Orta Çağ Polonya'sında Tekstil ve Yahudiler

Ebru Emine Oğuz

Orta Çağ Polonya'sında Tekstil ve Yahudiler

Öz

Orta Çağ Avrupa’sında tekstil ve giyim kuşama ilişkin veriler yapılan arkeolojik çalışmalar vasıtasıyla elde edilmiştir. Elde edilen buluntular ise dönem insanlarının sosyal yaşamları hususunda bilgi sahibi olabilmemizi sağlamıştır. Bu konudaki en önemli noktalardan biri de giysilerin toplumsal statü belirleyici niteliği olmuştur. Özellikle Geç Orta Çağ döneminin siyasî gidişatı nedeniyle Polonya’da yoğun bir Yahudi nüfusu mevcuttur. Ancak iki toplum arasındaki din farkı, bu alanda birtakım düzenlemeler yapılmasını gerektirmiş; belirtilen düzenlemeler kapsamında Hristiyan ve Yahudilerin birbirlerinden kolaylıkla ayırt edilebilmelerini sağlamak, önceliği teşkil etmiştir. Dolayısıyla bu amaçla insanlar arasında dış görünüşte fark yaratabilme doğrultusunda en basit yol olan giyim kuşama ilişkin değişiklikler kararlaştırılarak, kanunlar çıkarılmıştır. Çalışmamızda Orta Çağ Avrupa’sında giyecek alışkanlıklarının beraberinde XIV. ve XV. yüzyıllarda Polonya Krallığı’nın feodal yapısına dâhil olan Yahudiler ve giyim kuşamları ele alınmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmad, Sayyid Maqbul (1999), “İbn Rüste”, TDV Islam Ansiklopedisi, 20.Cilt, ss. 253-254.
Bakır, Prof. Dr. Abdulhalik (2005), Ortaçağ İslam Dünyasında Tekstil Sanayi Giyim-Kuşam ve Moda, Bizim Büro Basımevi, Ankara.
Barzen, Rainer Josef (2022), “The Transfer of Tradition from West to East: The Takanot Shum between the Rhineland and Poland in the Late Middle Ages and the Early Modern Period”, Polin Studies in Polish Jewry, Vol. 34, pp. 39-53.
Boumgarten, Elisheva (2004), Mothers and Children, Jewish Family Life in Medieval Europe, Princeton University Press, Princeton and Oxford.
Carter, F. W. (1994), Trade and Urban Development in Poland, An Economic Geography of Cracow, from Its Origins to 1795, Cambridge University Press, United Kingdom.
Chazan, Robert (2010), Reassessing Jewish Life in Medieval Europe, Cambridge University Press, New York.
Chybulska, Maria (2010), “Reconstructing of Archaeological Textiles”, Fibres & Textiles in Eastern Europe 18 (3), pp. 100-105.
The Competition of Fibres, Early Textile Production in Western Asia, South-east and Central Europe (10.000-500 BCE) (2020), Susan Pollock and Wolfram Schier (Ed.),Oxbow Books.

