Yoğun Bakım Ünitesinde Septik Şoklu Hastalarda Başlanan Ampirik Antibiyotik Tedavisinin Kültür Sonuçlarıyla Uyumluluğunun Değerlendirilmesi

Öz

Ampirik antibiyotik tedavisi, septik şok yönetiminin temel bileşenlerinden biridir. Bu çalışma, yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatışı sırasında hayatını kaybeden septik şoklu hastalarda ampirik antibiyotik tedavisi ile kültür sonuçları arasındaki uyumu değerlendirmeyi ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları ile yoğun bakım hekimleri tarafından başlanan tedaviler arasındaki uyum oranlarını karşılaştırmayı amaçlamıştır.Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, 2020–2025 yılları arasında YBÜ’de septik şok nedeniyle takip edilirken eksitus olan 107 erişkin hasta dahil edilmiştir. Ampirik tedavi, başlangıç rejiminin antimikrobiyal duyarlılık testlerine göre izole edilen patojeni kapsaması durumunda uygun olarak tanımlanmıştır. Hastalar, ampirik antibiyotik tedavisinin enfeksiyon hastalıkları uzmanları veya yoğun bakım hekimleri tarafından başlatılmasına göre gruplandırılmıştır. Gruplar arasındaki farkları saptama gücünü değerlendirmek amacıyla post-hoc güç analizi yapılmıştır.Ampirik tedavi 55 hastada (%51,4) uygun bulunmuştur. Uyum oranları enfeksiyon hastalıkları uzmanı grubunda %54,2, yoğun bakım hekimi grubunda %41,7 olup, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,279). Uygun tedavi alan hastalar daha gençtir (67,1 ± 17,1’e karşı 73,4 ± 12,6 yıl; p=0,032) ve medyan YBÜ yatış süresi daha kısadır (5’e karşı 7 gün; p=0,042). En sık izole edilen mikroorganizmalar kan kültürlerinde metisiline dirençli koagülaz negatif stafilokoklar (%32,8) ve trakeal aspiratlarda ESBL üreten Klebsiella pneumoniae (%16,1) olmuştur.Septik şok nedeniyle yaşamını kaybeden hastalardan oluşan bu kohortta, yoğun bakım hekimleri tarafından başlanan ampirik antibiyotik tedavisinin mikrobiyolojik uyum oranlarının enfeksiyon hastalıkları uzmanları tarafından başlanan tedavilere benzer olduğu görülmüştür. Bu bulgular, yüksek antimikrobiyal direnç yüküne sahip ortamlarda protokol temelli ampirik tedavi ve multidisipliner iş birliğinin önemini vurgulamaktadır. Ampirik antibiyotik uyumunu ve bunun klinik yansımalarını daha iyi ortaya koymak için yeterli örneklem büyüklüğüne sahip, geniş ölçekli, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Ampirik antibiyotik tedavisi
• Enfeksiyon hastalıkları konsültasyonu
• Yoğun bakım ünitesi
• Mortalite

Comparison of Empirical Antibiotic Appropriateness Between Infectious Disease Specialists and Intensive Care Unit Physicians in Septic Shock

Öz

Empirical antibiotic therapy is a key component of septic shock management. This study aimed to evaluate the concordance between empirical antibiotic therapy and culture results in patients with septic shock who died during intensive care unit (ICU) stay, and to compare concordance rates between therapies initiated by infectious disease specialists and ICU physicians. This retrospective observational study included 107 adult patients with septic shock who died during ICU hospitalization between 2020 and 2025. Empirical therapy was defined as appropriate if the initial regimen covered the identified pathogen based on antimicrobial susceptibility testing. Patients were grouped according to whether empirical antibiotics were initiated by infectious disease specialists or ICU physicians. A post-hoc power analysis was performed to assess the ability to detect differences between groups. Empirical therapy was appropriate in 55 patients (51.4%). Concordance rates were 54.2% in the infectious disease specialist group and 41.7% in the ICU physician group, with no statistically significant difference (p=0.279). Patients receiving appropriate therapy were younger (67.1 ± 17.1 vs. 73.4 ± 12.6 years, p=0.032) and had a shorter median ICU stay (5 vs. 7 days, p=0.042). The most frequently isolated microorganisms included methicillin-resistant coagulase-negative staphylococci in blood cultures (32.8%) and ESBL-producing Klebsiella pneumoniae in tracheal aspirates (16.1%). In this cohort of non-survivors with septic shock, empirical antibiotic therapy initiated by ICU physicians demonstrated microbiological concordance rates comparable to those initiated by infectious disease specialists. These findings highlight the importance of protocol-driven empirical therapy and multidisciplinary collaboration in settings with a high burden of antimicrobial resistance. Further large-scale, multicenter studies are needed to better characterize empirical antibiotic concordance and its clinical implications.

