Research Article

Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Volume: 8 Number: 1 April 5, 2025
TR EN

Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu araştırma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin ameliyat sonrası bulantı kusma durumunda tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) yöntemlerini kullanma durumları ile en sık kullandıkları yöntem/yöntemlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı olarak cerrahi birimlerde Mart-Nisan 2023 tarihleri arasında bir Eğitim Araştırma hastanesinde çalışan 80 hemşire ile yapıldı. Veriler iki bölümlü (ilk bölüm sosyodemografik özellikler, ikinci bölüm tamamlayıcı ve alternatif yönteme ilişkin uygulanma durumları) anket formu kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: Araştırmadaki hemşirelerin %62.5’inin kadın, %31.3’ünün genel cerrahi kliniğinde çalıştığı ve %58.8’inin 0-10 yıl çalıştığı belirlendi. Hemşirelerin %72.5’inin ameliyat sonrası bulantı kusma durumunda TAT yöntemini kullandıkları, en sık kullandıkları yöntemlerin gevşeme ve/veya solunum egzersizleri (%70) olduğu ayrıca %81.2’sinin kullandıkları TAT yönteminin hasta için yararlı olduğu belirlendi. Hemşirelerin %56.3’ünün TAT yöntemini tedaviye destek amaçlı uyguladıkları bulundu. Sonuç: Araştırmanın sonucunda hemşirelerin ameliyat sonrası bulantı kusma yönetiminde bazı TAT yöntemlerini uyguladıkları fakat hemşirelerin çoğunluğunun TAT yöntemlerine yönelik eğitimleri olmadığı belirlendi.

Anahtar Kelimeler

Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi , Bulantı , Kusma , Hemşire

References

  1. Aktaş YY, Gürçayır D, Atalay C. (2018). Ameliyat sonrası bulantı kusma yönetiminde kanıta dayalı uygulamalar. Dicle Tıp Dergisi, 45(3), 341-351.
  2. Apfel CC, Heidrich FM, Jukar-Rao S, Jalota L, Hornuss C, Whelan RP., et al., (2012). Evidence-based analysis of risk factors for postoperative nausea and vomiting. British Journal of Anaesthesia, 109, 742-753.
  3. Araz NÇ, Taşdemir HS, Kılıç, SP. (2012). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin tıp dışı görüşlerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(4), 239-251.
  4. Aygin D. (2016). Bulantı ve kusma. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 20, 44-56. Bulut F, Civaner M. (2016). Modern tıp insancıl özünü yitiriyor: Artık “Hasta yok, Hastalık var!”. Türkiye Biyoetik Dergisi, 3(2), 66-73.
  5. Bjerså K, Victorin ES, Olsén MF. (2012). Knowledge about complementary, alternative and integrative medicine (CAM) among registered health care providers in Swedish surgical care: a national survey among university hospitals. BMC Complementary and Alternative Medicine, 12, 42.
  6. Cronin S, Odom-Forren J, Roberts H, Thomas M, Williams S, Wright, M. (2015). Effects of controlled breathing, with or without aromatherapy, in the treatment of postoperative nausea. American Society of PeriAnesthesia Nurses, 30(5), 389-397.
  7. Çiçek SC, Can S. (2020). Hemşirelerin tamamlayıcı ve bütünleştirici bakım uygulamalarını bilme ve kullanma durumları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 23(4), 478-485.
  8. Değirmen N, Gür S, Kanan N. (2022). Ameliyat sonrası ağrıda tamamlayıcı terapiler. Lokman Hekim Dergisi, 12(1), 55-66.
  9. Durmaz M, Burucu R. (2019). Ameliyat sonrası bulantı ve kusmayı önlemede kullanılan farmakolojik olmayan yöntemlerin kanıt düzeyleri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(3), 97-104.
  10. Gül YG, Haspolat A, Oğuş H, Koçak T, Köprülü AŞ. (2021). Kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinde subhipnotik dozda propofol kullanımının postoperatif bulantı ve kusmaya etkisi. Journal of Medical Sciences, 2(1), 12-21.
APA
Çetinkaya, F., & Köksaldı, S. (2025). Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 8(1), 125-132. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1375518
AMA
1.Çetinkaya F, Köksaldı S. Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2025;8(1):125-132. doi:10.38108/ouhcd.1375518
Chicago
Çetinkaya, Funda, and Sevdenur Köksaldı. 2025. “Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı Ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8 (1): 125-32. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1375518.
EndNote
Çetinkaya F, Köksaldı S (April 1, 2025) Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8 1 125–132.
IEEE
[1]F. Çetinkaya and S. Köksaldı, “Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma”, Ordu University J Nurs Stud, vol. 8, no. 1, pp. 125–132, Apr. 2025, doi: 10.38108/ouhcd.1375518.
ISNAD
Çetinkaya, Funda - Köksaldı, Sevdenur. “Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı Ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8/1 (April 1, 2025): 125-132. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1375518.
JAMA
1.Çetinkaya F, Köksaldı S. Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2025;8:125–132.
MLA
Çetinkaya, Funda, and Sevdenur Köksaldı. “Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı Ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, Apr. 2025, pp. 125-32, doi:10.38108/ouhcd.1375518.
Vancouver
1.Funda Çetinkaya, Sevdenur Köksaldı. Cerrahi Kliniklerindeki Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Bulantı ve Kusma Yönetiminde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerini Kullanma Durumları: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2025 Apr. 1;8(1):125-32. doi:10.38108/ouhcd.1375518