Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi

Ayşe İnel Manav; Derya Atik; Ahmet Çapar

doi:10.38108/ouhcd.889699

EN TR

Evaluation of Unconditional Self-acceptance and Adaptation to the Chronic Disease of Individuals with Diabetes Mellitus

Abstract

Objective: Acceptance and adaptation to diabetes is individually evaluated and affected by coping responses. This study was conducted to evaluate the unconditional self-acceptance levels and adaptation of adults with diabetes.
Methods: The descriptive-cross-sectional study was carried out with 228 people who were followed up and treated with the diagnosis of diabetes in the Internal Medicine Outpatient Clinic and Clinic of Osmaniye State Hospital between 15.12.2019 and 15.02.2020. “Personal Information Form”, “Unconditional Self-Acceptance Scale” and “Chronic Illness Adaptation Scale” were used as data collection tools. SPSS package program was used in the analysis of the data. Statistical significance level was taken as p<0.05.
Results: The mean Unconditional Self-Acceptance Scale total score of adults with diabetes is 74.2 ± 10.73. Adults with diabetes mean total Chronic Illness Adaptation Scale score 86.07 ± 12.99. There is a statistically significant positive correlation between the mean scores of the Unconditional Self-Acceptance Scale unconditional self-acceptance sub-dimension and the Chronic Illness Adaptation Scale total and physical and psychological adjustment sub-dimensions (p<0.05).
Conclusion: In adults with diabetes, unconditional self-acceptance is moderate and adjustment to the disease is good and significantly correlated.

Keywords

diabetes , unconditional self-acceptance , adaptation to chronic disease

Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Diyabetin kabul ve uyum süreci, hastalığın bireysel değerlendirilmesinden ve bireysel başa çıkma yanıtlarından etkilenir. Bu araştırma diyabeti olan yetişkinlerin koşulsuz kendini kabul düzeyleri ve hastalığa uyumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki çalışma, 15.12.2019-15.02.2020 tarihleri arasında Osmaniye Devlet Hastanesi Dahiliye Poliklinik ve Kliniği’nde diyabet tanısı ile takip ve tedavisi sürdürülen 228 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Koşulsuz Kendini Kabul Ölçeği” ve “Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. İstatistiki anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Diyabeti olan yetişkinlerin “Koşulsuz Kendini Kabul Ölçeği” toplam puan ortalaması 74.2±10.73 iken, “Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği” toplam puan ortalaması 86.07±12.99’dir. Diyabeti olan yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul Ölçeği koşulsuz kendini kabul alt boyut puan ortalamaları ile Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam ve fiziksel ve psikolojik uyum alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır (p<0.05).
Sonuç: Diyabeti olan yetişkinlerde koşulsuz kendini kabul orta ve hastalığa uyum iyi düzeyde ve anlamlı ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler

Diyabet , koşulsuz kendini kabul , kronik hastalığa uyum

References

Ahola AJ, Groop PH. (2013). Barriers to self-management of diabetes. Diabet Medicine, 30(4), 413–420. https://doi.org/10.1111 / dme.12105
Akça Talaz A, Çınar S. (2008). Comparison of psychosocial adjustment in people with and without diabetic foot ulseration. Australian Journal of Advanced Nursing, 25(4), 87–96.
Al-Qazaz H. Süleyman SA, Hassali MA, Shafie AA, Sundram S, Al-Nuri R. ve ark. (2011). Diabetes knowledge, medication adherence and glycemic control among patients with type 2 diabetes. International Journal of Clinical Pharmacy, 33, 1028–1035. https://doi.org10.1007/s11096-011-9582-2
Atik D, Karatepe H. (2016). Scale development study: Adaptation to chronic illness. Acta Medica Mediterranea, 32, 135.
Chamberlain JM, Haaga DAF. (2001). Unconditional self-acceptance and psychological health, Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 19, 163-176.
Çam O, Babacan Gümüş A, Yıldırım S. (2014). Fiziksel hastalıklara verilen psikososyal tepkiler. Çam O, Engin E, editörler. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bakım Sanatı. İstanbul Medikal Yayıncılık, s. 608.
Çapoğlu İ, Yıldırım A, Hacıhasanoğlu Aşılar R, Çayköylü A. (2019). Diyabete eşlik eden ruhsal sorunlar ve diyabet yönetimi. TJFMPC, 13(1), 67-74. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.415456
Çelik S, Kelleci M, Avcı D, Temel E. (2015). Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları. F.N. Hemşirelik Dergisi, 23(2), 105-115.
Dekker J, de Groot V. (2018). Psychological adjustment to chronic disease and rehabilitation – an exploration. Disability and Rehabilitation, 40(1), 116-120. https://doi.org/10.1080/09638288.2016.1247469
Dixon LJ, Earl KA, Lutz-Zois CJ, Goodnight JA, Peatee JJ. (2014). Explaining the link between perfectionism and self-forgiveness: the mediating roles of unconditional self-acceptance and rumination. Individual Differences Research, 12(3), 101-111.

