TR
EN
Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi
Öz
Hiperkalemi, yaşamı tehdit edici sonuçlara yol açabilen önemli bir elektrolit bozukluğudur. Hiperkalemi sıklığı ve nedenleri çalışılan populasyona göre değişmektedir. Başlıca risk faktörleri renal yetmezlik, diyabetes mellitus (DM) ve anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü gibi ilaçların kullanımıdır. Sistemik lupus eritematozus (SLE) seyrinde hiperkalemi nedenleri şimdiye kadar araştırılmamıştır. Amacımız, SLE’li hastalarda hiperkalemi nedenlerini ayrıntılı olarak ortaya koymak ve hiperkalemik renal tubuler asidoz (RTA) tip 4 sıklığını belirlemekti. Ocak 2010-Şubat 2020 yılları arasında Romatoloji bölümünde SLE tanısı ile takip edilen ve potasyum düzeyi ≥5.5 mEq/L (hiperkalemi) olan hastalar belirlendi. Hiperkalemi saptanan hastaların klinik ve laboratuvar bulguları dosyalarından ve dijital kayıt sisteminden retrospektif olarak tarandı. SLE dışı tanısı olanlar, hiperkalemisi olmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hiperkalemi nedenleri renal hasar/yetmezlik [akut böbrek hasarı, kronik böbrek hastalığı (KBH)], ilaçlar, hormonal nedenler (Addison hastalığı, tip 4 RTA), psödohemoliz ve diğer olarak sınıflandırıldı. Hiperkalemi saptanan 35 SLE’li hastanın yaş ortalaması 40.1±16.9 yıl iken hastaların %85.7’si kadındı. Hastaların %57.1’inde (n=20) lupus nefriti vardı. En sık görülen renal tutulum tipi %68.7 (11/16) ile sınıf 4 lupus nefriti idi. Hiperkalemi saptandığı sıradaki SLE hastalık süresi ortalaması 5.2±5.52 yıl, hastalık aktivasyon indeksi-SLEDAI ortalama 19.8±13.4 idi. Potasyum ortalaması 6.6 ±1.08 mEq/L idi. En sık hiperkalemi nedeni %45.7 (n=16) ile renal hasar/hastalık iken bunu %25.7 ile ilaç kullanımı izlemişti. 2 (%5) hastada hiperkalemi RTA tip 4’e bağlanmıştı. Gruplar hiperkalemi nedenlerine göre klinik ve laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırıldığında renal hasar/hastalığı grubunda kreatin yüksekliği daha fazla idi (p≤0.001). SLE seyrinde hiperkalemi, genel toplumda görüldüğü gibi en çok renal hasara/hastalığa bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında RTA tip 4 de hiperkaleminin önemli bir nedenidir. Hiperkalemisi olan SLE’li hastalar sık görülen hiperkalemi nedenleri dışlandıktan sonra veya dirençli hiperkalemi varlığında hiperkalemik RTA tip 4 açısından da araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Kaul A, Gordon C, Crow MK, Touma Z, Urowitz MB, van Vollenhoven R, Ruiz-Irastorza G, Hughes G. Systemic lupus erythematosus. Nat Rev Dis Primers. 2016 Jun 16;2:16039.
- 2. Anders HJ, Saxena R, Zhao MH, Parodis I, Salmon JE, Mohan C. Lupus nephritis. Nat Rev Dis Primers. 2020 Jan 23;6(1):7.
- 3. Palmer BF, Carrero JJ, Clegg DJ, Colbert GB, Emmett M, Fishbane S, Hain DJ, Lerma E, Onuigbo M, Rastogi A, Roger SD, Spinowitz BS, Weir MR. Clinical Management of Hyperkalemia. Mayo Clin Proc. 2021 Mar;96(3):744-762.
- 4. Aygencel G. Potasyum Metabolizması Bozuklukları. Yoğun Bakım Dergisi 2018;12(1):31-42.
- 5. Hunter RW, Bailey MA. Hyperkalemia: pathophysiology, risk factors and consequences. Nephrol Dial Transplant. 2019 Dec 1;34(Suppl 3):iii2-iii11.
- 6. Üsküdar Cansu D, Cansu GB, Güvenir S, Korkmaz C. Hyperkalemia in type 4 renal tubular acidosis associated with systemic lupus erythematosus. Rheumatol Int. 2020 Nov;40(11):1895-1901.
- 7. Lee FO, Quismorio FP Jr, Troum OM, Anderson PW, Do YS, Hsueh WA. Mechanisms of hyperkalemia in systemic lupus erythematosus. Arch Intern Med. 1988 Feb;148(2):397-401.
- 8. Humphrey T, Davids MR, Chothia MY, Pecoits-Filho R, Pollock C, James G. How common is hyperkalaemia? A systematic review and meta-analysis of the prevalence and incidence of hyperkalaemia reported in observational studies. Clin Kidney J. 2021 Dec 2;15(4):727-737.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Ocak 2023
Gönderilme Tarihi
17 Ağustos 2022
Kabul Tarihi
22 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 45 Sayı: 1
APA
Mammadova, A., Üsküdar Cansu, D., & Korkmaz, C. (2023). Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi. Osmangazi Tıp Dergisi, 45(1), 13-21. https://doi.org/10.20515/otd.1162497
AMA
1.Mammadova A, Üsküdar Cansu D, Korkmaz C. Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45(1):13-21. doi:10.20515/otd.1162497
Chicago
Mammadova, Afida, Döndü Üsküdar Cansu, ve Cengiz Korkmaz. 2023. “Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi”. Osmangazi Tıp Dergisi 45 (1): 13-21. https://doi.org/10.20515/otd.1162497.
EndNote
Mammadova A, Üsküdar Cansu D, Korkmaz C (01 Ocak 2023) Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi. Osmangazi Tıp Dergisi 45 1 13–21.
IEEE
[1]A. Mammadova, D. Üsküdar Cansu, ve C. Korkmaz, “Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 45, sy 1, ss. 13–21, Oca. 2023, doi: 10.20515/otd.1162497.
ISNAD
Mammadova, Afida - Üsküdar Cansu, Döndü - Korkmaz, Cengiz. “Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi”. Osmangazi Tıp Dergisi 45/1 (01 Ocak 2023): 13-21. https://doi.org/10.20515/otd.1162497.
JAMA
1.Mammadova A, Üsküdar Cansu D, Korkmaz C. Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45:13–21.
MLA
Mammadova, Afida, vd. “Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 45, sy 1, Ocak 2023, ss. 13-21, doi:10.20515/otd.1162497.
Vancouver
1.Afida Mammadova, Döndü Üsküdar Cansu, Cengiz Korkmaz. Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastalarda Hiperkalemi Nedenlerinin Değerlendirilmesi: Retrospektif, tek merkez deneyimi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Ocak 2023;45(1):13-21. doi:10.20515/otd.1162497