Yoğun Bakımda Klebsiella Pneumoniae İzole Edilen Kültür Örneklerinde Antibiyotik Direnç Oranları

Yıl 2026, Cilt: 48 Sayı: 1, 23 - 28, 15.12.2025

Havva Kubat , Esra Aybal

https://doi.org/10.20515/otd.1727876

Öz

Klebsiella pneumoniae, yoğun bakımda ciddi enfeksiyonlara neden olarak, morbidite ve mortaliteyi arttırabilen, antibiyoterapiye direnç geliştirebilen bir bakteridir. Antibiyotik direnç oranları yaşanılan coğrafyaya göre değişkenlik göstermektedir. Her merkezin antibiyotik direnç oranları hakkında bilgi sahibi olması, etkin antibiyoterapi başlanması açısından önem taşımaktadır. XXX Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, 01.01.2023-01.01.2025 tarihleri arasında, üçüncü basamak genel yoğun bakımda tedavi alan hastalardan alınan kan, idrar, trakeal aspirat, yara materyallerinde Klebsiella pneumoniae izole edilen hastaların antibiyogramları incelenmiştir. İki yıllık süreçte üçüncü basamak genel yoğun bakımda %6(107/1773) oranında Klebsiella pneumoniae izole edilmiştir. En sık idrar %54,2(58/107), ikinci sıklıkta trakeal aspirat %24,3(26/107), üçüncü sıklıkta kan %12,2(13/107), en az olarak yara %9,4(10/107) kültüründe üreme saptanmıştır. Klebsiella pneumoniae izolatları ampisilin ve aztreonama %100 dirençli bulunmuştur. Seftriakson ve sefuroksim-aksetile %87,9, sefepime %83,2, seftazidim-avibaktama %82,3, piperasilin-tazobaktama %78,5, siprofloksasine %76,6, amoksisilin-klavulonata %75,7, sefoksitine %67,3, ertapeneme %61,7, trimetoprim-sulfametoksazola %59,8 meropeneme %50,5, amikasine %46,7, kolistine %23,4 oranında direnç saptanmıştır. Klebsiella pneumoniae tedavisinde tercih edilebilecek en duyarlı antibiyotikler kolistin, meropenem, amikasin, en dirençli antibiyotikler ampisilin, aztreonam olarak bulunmuştur. Yüksek oranda sefalosporin direnci saptanmıştır. Her merkez için direnç oranlarının belirlenmesi, antibiyotik direnç artışını azaltacak adımlardan biri olabilir.

Anahtar Kelimeler

Klebsiella Pneumoniae , Antibiyotik Direnci , Yoğun Bakım

Antibiotic Resistance Rates In Culture Samples Isolated From Klebsiella Pneumoniae In Intensive Care

Öz

Klebsiella pneumoniae is a bacterium that can cause serious infections in intensive care units, ıncrease morbidity and mortality and develop resistance to antibiotics. Antibiotic resistance rates vary depending on the geography in which it is located. It is important for each center to have information about antibiotic resistance rates in order to initiate effective antibiotic theraphy. Antibiograms of patients from whom Klebsiella pneumoniae was isolated from blood, urine, tracheal aspirate and wound materials taken from patients treated in the tertiary general intensive care unit at XXX City Training and Research Hospital between 01.01.2023-01.01.2025 were examined. Klebsiella pneumoniae was isolated at a rate of 6%(107/1773) of the tertiary general intensive care unit during a two year period. The most common isolate was from urine 54.2%(58/107), second most common was from tracheal aspirate 24.3%(26/107), the third most common was from blood 12.2%(13/107), and the least common was from wound 9.4%(10/107). Klebsiella peumoniae isolates were found to be 100% resistant to ampicillin and aztreonam. Resistance to ceftriaxone and cefuroxime-axetil was 87.9%, to cefepime 83.2%, to ceftazidim-avibactam 82.3%, to piperacillin-tazobactam 78.5%, to ciprofloxacin 76.6%, to amoxicillin-clavulonate 75.7%, to cefoxitin 67.3%, to ertapenem 61.7%, to trimethoprim-sulfamethoxazole 59.8%, to meropenem 50.5%, to amikacin 46.7%, to colistin 23.4%. The most sensitive antibiotics that can be preferred in the treatment of Klebsiella pneumoniae were found to be colistin, meropenem, amikacin, while the most resistant antibiotics were ampicillin and aztreonam. A high rate of cephalosporin resistance was detected. Determining resistance rates for each center may be one of the steps that will reduce the increase in antibiotic resistance.