Anahtar Kelimeler

• Empirical antibiotic therapy
• infectious diseases consultation
• intensive care unit
• mortality.

Kaynakça

1. 1. Esposito S, Salzano F, Ascione T, et al. Sepsis management in the antimicrobial resistance era. Expert Rev Anti Infect Ther. 2025;23(12):1185-1198.
2. 2. Douglas AP, Cooley L, McMullan B, et al. Consensus guidelines for initial management of neutropenic fever. Intern Med J. 2025;55(Suppl 7):43-67.
3. 3. Brogi E, Cremonini C, Ceresoli M, et al. Epidemiology and outcome of intra-abdominal infections in intensive care unit in Italy from the Italian Register of Complicated Intra-abdominal InfectionS (IRIS study): a prospective observational nationwide study. J Anesth Analg Crit Care. 2026.
4. 4. Almouwlid A, Albenasy K, Kamel Y, Abdelmoktader A, Alaidarous M, Abdel-Hadi A. Incidence and antibiotic susceptibility of gram-negative bacteria associated with chest infections in intensive care unit patients from a selected hospital in the Kingdom of Saudi Arabia. Biomed Res Int. 2025;2025:5283526.
5. 5. Mylona E, Kostourou S, Giankoula D, et al. Trends in antimicrobial resistance at a Greek tertiary hospital over a 7-year period, including the COVID-19 pandemic. Antibiotics (Basel). 2025;14(11):1067.
6. 6. Merida-Vieyra J, Aquino-Andrade A, Tapia-Reyes A, et al. Microbiological characterization and clinical outcomes of carbapenem-resistant Enterobacterales infections in a paediatric hospital in Mexico. BMC Infect Dis. 2026. 7. Republic of Türkiye Social Security Institution (SSI). Health Implementation Communiqué (Sağlık Uygulama Tebliği – SUT). Official Gazette of the Republic of Türkiye. Available at: https://www.resmigazete.gov.tr
7. 8. World Health Organization. Antimicrobial resistance in the WHO European Region: Turkey country overview. WHO Regional Office for Europe; 2023. Available at: https://www.who.int/europe
8. 9. Uzar H, Karadoğan E, Sertçelik A, et al. The impact of an institutional sepsis guideline on selecting appropriate empirical treatment in patients with carbapenem-resistant gram-negative bacilli bacteremia. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2026;45(1):145-155.

9. 10. Kalil AC, Metersky ML, Klompas M, et al. Management of adults with hospital-acquired and ventilator-associated pneumonia: 2016 clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America and the American Thoracic Society. Clin Infect Dis. 2016;63(5):e61-e111.
10. 11. Zilberberg MD, Nathanson BH, Sulham K, Fan W, Shorr AF. Carbapenem resistance, inappropriate empiric treatment and outcomes among patients hospitalized with Enterobacteriaceae urinary tract infection, pneumonia and sepsis. BMC Infect Dis. 2017;17(1):279.
11. 12. Ferrer R, Martin-Loeches I, Phillips G, et al. Empiric antibiotic treatment reduces mortality in severe sepsis and septic shock from the first hour: results from a guideline-based performance improvement program. Crit Care Med. 2014;42(8):1749-1755.
12. 13. Liu VX, Fielding-Singh V, Greene JD, et al. The timing of early antibiotics and hospital mortality in sepsis. Am J Respir Crit Care Med. 2017;196(7):856-863.
13. 14. Kumar A, Roberts D, Wood KE, et al. Duration of hypotension before initiation of effective antimicrobial therapy is the critical determinant of survival in human septic shock. Crit Care Med. 2006;34(6):1589-1596.
14. 15. Evans L, Rhodes A, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Crit Care Med. 2021;49(11):e1063-e1143.
15. 16. Schmitt S, McQuillen DP, Nahass R, et al. Infectious diseases specialty intervention is associated with decreased mortality and lower healthcare costs. Clin Infect Dis. 2014;58(1):22-28.
16. 17. Ostrowsky B, Banerjee R, Bonomo RA, et al. Infectious diseases physicians: leading the way in antimicrobial stewardship. Clin Infect Dis. 2018;66(7):995-1003.
17. 18. Seymour CW, Gesten F, Prescott HC, et al. Time to treatment and mortality during mandated emergency care for sepsis. N Engl J Med. 2017;376(23):2235-2244.