Alban Berg’in Wozzeck Operası Hakkında Tarihsel Bir İnceleme
Öz
Bu çalışmada Alban Berg’in ilk operası olan Wozzeck hakkında tarihsel bir inceleme gerçekleştirilmiştir. 20. yy’ın ilk yılları itibariyle avant-garde ve ekspresyonist (dışavurumcu) bir müzik dilinin önemli örneklerinden biri olan Wozzeck operası, atonal müziğin gelişmesinde de bir yapı taşı niteliğindedir. Henüz kurumsal anlamda şekillenmemiş oniki ton sistemini önceleyen süreçte, tonal-atonal müzik dönüşümü anlamında Berg’in ustaca çözümler üretmesi, eserin öneminin bir kez daha altını çizmiştir. Tarihsel niteliği göz önünde bulundurularak, operanın bu bağlamda incelenmesi de çalışmanın önemi ifade etmektedir. Çalışmada Wozzeck’in, tiyatro metninden librettoya uyarlanması ile bestelenme ve temsil edilme süreçleri incelenmiştir. Operanın müziksel ve dramatik anlanmadaki avand-garde dili, bestelendiği günden bu yana birçok tartışmanın odağı olmuştur. Özellikle Nazism’in bütün bir Avrupa’yı etkilediği yıllarda, operanın bu sıra dışı yapısı birçok eleştiri ve yasağı da beraberinde getirmiştir. Böylece söz edilen bu sosyo-politik koşulların da incelenmesi, çalışmanın başka bir yönünü açığa çıkarmıştır. Bütün bu kavramsal çerçevelerin yanında, incelemenin bütünlüğü gereği eserin müzikal yapısından ve konusundan da söz edilmiştir. Bununla birlikte esas amaçlanan, operanın 20. yy müziği içindeki tarihsel öneminin belirtilmesidir.
Anahtar Kelimeler
References
- Glenn, W. (2002). Proof through the night: Music and the great war. Kaliforniya: University of California Press.
- Jarman, D. (1989). Alban Berg, Wozzeck. İngiltere: Cambridge University Press.
- John, N. (Ed.). (1990). Wozzeck, Opera Guide Series. Southampton: The Southampton Book Co.
- Lucentini, V. (2013). Performance as source. A new document on the genesis of Berg’s Wozzeck Schweizer Jahrbuch für Musikwissenschaft Neue Folge 33. 20/03/2019 tarihinde https://www.academia.edu/19395935/Performance_as_source._A_new_document_on_the_genesis_of_Bergs_Wozzeck._In_Schweizer_Jahrbuch_für_Musikwissenschaft_Peter_Lang_33_2015 adresinden erişilmiştir.
- Reich, W. (1932). A Guide to Alban Berg’s Opera Wozzeck. 17/03/2019 tarihinde http://ada.evergreen.edu/~arunc/texts/wozzeck/wozzeck.-pdf adresinden erişilmiştir.
- Rose, M. (2013). The Birth of an Opera: Fifteen Masterpieces from Poppea to Wozzeck. New York: W. W. Norton & Company.
- Sandu-Dediu, V. Woyzeck and Wozzeck – Büchner and Berg. 17/03/2019 tarihinde https://www.academia.edu/25231866/Woyzeck_and_Woz-zeck._Büchner_and_Berg adresinden erişilmiştir.
- Schmalfeldt, J. (1986). Berg's Wozzeck: Harmonic Language and Dramatic Design. Music Analysis, Vol. 5, (ss. 265-270). 20/03/2019 tarihinde https://www.jstor.org/stable/854188 adresinden erişilmiştir.
- Yener, F. (1992). 100 Opera. İstanbul: Bateş Yayınları.