Araştırma Makalesi

Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler

Cilt: 45 Sayı: 5 27 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler

Öz

Medikal tedaviye uyumsuzluk, bipolar bozukluk (BB) hastalarında zorlanmanın ve yeti yitiminin yaygın nedenlerinden birisidir. Bu çalışmada, remisyonda olan BB hastalarında tedavi uyum düzeylerinin belirlenmesi, tedaviye uyum üzerine etkili olabilecek faktörlerin çok yönlü olarak tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya remisyonda BB tip 1 tanılı 50 hasta dahil edilmiş, sosyodemografik veri formu, Kısa Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme (MINI Plus 5.0.0), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (FAST), İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği, UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ) ve Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği (TTUOÖ) uygulanmıştır. Grupların karşılaştırılmasında; TTUOÖ toplam puanları, cinsiyete (p<0,05), çalışma durumuna (p<0,05), medeni duruma (p<0,05), yakınına göre tedavi uyumu (p<0,05) ve yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) eşlik edip etmemesine göre (p<0,05) göre anlamlı fark saptanmıştır. TTUOÖ toplam puanı ile düzenli ilaç kullanım süresi (p<0.01) ve içgörü toplam puanı (p<0,01) arasında aynı yönlü, YMDÖ (p<0.01) ve UKU yan psikolojik yan etkiler altölçeği (UKU1) (p<0,01) ve tüm yan etkiler toplam puanı (UKU toplam) (p<0,05) arasında ters yönlü bir ilişki saptanmıştır. Yapılan Regresyon analizinde; çalışma durumu, eşlik eden YAB ve YMDÖ toplam puanlarının TTUOÖ toplam puanı üzerinde etkili faktörler olduğu bulunmuştur (R=0.64). Araştırmanın bulgularına göre; erkek, evli, düzenli bir işte çalışıyor olmak ve yüksek içgörü düzeyi tedavi uyumunu olumlu yönde etkilerken, yan etkiler ve eşik altı manik belirtiler tedavi uyumunu olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, BB hastalarının iş yaşamının ve sosyal hayatının desteklenmesi, hastalık ve tedavi konularında ayrıntılı bilgilendirilmesi amacıyla psikoeğitime ağırlık verilmesinin önemli olduğu sonuçlarına ulaşılabilmektedir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. APA. Amerikan Psikiatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan Çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara. 2013. 91–112 p.
  2. 2. Soykan A. İki uçlu bozuklukta tedavi uyumunu arttırma stratejileri. J Mood Disord. 2013;3(5).
  3. 3. Savas HA, Unal A, Virit O. Treatment adherence in bipolar disorder. Psychiatry Behav Sci. 2011;1(3):95.
  4. 4. Levin JB, Krivenko A, Howland M, Schlachet R, Sajatovic M. Medication adherence in patients with bipolar disorder: a comprehensive review. CNS Drugs. 2016;30:819–35.
  5. 5. Colom F, Vieta E, Martinez-Aran A, Reinares M, Benabarre A, Gasto C. Clinical factors associated with treatment noncompliance in euthymic bipolar patients. J Clin Psychiatry. 2000;61(8):549–55.
  6. 6. Busby KK, Sajatovic M. Patient, treatment, and systems‐level factors in bipolar disorder nonadherence: a summary of the literature. CNS Neurosci Ther. 2010;16(5):308–15.
  7. 7. Smilowitz S, Aftab A, Aebi M, Levin J, Tatsuoka C, Sajatovic M. Age-related differences in medication adherence, symptoms, and stigma in poorly adherent adults with bipolar disorder. J Geriatr Psychiatry Neurol. 2020;33(5):250–5.
  8. 8. Uygun E, Kucukgoncu S. Treatment Adherence in Patients with Bipolar Disorder and Beliefs Related to Non-Adherence. Psychiatry Behav Sci. 2020;10(4):192.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 45 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Bal, N. B., & Özsan, H. H. (2023). Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler. Osmangazi Tıp Dergisi, 45(5), 696-708. https://doi.org/10.20515/otd.1295324
AMA
1.Bal NB, Özsan HH. Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45(5):696-708. doi:10.20515/otd.1295324
Chicago
Bal, Neşe Burcu, ve Hüseyin Hamdi Özsan. 2023. “Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler”. Osmangazi Tıp Dergisi 45 (5): 696-708. https://doi.org/10.20515/otd.1295324.
EndNote
Bal NB, Özsan HH (01 Eylül 2023) Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler. Osmangazi Tıp Dergisi 45 5 696–708.
IEEE
[1]N. B. Bal ve H. H. Özsan, “Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 45, sy 5, ss. 696–708, Eyl. 2023, doi: 10.20515/otd.1295324.
ISNAD
Bal, Neşe Burcu - Özsan, Hüseyin Hamdi. “Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler”. Osmangazi Tıp Dergisi 45/5 (01 Eylül 2023): 696-708. https://doi.org/10.20515/otd.1295324.
JAMA
1.Bal NB, Özsan HH. Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45:696–708.
MLA
Bal, Neşe Burcu, ve Hüseyin Hamdi Özsan. “Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 45, sy 5, Eylül 2023, ss. 696-08, doi:10.20515/otd.1295324.
Vancouver
1.Neşe Burcu Bal, Hüseyin Hamdi Özsan. Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Eylül 2023;45(5):696-708. doi:10.20515/otd.1295324

Cited By


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978