Böbrek Nakli Yapılan Hastalarda Sosyo-Demografik ve Klinik Özelliklerin İmmünosupresif Uyumuna Etkisinin Değerlendirilmesi: Tek Merkezli Çalışma
Abstract
Amaç: Bu araştırmada böbrek nakli yapılan hastaların ilaç uyum oranlarını, sosyo-demografik ve klinik özelliklerin immünosupresif uyumuna etkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır.
Materyal ve Metot: Araştırma tek merkezli olarak kesitsel tanımlayıcı planlandı ve gerçekleştirildi. Araştırmaya organ nakli merkezinde son 6 yılda (2015-2021) böbrek nakli yapılan 210 hasta dahil edildi. Araştırmada veri toplama araçları olarak; “Hasta Bilgi Formu”, Böbrek Nakli Hastaları İçin İlaç İzlem Formu”, “İmmünosüpresif Tedaviye Uyum Ölçeği” kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların İmmünosüpresif Tedaviye Uyum Ölçeği toplam puanları ortalama 11,16±0,82 olarak bulundu ve %57,9’unun immünosupresif ilaç kullanımına çok iyi uyum gösterdiği belirlendi. Sosyodemografik özelliklerden evli, üniversite mezunu, yüksek gelire sahip olanlarda İmmünosüpresif Tedaviye Uyum Ölçeği toplam puanları yüksek bulundu. Klinik özelliklerden ise bir günde kullanılan ilaç adedi arttıkça katılımcıların İmmünosüpresif Tedaviye Uyum Ölçeği puanlarının azaldığı saptandı. İlaç kullanımına yönelik eğitim alanlarda, immünosupresif ilaçların yan etkileri olmayan katılımcılarda İmmünosüpresif Tedaviye Uyum Ölçeği toplam puanları daha yüksek bulundu.
Sonuç: Böbrek nakli yapılan merkezlerde hastaların immünosupresif ilaç uyumlarının düzenli olarak kontrol edilmesi, uyumsuzluğa etki eden faktörlerin belirlenerek uyumu arttırıcı doğru yaklaşım yöntemlerinin geliştirilmesi, yaygınlaşması, süreklilik kazanması ve bunun hastane protokollerine eklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz.
Keywords
References
- Russell C, Conn V, Ashbaugh C, ve ark. Taking immunosuppressive medications effectively (TIMELink): a pilot randomized controlled trial in adult kidney transplant recipients. Clinical Transplant. 2011;25(6):864‐870.
- Taber JD, Fleming NJ, Fominaya EC, ve ark. The impact of health care appointment nonadherence on graft outcomes in kidney transplantation. Am J Nephrol. 2017;45:91-98. doi:10.1159/000453554
- Williams FA, Manias E, Gaskin CJ, Crawford K. Medicine non-adherence in kidney transplantation. Journal of Renal Care. 2014;40(2):107-116. doi:10.1111/jorc.12063
- Checchi KD, Huybrechts KF, Avorn J, Kesselheim AS. Electronic medication packaging devices and medication adherence: a systematic review. JAMA. 2014;312(12):1237-1247. doi:10.1001/jama.2014.10059
- Blaseer DL, Matteson M, Dobbels F, Russel C, Geest DS. Interventions to improve medication-adherence after transplantation: A systematic review. Transplant Inernational. 2009;22(8):780-797. doi:10.1111/j.1432-2277.2009.00881.x
- Gorevski E, Succop P, Sachdeva J, ve ark. There an association between ımmunosuppressant therapy medication adherence and depression, quality of life and personality traits in the kidney and liver transplant population. Patient Preferance and Adherence. 2013;7:301-307. doi:10.2147/PPA.S34945
- Chisholm-Burns MA, Spivey CA, Rehfeld R, ve ark. Immunosuppressant therapy adherence and graft failure among pediatric renal transplant cecipients. American Journal of Transplantation. 2009;9:497–2504. doi: 10.1111/j.1600-6143.2009.02793.x
- Gonçalves PRC, Reveles AF, Martins HIF, Rodrigues IL, Rodrigues SMM. Adherence to ımmunosuppressive therapy in kidney transplant recipients: ıntegrative literature review. Revista de Enfermagem Referencia. Journal of Nursing Referencia. 2016;4(8):121-130. doi:10.1111/jorc.12181
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 1, 2022
Submission Date
October 25, 2021
Acceptance Date
February 24, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 7 Number: 2