Dijital Bir Acil Durum Olarak Yenidoğan Ateşi: Türkçe YouTube Sağlık İçeriklerinin Klinik Güvenlik Açısından Denetimi

Öz

Yenidoğan ateşini ele alan Türkçe YouTube videolarının klinik doğruluğunu, bilgi okuryazarlığını ve halk sağlığı güvenliğini değerlendirmek amacıyla, üç Türkçe anahtar kelime kullanılarak kesitsel bir içerik denetimi gerçekleştirildi. Taranan 112 videodan 24’ü yenidoğana özgü dahil edilme kriterlerini karşıladı ve iki neonatolog tarafından değerlendirildi. Video kalitesi; GQS, JAMA Kriterleri, mDISCERN, CRAAP, PEMAT-U/A, Yenidoğan Ateşi Güvenlik ve Kalite Skoru (NFSQS) ve E-GRADE sınıflaması kullanılarak değerlendirildi. Kılavuz uyumuyla ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla korelasyon ve çok değişkenli regresyon analizleri gerçekleştirildi. Analize dahil edilen 24 video, 935.427 görüntülenmeye ulaştı. Gözlemciler arası uyum mükemmeldi (κ = 0,88). Ortalama NFSQS skoru 24 üzerinden 8,38 ± 5,58 olarak bulundu. On beş video “Yenidoğanı Ayırt Etmiyor”, yalnızca üç video ise “Güvenli ve Yararlı” olarak sınıflandırıldı. CRAAP skoru ile NFSQS arasında güçlü pozitif korelasyon saptandı (rₛ = 0,762; p < 0,001), görüntülenme sayısı ise Klinisyen Güvenlik İndeksi ile negatif ilişki gösterdi (rₛ = −0,521; p = 0,009). Kısa videoların (<1 dakika) NFSQS skorları, uzun videolara göre anlamlı derecede düşüktü (3,88 ± 3,64; 10,62 ± 5,03; p = 0,004). Çok değişkenli analizde CRAAP skoru (β = 1,770; %95 p < 0,001) ve video süresi (β = 0,182; p = 0,010) NFSQS ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Yenidoğan ateşi hakkında Türkçe YouTube videolarının çoğu, yenidoğana özgü yeterli rehberlik sunmamakta ve bakım verenlerin güvenli olmayan kararlar almasına neden olmaktadır. Bilgi okuryazarlığı kalitesi ve içerik derinliği, kılavuz uyumunun belirleyicileri olarak öne çıkmıştır. Eksik bilgi içeren kısa videoların yaygınlığı ve görünürlüğüyle klinik kalitesi arasındaki uyumsuzluk, yüksek riskli yenidoğan durumları açısından önemli halk sağlığı sorunlarına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yenidogan
• ates
• YouTube
• saglik okuryazarligi
• hasta guvenligi
• dijital saglik

Etik Beyan

Bu çalışma, kamuya açık olarak erişilebilen YouTube videolarının içerik analizine dayanmaktadır ve insan katılımcılar, hasta verileri veya deney hayvanlarını içermemektedir. Çalışma kapsamında herhangi bir kişisel veri veya kimlik belirleyici bilgi toplanmamış, kaydedilmemiş ya da işlenmemiştir. İnsan katılımcıların doğrudan dahil edilmediği ve yalnızca kamuya açık çevrimiçi içeriklerin değerlendirildiği bu tür araştırmalar için yürürlükteki ulusal düzenlemeler ve kurumsal uygulamalar uyarınca etik kurul onayı gerekmemektedir.

Neonatal Fever as a Digital Emergency: A Clinical Safety Audit of Turkish-Language YouTube Health Information

Öz

To evaluate the clinical accuracy, information literacy, and public health safety of Turkish-language YouTube videos addressing neonatal fever, a cross-sectional content audit was conducted using three Turkish-language search terms. Of 112 screened videos, 24 met neonatal-specific inclusion criteria and were independently evaluated by two neonatologists. Video quality was assessed using GQS, JAMA criteria, mDISCERN, CRAAP, PEMAT-U/A, Newborn Fever Safety and Quality Score (NFSQS), and E-GRADE classification. Correlation and multivariable regression analyses identified factors associated with guideline adherence. The 24 videos accumulated 935,427 views. Inter-rater reliability was excellent (κ=0.88). Mean NFSQS was 8.38 ± 5.58 out of 24. Fifteen videos were classified as “Not Differentiate Newborn,” whereas only three were rated “Safe and Useful.” CRAAP score demonstrated a strong positive correlation with NFSQS (rₛ = 0.762, p < 0.001), while view count was negatively associated with the Clinician Safety Index (rₛ = −0.521, p = 0.009). Short-form videos (<1 minute) achieved significantly lower NFSQS scores than longer videos (3.88 ± 3.64 vs 10.62 ± 5.03, p = 0.004). In multivariable analysis, CRAAP score (β = 1.770, 95% CI 1.105–2.435, p < 0.001) and video duration (β = 0.182, p = 0.010) were independently associated with NFSQS. Most Turkish-language YouTube videos on neonatal fever provide inadequate neonatal-specific guidance, potentially contributing to unsafe caregiver decision-making. Information literacy quality and content depth, rather than popularity, determined guideline adherence. The predominance of incomplete short-form content and poor alignment between visibility and clinical quality raise important public health concerns for high-risk neonatal conditions.

