K. (2007). Preschoolers’ perceptions of gender appropriate toys and their parents’ beliefs about genderized behaviors: Miscommunication, mixed messages, or hidden truths?. Early Childhood Education Journal, 34(5), 357-366.
- Güder: (2014). Okul öncesi dönemdeki çocukların toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi.Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Güder: Y. ve Alabay, E. (2016). 3-6 yaş arasındaki çocukların oyuncak tercihlerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17( 2), 91-111.