Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz'in Tarihi Coğrafyası
Öz
Karadeniz sahip olduğu coğrafi konumundan dolayı tarihin her döneminde yazarların kaleminde yer almıştır. Zira eski çağlardan itibaren bu büyük denizi çevreleyen bölgelerde bulunan su kaynakları ve beraberinde tarım yapabilme imkânı ile insan yerleşimine ve yaşamına olanak bulunuyordu. Yerleşimin niteliği, azlığı ya da çokluğu her dönemin siyasi konjonktürüne göre farklılıklar gösterebilmektedir.
9. ve 14. yüzyıllarda Karadeniz siyasi yapısının başat gücü Bizans İmparatorluğu iken Hazar Kağanlığının, Altın Orda Devletinin, Selçuklu Türklerinin, Rusların, Latinlerin ve diğer bazı unsurların Karadeniz ile olan irtibatı gözlemlenebilecektir.
Bu çalışma ile Karadeniz’in 9. ve 14. yüzyıllar arası tarihi coğrafyası dönemim seyyah ve coğrafyacıları tarafından sunulan bilgiler çerçevesinde anlatılması amaçlanmıştır. Seyyah ve coğrafyacıların çalışma yöntemlerine ya da yorum farklılıklarına göre aktarılan bilgiler arasındaki benzerlikler ve farklılıklara değinilmiş, birbirinden farklı tanımlama ve açıklamaların nedenleri üzerinde durulmaya gayret gösterilmiştir. Özellikle Karadeniz’in Hazar Denizi ve Akdeniz ile olan irtibatına yönelik tanımlamalara değinilmiş, bu tanımlamaların içerikleri ve nitelikleri hakkında bilgi aktarılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- A. Beril Tuğrul, “Karadeniz’de Enerji Politikaları”, Bölgesel ve Uluslararası İşbirliği Sahası Olarak Karadeniz, Ed. M. Hacısalihoğlu, Balkar & Tümbifed, İstanbul 2020, s. 131-142.
- Ahmet b. Yahyâ el-Belâzurî, Fütûhu’l-Büldân (Ülkelerin Fetihleri), Çev. Mustafa Fayda, Siyer Yayınları, İstanbul 2013.
- Ak, M.,“Osmanlı Coğrafyasında İki Yer Adı (Bahr-İ Kulzüm/Kurzüm) Üzerine”, İlmî Araştırmalar: Dil, Edebiyat, Tarih İncelemeleri, İstanbul 1996.
- Al-Idrisi, Nuzhat al-Mushtaq fi Ikhtiraq al-Afaq, Traduite de L’Arabe en Français P.A. Jaubertas Geographie d’Edrisi, 2. Cilt, Paris, 1836-40.
- Aleksandr Aleksandroviç Vasiliev, Bizans İmparatorluğu Tarihi, Çev: Tevabil Alkaç, İstanbul 2016.
- Artamonov, Mihail İllarionoviç, Hazar Tarihi (Türkler, Yahudiler, Ruslar), Çev. D. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2019.
- Cüneyt Güneş, Bizans Anadolu’sunda Askeri ve İdari Bir Sistem, Thema Sistemi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2021.
- Dimašqī, Muhammad Ibn-Abī-Ṭālib, Manuel De La Cosmographie Du Moyen Āge, Traduit de L'Arabe "Nokhbet ed-Dahr Fi 'Adjaib-il-Birr Wal-Bah'r", ed. M.A.P. Mehren, (Copenhauge-Paris-Leipzig, 1974).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ortaçağ Tarihi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
4 Aralık 2023
Kabul Tarihi
30 Aralık 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Aksoy, F., & Bakır, A. (2023). Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 7(2), 10-38. https://izlik.org/JA94LE75BU
AMA
1.Aksoy F, Bakır A. Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası. OTAD. 2023;7(2):10-38. https://izlik.org/JA94LE75BU
Chicago
Aksoy, Fatih, ve Abdulhalik Bakır. 2023. “Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7 (2): 10-38. https://izlik.org/JA94LE75BU.
EndNote
Aksoy F, Bakır A (01 Aralık 2023) Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7 2 10–38.
IEEE
[1]F. Aksoy ve A. Bakır, “Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası”, OTAD, c. 7, sy 2, ss. 10–38, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94LE75BU
ISNAD
Aksoy, Fatih - Bakır, Abdulhalik. “Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 7/2 (01 Aralık 2023): 10-38. https://izlik.org/JA94LE75BU.
JAMA
1.Aksoy F, Bakır A. Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası. OTAD. 2023;7:10–38.
MLA
Aksoy, Fatih, ve Abdulhalik Bakır. “Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2023, ss. 10-38, https://izlik.org/JA94LE75BU.
Vancouver
1.Fatih Aksoy, Abdulhalik Bakır. Seyyah ve Coğrafyacılar Tarafından Aktarılan Bilgiler Doğrultusunda IX.-XIV. Yüzyılda Karadeniz’in Tarihi Coğrafyası. OTAD [Internet]. 01 Aralık 2023;7(2):10-38. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94LE75BU