Crowfoot, Elizabeth (1992), Textiles and Clothing: c. 1150-1450: Medieval Finds from Excavations in London, London.
Curta, Florin (2019), Eastern Europe in the Middle Ages (500-1300), Vol. 2, Brille, Leiden.
Chazan, Robert (2010), Reassessing Jewish Life in Medieval Europe, The Cambridge University Press.
Danka J. & Nowakowski A., Osobiste arsenały Władysława Jagiełły i Ulryka von Jungingen w świetle współczesnych rachunków, “Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, nr 1/81, r. 29, s. 22-34.
Davies, Norman (2005), God’s Playground, A History of Poland, Vol. 1 The Origins to 1795, Columbia University Press, New York.
A Dictionary of the Bible (2004), James Hastings (Ed.), Part I, University Press of the Pacific Honolulu, Hawaii. Dimitrova, Kate & Margaret Goehring (2016), “Dressing the Part: Textiles as Propaganda in the Middle Ages “, Brespols, Turnhout, pp. 264-265.
Dress and Cultural Difference in Early Modern Europe (2019), Cornelia Aust, Denise Klein, Thomas Weiler (ed.) , De Gruyter, Oldenburg, Berlin /Boston.
Dubnow, S. M. (2001), History of the Jews in Russia and Poland, From the Beginning Until the Death of Alexander I (1825), Vol. 1, Varda Books, The Jewish Publication Society of America, United States of America. Egan, Geoff & Maria Hayward (2012), “Buttun”, Encyclopedia of Medieval Dress and Textiles of the British Isles c. 450-1450, Galen R. Owen- Cricket, Elizabeth Coatsworth & Maria Hayward (ed.), Leiden, pp. 106-107.
Encyklopedia Powszechna (1868), Tom Dwudziesty Ósmy, Nakład, druk i własność 8, Orgelbranda, Księgarnia i Typografia, Warszawa.
Geijer, Agnes (1983), The Textile Finds from Birka”, Cloth and Clothing in Medieval Europe: Essays in Memory of Professor E. M. Varus-Wilson, N. B. Harte & K. G. Ponting (ed.), London.
Grupa, Małgorzata (2004), “Textiles from the Early Medieval Cemetery at Kałdus, Pomerania, Poland “, Priceless Invention of Humanity-Textiles, Jerzy Mail (ed.), Acta Archaeological Lodzie sia Nr 50/1, Nesat VIII, Łódź.
Grupa, Małgorzata (2018), “wooden Textile Tools from Medieval Poland”, Fasciculi Archäologie Historiae, Fasc. XXXI, pp. 145-153.
Handbook of Medieval Culture (2015), Albrecht Lassen (ed.), Vol. 1, De Gruyter, Berlin/Boston. Handbook of Women and Genfer in Medieval Europe, Judith M. Bennett and Ruth Mazo Karras (ed.) , Oxford, pp. 197-212.
Hoffmann, Jacob (1984), The Economic Role of Jews in Medieval Poland, University Press of America, United States of America.
The Influence of Jewish Culture on the Intellectual Heritage of Central and Eastern Europe (2011), Teresa Obolevitch and Józef Bremer (ed.), Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna „Ignatianum” Wydawnictwo WAM Kraków.
Jaritz, Gerhard (2000), “Social Grouping and the Languages of Dress in the Late Middle Ages”, The Medieval History Journal 3, Sage Publications, London.
Krasiński, Tomasz & Jerzy Maik & Witold Świętodławski (2010), “The Use of Textiles in Arms and Armour in Medieval Poland”, Textile History and the Military 41 (1), pp. 7-16.
Labuda, G. (1999), Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna Antalogia tekstów żródłownych, Poznań.
Lerski, George J., (1996), Historical Dictionary of Poland (966-1945), Piotr Wróbel & Richard J. Kozicki (Ed.), Greenwood Publishing Group, Westport, Connecticut, London.
Newton, Mary Stella (1980), Fashion in the Age of the Black Prince: A Study of the Years 1340-1365, Wood Ridge.
Ostergren, Robert C. & John G. Rice (2004), The Europeans, A Geography of People, Culture and Environment, The Guilford Press.
Patrich, Joseph (1995), Sabas, Leader of Palestinian Monasticisim, A Comparative Study in Eastern Monasticism, Fourth to Seventh Centuries, Dumbarton Oaks Research Library and Collection.
Pogonowski, Iwo Cyprian (1998), Jews in Poland, Hippocerene Books, Inc. New York.
Phipps, Elena (2010), “Cochineal Red: The Art History of a Color”, Metropolitan Museum of Art, Vol. 67, Nr. 3, pp. 4-48.
Pinelli, Paola (2011), “The Florentine Company of Francesca Neroni and Trade with Dubrovnik (Ragusa) in the First Half of the 15th Century”, Spomenica Akademika Sime Ćirković/Homage to Academician Sima Ćirković, S. Rudic (Ed.), Istorijki Institut, Belgrade.
Piponnier, François & Perrine Marek (1997), Dress in the Middle Ages, trans. Caroline Beamish, Paris, London.
Rybarczyk, Anna (2016), “Fabrics in Medieval Dress in Pomerainia”, Fasciculi Archäologie Historiae, Fasc. XXIII, Pl.
Samogyi, Tamara (1982), Die Scheunen und die Prosten, Untersuchungen zum Schönheitsideal der Ostjunden in Bezug auf Körper und Kleidung unter besonderer Berücksichtigung des Chasidismus, Berlin, pp. 159-163.
Sarı, Emre (2016), Arkeoloji Bilimi, Nokta Kitap.
Teter, Magda (2006), Jews and Heretics in Catholic Poland, A Beleaguered Church in the Post-Reformation Era, The Cambridge University
Tuska, Ubiór dworski w Polsce w dobie pierwszych Jagiellonów, pp. 86-87.
Wolff, Philippe (1983), “Three Samples of English Fifteenth Century Cloth”, Cloth and Clothing in Medieval Europe: Essays in Memory of Professor E. M. Varus-Wilson, N. B. Harte & K. G. Ponting (ed.), London, pp. 120-125.
Żaremska, Hanna (2011), Żydzi w Średniowiecznej Polsce Gmina Krakowska, Instytut Historii PAN, Warszawa. www.britannica.com

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ebru Emine Oğuz ^*
0000-0002-1653-3325
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

1 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA92NL57XS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oğuz, E. E. (2023). Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 7(1), 105-134. https://izlik.org/JA92NL57XS

AMA

1.Oğuz EE. Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler. OTAD. 2023;7(1):105-134. https://izlik.org/JA92NL57XS

Chicago

Oğuz, Ebru Emine. 2023. “Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7 (1): 105-34. https://izlik.org/JA92NL57XS.

EndNote

Oğuz EE (01 Ağustos 2023) Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7 1 105–134.

IEEE

[1]E. E. Oğuz, “Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler”, OTAD, c. 7, sy 1, ss. 105–134, Ağu. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92NL57XS

ISNAD

Oğuz, Ebru Emine. “Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Ağustos 2023): 105-134. https://izlik.org/JA92NL57XS.

JAMA

1.Oğuz EE. Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler. OTAD. 2023;7:105–134.

MLA

Oğuz, Ebru Emine. “Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Ağustos 2023, ss. 105-34, https://izlik.org/JA92NL57XS.

Vancouver

1.Ebru Emine Oğuz. Orta Çağ Polonya’sında Tekstil ve Yahudiler. OTAD [Internet]. 01 Ağustos 2023;7(1):105-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92NL57XS