Türkiye ve OECD Ülkelerinin Sağlık Göstergeleri ve Sağlık Harcamalarının Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) üye ülkelerinin temel sağlık düzeyi göstergeleri ve sağlık harcamalarını karşılaştırmak ve Türkiye’nin OECD ülkeleri içerisindeki durumunu incelemek ve öneriler getirmektir. Çalışmamızda Türkiye dahil olmak üzere Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) üyesi 35 ülkenin sağlık göstergeleri ve ilgili ekonomik verileri kullanıldı. Veriler 2015 ve 2013 yılı OECD, Dünya Sağlık Örgütü(WHO), Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK)  istatistiklerinden faydalanılarak elde edildi. Çalışmamızda Türkiye’nin OECD ülkeleri ortalamasına göre kadınlarda ve erkeklerde yaşam yılı beklentisinde, sağlıklı yaşam yılı beklentisinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu; neonatal ölüm hızı, beş yaş altı ölüm hızı, anne ölüm hızında da anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca Türkiye, OECD ülkeleri için sağlık harcamalarının bütçedeki payı en düşük ülke konumundadır. Sağlık hizmet sunumuyla ilgili olarak da Türkiye, OECD ülke ortalamasına göre doktor sayısı, hemşire ve ebe sayısı, hastane sayısı ve hastane yatak sayısı bakımından anlamlı olarak düşük seviyededir. Türkiye’nin sağlık düzeyi göstergelerini geliştirebilmek için bütçeden sağlığa daha fazla pay ayırmalı, nitelikli  doktor, hemşire ve ebe gibi sağlık profesyonelleri sayısını artırmalı, güçlü bir sağlık sistemi altyapısı oluşturulmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık göstergeleri,sağlık belirleyicileri,Türkiye,OECD,sağlık harcamalar

Comparison of Health Indicators and Health Expenditures of Turkey and OECD Countries

Abstract

The aim of this study is to compare basic health status indicators and health expenditures for Turkey and members of the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) countries and to examine the situation of Turkey in OECD countries and to make recommendations. In our study, the health indicators and relevant economic data of 35 member countries, including Turkey, of the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) were used. The data are obtained from the statistics of the TUIK, the OECD and the World Health Organization (WHO) in 2015 and 2013. In our study, Turkey is statistically significantly lower according to the OECD countries average in the life expectancy in women and men, healthy life expectancy; and statistically significantly higher in neonatal mortality rate, under-five mortality rate and maternal mortality rate.In addition, Turkey has the lowest health spending proportion in budget for OECD countries. Turkey is significantly lower number of doctors, number of nurses and midwives, number of hospitals and number of hospitals according to OECD countries average. To improve Turkey's health indicators, it should allocate more budget for health and establish a strong health system infrastructure and increase the number of health workers such as qualified doctors, nurses and midwives.

Keywords

• Health indicators,health determinants,Turkey,OECD,health expenditures

References

1. http://www.oecd.org/ Erişim tarihi:10/05/2017
2. OECD Sağlık Sistemi İncelemeleri "Türkiye." OECD VE IBRD/Dünya Bankası 14 (2008)
3. Ersöz, Filiz. "Türkiye ile OECD ülkelerinin sağlık düzeyleri ve sağlık harcamalarının analizi." İstatistikçiler Dergisi 2 (2008): 95-104.
4. Köksal, Selçuk Serdar, et al. "Comparison of Turkey and European Countries According to Basic Health Indicators." (2016): 205-212.
5. Sığırlı, Deniz, et al. "Türkiye Ve Avrupa Birliği’ne Üye Ülkelerin Sağlık Düzeyi Ölçütlerinin Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi İle İncelenmesi+." Turgut Özal Tıp Merkezi Dergisi 13.2 (2006).
6. Erol, Hatice, and Abdullah Özdemir. "Türkiye’de Sağlık Reformları ve Sağlık Harcamalarının Değerlendirilmesi." Sosyal Güvenlik Dergisi 4.1 (2014): 9-34.
7. Boachie, Micheal Kofi, and K. Ramu. "Effect of public health expenditure on health status in Ghana." International Journal of Health 4.1 (2016): 6-11.
8. Mathers, Colin D., et al. "Healthy life expectancy: comparison of OECD countries in 2001." Australian and New Zealand Journal of Public Health 27.1 (2003): 5-11.

9. Achieving value for money in health: a comparative analysis of OECD countries and regional countries)
10. Bilir, N. "Dünyada ve Türkiye’de tütün kullanımı epidemiyolojisi." Tütün ve Tütün Kontrolü (Eds AZ Aytemur, Ş Akçay, O Elbek) (2011): 21-23.)
11. BUZRUL, Sencer. "TÜRKİYE’DE ALKOLLÜ İÇKİ TÜKETİMİ." Journal of Food and Health Science Buzrul 2.3 (2016): 112-122.)
12. Bilir, Nazmi. "Türkiye Tütün Kontrolünde Dünyanın Neresinde?." Turk Toraks Dergisi/Turkish Thoracic Journal 10.1 (2009).
13. Robinson, Jane, and Heather Wharrad. "Invisible nursing: exploring health outcomes at a global level. Relationships between infant and under‐5 mortality rates and the distribution of health professionals, GNP per capita, and female literacy." Journal of advanced Nursing 32.1 (2000): 28-40.
14. Robinson, Jane JA, and Heather Wharrad. "The relationship between attendance at birth and maternal mortality rates: an exploration of United Nations’ data sets including the ratios of physicians and nurses to population, GNP per capita and female literacy." Journal of Advanced Nursing 34.4 (2001): 445-455.
15. World Health Organization. World Health Statistics 2016: Monitoring Health for the SDGs Sustainable Development Goals. World Health Organization, 2016.
16. http://stats.oecd.org/ Erişim tarihi:10/05/2017
17. www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1613 Erişim tarihi:10/05/2017