Sağlık Araştırmalarında Matematik Model Kullanımı
Abstract
Sağlık araştırmalarında matematik modellerin uygulanması yeni olmamakla beraber son yıllarda oldukça yaygınlaşmıştır. Bu artışın nedeni olarak veriyle hesaplama gücündeki artış kadar sağlık maliyetlerinin artması, kaynakların azalması bununla beraber artan yaşam süresi nedeniyle rastlanan kompleks sağlık sorunları da gösterilebilir. Bu çalışma, matematik modellerin sağlık alanındaki uygulamalarını incelemeyi amaçlamakta olup özellikle klinik uygulamaları ve hastalık modellerine önem vermiştir. Bulaşıcı hastalıklar ve kronik hastalıkların modellenmesi bunlara bağlı olarak tedavi ve korunma yöntemlerinin arasından en etkin ve maliyet etkili olanların belirlenmesi önemli bir alandır. Kızamık, grip, kanser ve HIV gibi birçok hastalık ve halk sağlığı sorunu matematik modeller yardımıyla incelenip var olan kaynakların etkin kullanımını sağlayacak karar destek çalışmaları mevcuttur. Bu çalışmada, bu çalışmaların geniş bir özeti kullanılan matematik modelleme yöntemlerinin sınıflandırılmasıyla verilmiştir. Hastalık model yöntemleri olarak Markov modeller, kompartıman modelleri ve ajan temelli benzetim modelleri metot olarak özetlenmiş ve yapılan önemli çalışmalardan bazıları ve Türkiye’de yapılan uygulamalar incelenmiştir.
Keywords
Supporting Institution
References
- 1. Denton B, Verter V. Health care O.R. OR MS Today. 2010. http://www.lionhrtpub.com/ab/wpgen.shtml. Accessed March 9, 2020.
- 2. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Türkiye Sağlık Sektörüne Genel Bakış.; 2017. https://www.tobb.org.tr/saglik/20171229-tss-genel-bakis-tr.pdf. Accessed March 9, 2020.
- 3. Fries BE. Bibliography of Operations Research in Health-Care Systems. Oper Res. 1976;24(5):801-814. doi:10.1287/opre.24.5.801
- 4. Pierskalla WP, Brailer DJ. Applications of operations research in health care delivery. Handbooks Oper Res Manag Sci. 1994;6(C):469-505. doi:10.1016/S0927-0507(05)80094-5
- 5. Brandeau, Margaret L., Sainfort, Francois, Pierskalla WP. Operations Research and Health Care: A Handbook of Methods and Applications.; 2004. doi:10.1057/jos.2009.8
- 6. Rais A, Vianaa A. Operations research in healthcare: A survey. Int Trans Oper Res. 2011;18(1):1-31. doi:10.1111/j.1475-3995.2010.00767.x
- 7. Fakhimi M, Probert J. Operations research within UK healthcare: A review. J Enterp Inf Manag. 2013;26(1):21-49. doi:10.1108/17410391311289532
- 8. Caro JJ, Briggs AH, Siebert U, Kuntz KM. Modeling good research practices-overview: A report of the ISPOR-SMDM modeling good research practices task force-1. Med Decis Mak. 2012;32(5):667-677. doi:10.1177/0272989X12454577
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Authors
Emine Yaylalı
*
0000-0002-6707-9521
Türkiye
Publication Date
September 30, 2020
Submission Date
July 24, 2020
Acceptance Date
September 7, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 5 Number: 3