Engellilerin Toplumsal Entegrasyonunda Siyasal Temsil Üzerine Bir Deneme: Türkiye Özürlüsü ile Mutludur Partisi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de engellilerin sosyal hakları bağlamında siyasal katılım ve siyasal temsilin toplumsal/siyasal hayattaki yerini belirlemektir. Engellilerin toplumsal yaşamdaki yerini açıklama ve anlamlandırma çabaları neticesinde ortaya atılan “engelliliğe yönelik temel yaklaşımlar” çalışmanın teorik çerçevesinin bir ayağını oluşturmaktadır. Bununla birlikte teorik kısmın diğer ayağı ise insan hakları ve siyasal temsil kavramlarının hangi bağlamda ele alındığıdır. Bu makale engelliliği açıklama-ya yönelik temel yaklaşımlardan olan “insan hakları modeli” üzerine inşa edilen düşünce sistemine Jellinek’in “aktif statü haklarını” da eklemlendirmeyi önermektedir. Buna ek olarak çalışmada, siyasi partilerin işlevleri ile insan hakları modeli arasında bir rabıta kurularak siyasal temsilin engellilerin toplumsal entegrasyonunda önemine ve gerekliliğine dair bir anlatıya yer verilmiştir. Batı’da yer alan güncel temsil örneklerinden yola çıkarak “küçük parti” tanımlaması üzerinden “Türkiye Özürlüsü ile Mutludur Partisi” deneyimine de çalışma içerisinde yer verilmiştir. Çalışmanın temel iddiası engellilerin toplumsal entegrasyonunda siyasal katılım ve temsilin eğitim hakkı, sağlık hakkı, işsizlik sorunu gibi konularla ilişkili olup, bir o kadar da önemli olduğudur.

The purpose of this study, in the context of the social rights of people with disabilities in Turkey, political participation and political representation of the social / political life is to determine the loca-tion. The "basic approaches to disability", which has been put forward because of the efforts to explain and make sense of the place of the disabled in social life, constitute one leg of the theoretical framework of the study. However, the other leg of the theoretical part is the context in which the concepts of hu-man rights and political representation are handled. This article proposes to articulate Jellinek’s "rights to active status" to the thinking system built on human rights put forward by the basic approaches to explain disability. In addition, by establishing a nexus between the functions of political parties and the human rights model, a narrative about the importance and necessity of political representation in the social integration of the disabled is included. Based on the current sample represented in the West "small parties" out to define "Turkey Happy with Disabled Party" experience is also included in the study. The main claim of the study is that political participation and representation are as important as issues such as the right to education, the right to health, and the problem of unemployment in the social integration of the disabled.