Özel Gereksinimi Olan Çocuklar ve Tamamlayıcı Beslenme
Öz
Özel gereksinimi olan çocuklar, karşılaştıkları gelişimsel sorunlar nedeniyle yaşlarına göre beklenen rolleri yerine getirememekte ve özel yardıma ihtiyaç duymaktadır. Çocuğun altıncı aydan sonra oral duyu motor gelişiminin hazır olmasıyla kaşıkla ve parmakla beslenmeye başlanması, püre haline getirilmiş ve kolay parçalanan besinleri alması beklenmekte iken, özel gereksinimi olan çocuklarda tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanında gerçekleşememekte ve uygun besinin alımında gecikmeler olmaktadır. Özel gereksinimi olan çocuklarda 0-1 yaş döneminde yeme aktiviteleri sırasında annesini emme, biberondan beslenme, kaşıkla yeme, yutma, çiğneme, yiyeceğe ulaşma ve yiyeceği ağzına götürerek yemede sorunlar görülmektedir. Yeterli ve dengeli beslenme, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmesi için gereklidir. Özel gereksinimi olan çocukların beslenmesi birçok faktörden etkilenmektedir. Yetersiz beslenme, yoksulluk ve beslenme bozuklukları gibi nedenlerle dünyada milyonlarca çocuğun sağlığını etkileyen sorunlardan biridir ve özel gereksinimi olan çocuklar için ayrıca risk oluşturmaktadır. Yetersiz beslenme, engelliliğin hem nedeni hem de sonucu olabilmektedir.
Çocuk hemşiresinin çocuktaki gelişimsel yetersizlikleri ve gereksinimleri bilmesi, erken müdahale ile komplikasyonların önlenmesi için önemlidir. Bu derleme, özel gereksinimi olan çocukların tamamlayıcı beslenmede yaşadığı sorunların değerlendirilmesi amacıyla literatürdeki kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
engelli çocuklar , tamamlayıcı beslenme , beslenme davranışı
References
- Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından: Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik. 20 Şubat 2019. Sayı: 30692. Erişim tarihi: 20.12.2020, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-1.htm
- Andrew MJ, Sullivan PB. (2010). Feeding difficulties in disabled children. Pediatrics and Child Health, 20 (7), 321-6.
- Aponte CA, Romanczyk RG. (2016). Assessment of feeding problems in children with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 21, 61-72.
- Arslan SS, Ilgaz F, Demir N, Karaduman AA. (2018). The effect of the inability to intake chewable food texture on growth, dietary intake and feeding behaviors of children with cerebral palsy. Journal of Developmental and Physical Disabilities, 30, 205-14.
- Brody J, Webber L. (1994). Let’s eat: Feeding a child with a visual impairment. Blind Children’s Center, Los Angeles, CA, 10-2.
- Budman I, Meiri G, Ilan M, Faroy M, Langer A, Reboh D, Michaelovski A, Flusser H, Menashe I, Donchin O, Dinstein I. (2019). Quantifying the social symptoms of autism using motion capture. Erişim Tarihi: 11.12.2020, www.nature.com/scientificreports.
- Cakmak S. (2014). Helping visually impaired children acqouire self-care skills through modeling: The effectiveness of a training program for mothers using videos. International Research Journal of Human Resources and Social Sciences, 1 (2), 136-50.
- Caroli M, Mele RM, Tomaselli MA, Cammisa M, Longo F, Attolini E. (2012). Complementary feeding patterns in europe with a special focus on Italy. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 22 (10), 813-8.
- Cavkaytar, A., Diken, İH. (2012) Özel Eğitim 1. Özel Eğitim ve Özel Eğitim Gerektirenler. 1. Baskı, Ankara, Vize Basın Yayın, s. 8.
- Conk, Z., Başbakkal, Z., Yardımcı, F. (2013). Çocuk sağlığına genel bakış. Conk Z, Başbakkal Z, Yılmaz HB, Bolışık B, editörler. Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi, s. 1-48.