Research Article

Van Merkez Hapishanesi [1852-1919]

Number: 22 September 15, 2024
TR EN

Van Merkez Hapishanesi [1852-1919]

Öz

Van, sahip olduğu coğrafi konumu ve toplumsal yapısı itibarıyla Osmanlı Devleti’nin önemli şehirleri arasında yer almıştır. Şehrin sahip olduğu Ermeni nüfusun XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Ruslar, İngilizler ve Fransızlar tarafından desteklenmesi, Millet-i Sadıka olarak adlandırılan Ermenilerin düzen bozucu ve otorite karşıtı bir tavır takınmalarına ve bunun sonucu olarak da sık sık tutuklanarak hapse konulmalarına sebebiyet vermiştir. Her ne kadar Osmanlı Devleti, modernleşme hareketleri kapsamında hapishanelere yönelik bir ıslahat hareketi yürürlüğe koymuş olsa da bu süreci yürütebilmek kolay olmamıştır. Bu nedenle oldukça atıl ve virane bir halde olan Van Hapishanesi sahip olduğu bu özellikleri ile gündeme gelmiştir. Hapishanenin kötü durumda oluşu, içerisindeki mahkûmların ve gardiyanların bir dizi zorluk ile karşı karşıya kalmasına ve daha da önemlisi, çeşitli asayiş olayları ile bireysel ve toplu firara zemin hazırlamıştır. Dolayısıyla yetkililer, göndermiş oldukları arzuhâller vasıtasıyla söz konusu sıkıntıların giderilmesini, yapının modern bir hapishane görünümüne kavuşmasını ve yeterli sayıdaki personel ile salimen işleyişe geçmesini talep etmiştir. Nitekim işbu çalışma da, Van Hapishanesinin bu özelliklerine dikkat çekerek kurumun taşra-merkez ilişkilerine nasıl bir örnek teşkil etmiş olduğuna ve modernleşme sürecinin Anadolu’da nasıl karşılık bulduğuna odaklanmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi
  2. BOA, Dahiliye Mektubi Kalemi (DH. MKT). 100/2; 126/23; 870/17; 1360/64; 1441/15; 1511/60; 1514/47; 1581/72; 1584/26; 1633/21; 1718/57; 1803/69; 1810/28; 1810/29; 2702/24; 2702/80; 2257/146.
  3. BOA, Dahiliye Hapishaneler Müdiriyeti (DH.MB.HPS). 5/29; 6/37; 7/49; 35/7-25; 35/7-30; 37/13; 38/12; 43/58; 51/59; 86/30; 89/41; 90/44; 104/9; 143/25; 144/83; 149/36; 150/54; 151/16.
  4. BOA, Dahiliye Müteferrik (DH.HPS.M). 5/29; 6/37; 9/46; 16/90; 20/69; 38/2-2; 143/98; 250/06; 375/47.
  5. BOA, Dahiliye Islahat (DH. TMIK.S). 27/49; 28/12; 49/11; 56/40; 70/15; 74/4; 92/45; 251/59.
  6. BOA, Şura-yı Devlet (ŞD). 45/2443; 247/47; 281/23; 282/33; 303/41; 1875/12; 1505/38; 1891/3.
  7. BOA, Maliye Nezareti Emlak-i Emiriyye Müdiriyeti (ML.EEM). 922/25; 1024/2; 1024/13.
  8. BOA, Sadaret Mühimme Kalemi Evrakı (A.}MKT.MHM). 669/31; 752/25.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ottoman Central Organization

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 15, 2024

Submission Date

February 29, 2024

Acceptance Date

May 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 22

Chicago
Erdoğan, Serkan. 2024. “Van Merkez Hapishanesi [1852-1919]”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, nos. 22: 200-224. https://doi.org/10.21021/osmed.1445159.

Indexes

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD and Scilit.


by.png

Unless otherwise stated, the articles published in our magazine are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license. All authors and translators who submit texts for publication in the journal are expected to be the sole copyright holders of the submitted text or to have obtained the necessary permissions. By submitting texts to the journal, authors and translators implicitly accept that these texts will be licensed under CC BY 4.0 unless explicitly stated otherwise to the editors at the outset.