Anahtar Kelimeler

• neonatal fever
• youtube
• neonatal sepsis
• digital health literacy
• patient education
• guideline adherence

Etik Beyan

This study analyzed publicly available YouTube video content and did not involve human participants, patient data, or animal subjects. No personal identifying information was collected or recorded. In accordance with national regulations and institutional policies, studies using publicly available online content without human participant involvement do not require formal ethics committee approval.

Kaynakça

1. 1. Madathil KC, Rivera-Rodriguez AJ, Greenstein JS, Gramopadhye AK. Healthcare information on YouTube: A systematic review. Health Informatics Journal 2014; 21: 173-94.
2. 2. Osman W, Mohamed F, Elhassan M, Shoufan A. Is YouTube a reliable source of health-related information? A systematic review. BMC medical education 2022; 22: 382.
3. 3. Borges do Nascimento IJ, Beatriz Pizarro A, Almeida J, Azzopardi-Muscat N, André Gonçalves M, Björklund M, et al. Infodemics and health misinformation: a systematic review of reviews. Bulletin of the World Health Organization 2022; 100: 544-61.
4. 4. Briand SC, Cinelli M, Nguyen T, Lewis R, Prybylski D, Valensise CM, et al. Infodemics: A new challenge for public health. Cell 2021; 184: 6010-4.
5. 5. Suarez-Lledo V, Alvarez-Galvez J. Prevalence of Health Misinformation on Social Media: Systematic Review. J Med Internet Res 2021; 23: e17187.
6. 6. Kollmann TR, Kampmann B, Mazmanian SK, Marchant A, Levy O. Protecting the newborn and young infant from infectious diseases: lessons from immune ontogeny. Immunity 2017; 46: 350-63.
7. 7. Kim F, Polin RA, Hooven TA. Neonatal sepsis. bmj 2020; 371.
8. 8. Celik IH, Hanna M, Canpolat FE, Mohan P. Diagnosis of neonatal sepsis: the past, present and future. Pediatric Research 2022; 91: 337-50.

9. 9. Leazer RC. Evaluation and Management of Young Febrile Infants: An Overview of the New AAP Guideline. Pediatrics In Review 2023; 44: 127-38.
10. 10. Pantell RH, Roberts KB, Adams WG, Dreyer BP, Kuppermann N, O’Leary ST, et al. Evaluation and Management of Well-Appearing Febrile Infants 8 to 60 Days Old. Pediatrics 2021; 148.
11. 11. Paul SP, Khattak H, Kini PK, Heaton PA, Goel N. NICE guideline review: neonatal infection: antibiotics for prevention and treatment (NG195). Archives of disease in childhood - Education & practice edition 2022; 107: 292-7.
12. 12. Bernard A, Langille M, Hughes S, Rose C, Leddin D, van Zanten SV. A Systematic Review of Patient Inflammatory Bowel Disease Information Resources on the World Wide Web. Official journal of the American College of Gastroenterology | ACG 2007; 102: 2070-7.
13. 13. Silberg WM, Lundberg GD, Musacchio RA. Assessing, Controlling, and Assuring the Quality of Medical Information on the Internet: Caveant Lector et Viewor—Let the Reader and Viewer Beware. JAMA 1997; 277: 1244-5.
14. 14. Charnock D, Shepperd S, Needham G, Gann R. DISCERN: an instrument for judging the quality of written consumer health information on treatment choices. Journal of Epidemiology and Community Health 1999; 53: 105-11.
15. 15. Kang E, Lee H, Choi J, Ju H. The Quality of Evidence of and Engagement With Video Medical Claims. JAMA Network Open 2026; 9.
16. 16. Blakeslee S. The CRAAP test. Loex Quarterly 2004; 31: 4.
17. 17. McNamee LA, Shakartzi H, Wasser TE, Li Y, Kim C-S. Assessing the accuracy and quality of YouTube videos on early pregnancy loss. Heliyon 2022; 8.
18. 18. Shoemaker SJ, Wolf MS, Brach C. Development of the Patient Education Materials Assessment Tool (PEMAT): a new measure of understandability and actionability for print and audiovisual patient information. Patient education and counseling 2014; 96: 395-403.
19. 19. Hakyemez Toptan H, Kizildemir A. Quality and Reliability Analysis of YouTube Videos Related to Neonatal Sepsis. Cureus 2023.
20. 20. Drozd B, Couvillon E, Suarez A. Medical YouTube Videos and Methods of Evaluation: Literature Review. JMIR Medical Education 2018; 4.
21. 21. Gabarron E, Fernandez-Luque L, Armayones M, Lau AYS. Identifying Measures Used for Assessing Quality of YouTube Videos with Patient Health Information: A Review of Current Literature. Interactive Journal of Medical Research 2013; 2.