Anahtar Kelimeler

Klebsiella Pneumoniae , Antibiotic Resistance , Intensive Care

Kaynakça

• 1.Pitout JD, Nordmann P, Poirel L. Carbapenemase-producing Klebsiella pneumoniae, a key pathogen set for global nosocomial dominance. Antimicrob Agents Chemother. 2015;59(10):5873-5884.
• 2. Effah CY, Sun T, L Shaohua, Wu Y. Klebsiella pneumoniae: an increasing threat to public health. Ann Clin Microbiol Antimicrob. 2020;19(1):2-9.
• 3. Wyres KL, Lam MMC, Holt KE. Population genomics of Klebsiella pneumoniae. Nat Rev Microbiol. 2020;18:344- 59.
• 4. Struve C, Krogfelt KA. Pathogenic potential of environmental Klebsiella pneumoniae isolates. Environ microbiol. 2004;6(6):584-590.
• 5. Assoni L, Girardello R, Converso TR, Darrieux M. Current stage in the development of Klebsiella pneumoniae vaccines. Infect Dis Ther. 2021;10(4):2157-2175.
• 6. Antimicrobial resistance surveillance in Europe 2023 - 2021 data. Stockholm: European Centre for Disease Prevention and Control and World Health Organization; 2023.
• 7. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/antimicrobial-resistance-surveillance-europe-2023-2021-data. Erişim tarihi: 25.05.2025.
• 8. https://www.who.int/news/item/27- 02-2017-who-publishes-list-of-bacteria-for-which-newantibiotics-are-urgently-needed. Erişim Tarihi:25.05.2025.
• 9. Gorrie CL, Mirceta M, Wick RR, Edwards DJ, Thomson NR, Strugnell RA, et all. Gastrointestinal Carriage Is a Major Reservoir of Klebsiella Pneumoniae Infection in Intensive Care Patients. Clin Infect Dis. 2021;65(2):208-215.
• 10. Meatherall BL, Gregson D, Ross T, Pitout JD, Laupland KB. Incidence, risk factors, and outcomes of Klebsiella pneumoniae bacteremia. Am J Med. 2009;122(9):866-873.
• 11. Genç Y, Gürkan Y, Mumcuoğlu İ, Kanyılmaz D, Aksoy A, Aksu N. Yoğun bakım hastalarında hastane kaynaklı pnömoni olgularının değerlendirilmesi ve sık görülen bakteriyel etkenlerin antimikrobiyallere dirençlerinin araştırılması. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2016;73(4):355-364.
• 12. Kahraman EP, Karakeçe E, Erdoğan F, Uluyurt H, Köroğlu M, Çiftci İH. Klebsiella Pneumoniae İzolatlarının Antibiyotiklere Direnç Durumlarının Değerlendirilmesi. Ortadoğu Tıp Dergisi. 2017;9(1): 12-18.
• 13. Kuş H, Arslan U, Türkdağı H, Fındık D. Hastane Enfeksiyonu Etkeni Klebsiella pneumoniae İzolatlarında Çeşitli Virülans Faktörlerinin Araştırılması. Mikrobiyoloji Bülteni. 2017;51(4):329-339.
• 14. Şamlıoğlu P, Yılmaz N. Kan Kültüründen İzole Edilen Esherichia Coli, Klebsiella pneumoniae ve Staphylococcus aureus Bakterilerinin Kümülatif Antimikrobiyal Duyarlılık Verilerinin Değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi. 2024;25(3):277-280.
• 15. İgan H, Hancı H. Dört Yıllık Süreçte Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastaların İdrar Kültürlerinde Üreyen Mikroorganizmaların Dağılımı ve İzole Edilen Gram-negatif Bakterilerin Antibiyotik Dirençleri. Turkish Journal of Intensive Care. 2022;20(1):25-30.
• 16. https://www.ecdc.europa.eu/en/ publications-data/antimicrobial-resistance-surveillanceeurope-2022-2020-data. Erişim Tarihi: 25.05.2025.
• 17. Temiz H, Özbek E, Vural DG, Özekinci T. Klebsiella İzolatlarının Antimikrobiyal Direnç Oranlarının Değerlendirilmesi. Türk Mikrobiyol Cemiyeti Dergisi. 2015;45(2):68-74.
• 18. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/dokumanlar-bulasicihastaliklar.html. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar ve Erken Uyarı Dairesi Başkanlığı. Ulusal sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar sürveyans ağı (USHIESA) özet raporu 2021, Ankara.
• 19. Ah YM, Kim AJ, Lee JY. Colistin Resistance in Klebsiella pneumoniae. Int J Antimicrob Agents. 2014;44(1);8-15.
• 20. Duran H, Çeken N, Atik B. Escherichia Coli ve Klebsiella Pneumoniae Türlerinde Antibiyotik Direnci ne Durumda? Yoğun Bakım Ünitesinden Beş Yıllık Analiz. Fırat Medical Journal. 2022;27(2):116-120.