Araştırma Makalesi

Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki

Cilt: 42 Sayı: 2 17 Mart 2020
PDF İndir
EN TR

Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki

Öz

Alzheimer Hastalığı (AH), demansın en yaygın nedeni olan, sinaps ve nöronların kaybının yanı sıra hücre dışı amyloid plakların ve hücre içi nörofibriler yapıların patolojik oluşumları ile karakterize, en sık görülen progresif nörodejeneratif bir hastalıktır. Geç başlangıçlı AH’da Apolipoprotein E (APOE) gen polimorfizmleri hücresel seviyelerde önemli bir etkiye sahip olmakla beraber aynı zamanda nöropatolojik koşullarla da ilişkilendirilmiştir. APOE gen polimorfizmlerinin AH' ları üzerinde etkisini saptamak amacıyla yaptığımız çalışmamıza 45-90 yaş arasında olan 629 hasta ve 200 sağlıklı birey dahil edilmiştir. APOE geni izoformları gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (GZ-PZR) yöntemi ile incelenmiştir. Hasta ve kontrol grupları arasında hem APOE genotip dağılımları (p<0.001) hemde allel frekansları (p<0.001) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. APOE ε4 allel taşıyıcısı olan bireylerde ε4 alleli taşımayan bireylere göre AH riskinin 5.49 kat fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır (OR= 5.49, %95 CI: 3.86-7.81,  p<0.001). MMSE (Mini-Mental Durum Muayenesi) skorunun; ε4 alleli taşıyıcılarında, taşıyıcı olmayanlara göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.001). Bütün bu verilere dayanarak APOE 𝜀4 allelinin AH’nın gelişim riskini arttırdığı sonucuna varılabilir. Sonuçlarımız APOE genotipinin AH için bir risk faktörü olduğunu doğrulamıştır. APOE'nin AH gelişimine katkısını net olarak saptayabilmek için,  coğrafi konumun ve etnik kökenin önemi de dikkate alınarak, daha geniş çaplı moleküler çalışmalara ihtiyaç olduğu bir gerçektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Cacabelos R, Martínez R, Fernández-Novoa L, Carril JC, Lombardi V, Carrera I, et al. Genomics of dementia: APOE-and CYP2D6-related pharmacogenetics. International Journal of Alzheimer’s Disease. 2012;2012.
  2. 2. Association As. 2013 Alzheimer's disease facts and figures. Alzheimer's & dementia. 2013;9(2):208-45.
  3. 3. Yu J-T, Tan L, Hardy J. Apolipoprotein E in Alzheimer's disease: an update. Annual review of neuroscience. 2014;37:79-100.
  4. 4. Liu C-C, Kanekiyo T, Xu H, Bu G. Apolipoprotein E and Alzheimer disease: risk, mechanisms and therapy. Nature Reviews Neurology. 2013;9(2):106.
  5. 5. Association As. 2012 Alzheimer’s disease facts and figures. Alzheimer's & Dementia. 2012;8(2):131-68.
  6. 6. Zhong N, Weisgraber KH. Understanding the association of apolipoprotein E4 with Alzheimer disease: clues from its structure. Journal of Biological Chemistry. 2009;284(10):6027-31.
  7. 7. Mawuenyega KG, Sigurdson W, Ovod V, Munsell L, Kasten T, Morris JC, et al. Decreased clearance of CNS β-amyloid in Alzheimer’s disease. Science. 2010;330(6012):1774-.
  8. 8. Bales KR, Liu F, Wu S, Lin S, Koger D, DeLong C, et al. Human APOE isoform-dependent effects on brain β-amyloid levels in PDAPP transgenic mice. Journal of Neuroscience. 2009;29(21):6771-9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2019

Kabul Tarihi

21 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 42 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çilingir, O., Özbabalık Adapınar, B. D., Durak Aras, B., Erzurumluoğlu Gökalp, E., Özkan, S., Arslan, S., Hazıyeva, K., Kocagil, S., Bilgin, M., & Artan, S. (2020). Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki. Osmangazi Tıp Dergisi, 42(2), 222-230. https://doi.org/10.20515/otd.553900
AMA
1.Çilingir O, Özbabalık Adapınar BD, Durak Aras B, vd. Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki. Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42(2):222-230. doi:10.20515/otd.553900
Chicago
Çilingir, Oğuz, Belgin Demet Özbabalık Adapınar, Beyhan Durak Aras, vd. 2020. “Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki”. Osmangazi Tıp Dergisi 42 (2): 222-30. https://doi.org/10.20515/otd.553900.
EndNote
Çilingir O, Özbabalık Adapınar BD, Durak Aras B, Erzurumluoğlu Gökalp E, Özkan S, Arslan S, Hazıyeva K, Kocagil S, Bilgin M, Artan S (01 Mart 2020) Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki. Osmangazi Tıp Dergisi 42 2 222–230.
IEEE
[1]O. Çilingir vd., “Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 42, sy 2, ss. 222–230, Mar. 2020, doi: 10.20515/otd.553900.
ISNAD
Çilingir, Oğuz - Özbabalık Adapınar, Belgin Demet - Durak Aras, Beyhan - Erzurumluoğlu Gökalp, Ebru - Özkan, Serhat - Arslan, Serap - Hazıyeva, Konül - Kocagil, Sinem - Bilgin, Muzaffer - Artan, Sevilhan. “Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki”. Osmangazi Tıp Dergisi 42/2 (01 Mart 2020): 222-230. https://doi.org/10.20515/otd.553900.
JAMA
1.Çilingir O, Özbabalık Adapınar BD, Durak Aras B, Erzurumluoğlu Gökalp E, Özkan S, Arslan S, Hazıyeva K, Kocagil S, Bilgin M, Artan S. Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki. Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42:222–230.
MLA
Çilingir, Oğuz, vd. “Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 42, sy 2, Mart 2020, ss. 222-30, doi:10.20515/otd.553900.
Vancouver
1.Oğuz Çilingir, Belgin Demet Özbabalık Adapınar, Beyhan Durak Aras, Ebru Erzurumluoğlu Gökalp, Serhat Özkan, Serap Arslan, Konül Hazıyeva, Sinem Kocagil, Muzaffer Bilgin, Sevilhan Artan. Türk Popülasyonunda APOE Polimorfizmleri ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki İlişki. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Mart 2020;42(2):222-30. doi:10.20515/otd.553900

Cited By


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978