Due-Christensen M, Zoffmann V, Willaing I, Hopkins D, Forbes A. (2018). The process of adaptation following a new diagnosis of type 1 diabetes in adulthood: A meta-synthesis. Qualitative Health Research, 28(2), 245–258. https://doi.org/10.1177/1049732317745100
Durmaz H, Sevcan Orak O. (2016). Konsültasyon liyezon psikiyatrisi hemşireliği. Gürhan N, editör. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği. Ankara Nobel Tıp Kitapevleri, s. 801.
Ellis A. (1973). Humanist psychother. The rational-emotive approach. New York: The Sulian Pres, p. 65. Ellis A. (2005). The myth of self-esteem: How rational emotive behavior therapy can change your life forever. Amherst, New York, USA: Prometheus Books, p. 19.
Erdem S, Bayrak B, Uğur M, Orman M, Akar H. (2016). Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda yaşam tarzı değişikliklerine uyum. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi, 2(4), 243-246.
Flett GL, Besser A, Davis RA, Hewitt PL. (2003). Dimensions of perfectionism, unconditional self-acceptance, and depression. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 21(2), 119–138.
Gedik Çelik S. (2019). Diyabetes mellitus ve bakım yönetimi. Özer S, editör. “Olgu Senaryolarıyla” İç Hastalıkları Hemşireliği. İstanbul Medikal Yayıncılık, s. 289.
Hernandez-Tejada MA, Campbell AJ, Walker JR, Smalls LB, Davis SK, Egede LE. (2012). Diabetes empowerment, medication adherence and self-care behaviors in adults with type 2 diabetes. Diabetes Technology & Therapeutics, 14(7), 630-634. https://doi.org/doi.org/10.1089/dia.2011.0287
Huber M, Knottnerus JA, Green L, Horst H, Jadad AR, Kromhout D, et al. (2011). How should we define health? BMJ, 343, d4163. https://doi.org/10.1136/bmj.d4163
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 9th Edition. 2019. Erişim tarihi: 14.01.2021, https://diabetesatlas.org/en/
Jibeen T. (2017). Unconditional self acceptance and self esteem in relation to frustration ıntolerance beliefs and psychological distress. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 35, 207–221. https://doi.org/10.1007/s10942-016-0251-1
Kapıkıran NA, Kapıkıran Ş. (2010). Koşulsuz Kendini Kabul Ölçeği’nin Türk üniversite öğrencileri için geçerliği ve güvenirliği. Kriz Dergisi, 18(1), 33-44.
Kavuran E, Yıldız E. (2020). Tip 2 diyabet hastalarının sağlığı geliştirici davranışlarının değerlendirilmesi. Sağlık ve Toplum, 30(2), 64-69. https://doi.org0000-0003-4445-7064
Kes D, Gökdoğan F. (2020). Relationship between medication adherence and psychosocial adjustment in patients with type 2 diabetes: A cross-sectional study. Nordic Journal of Nursing Research, 40(3), 116-122. https://doi.org/10.1177/2057158520937456
Macinnes DL. (2006). Self‐esteem and self‐acceptance: an examination into their relationship and their effect on psychological health. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 13, 483-489. https://doi.org/10.1111/j.1365-2850.2006.00959.x
Moss-Morris R. (2013). Adjusting to chronic illness: Time for a unified theory. British Journal of Health Psychology, 18, 681–686. https://doi.org/10.1111/bjhp.12072
Marchini F, Caputo A, Napoli A, Balonan JT, Martino G, Nannini V. ve ark. (2018). Chronic ıllness as loss of good self: underlying mechanisms affecting diabetes adaptation. Mediterranean Journal of Clinical Psychology MJCP, 6(3), 1-26. http://dx.doi.org/10.6092/2282-1619/2018.6.1981
Nam S, Chesla C, Stotts NA, Kroon L, Janson SL. (2011). Barriers to diabetes management: patient and provider factors. Diabetes Research and Clinical Practice, 93(1), 1-9. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2011.02.002
Popov S. (2019). When is unconditional self-acceptance a better predictor of mental health than self-esteem? Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 37, 251–261. https://doi.org/10.1007/s10942-018-0310-x
Porada K, Sammut S, Milburn M. (2017). Empirical investigation of the relationships between irrationality, self-acceptance, and dispositional forgiveness. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 31, 1-18.
Ridder D, Geenen R, Kuijer R, Middendorp H. (2008). Psychological adjustment to chronic disease. The Lancet, 372, 246–255. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(08)61078-8
Salamon KS, Brouwer AM, Fox MM, Olson KA, Yelich-Koth SL, Fleischman KM. ve ark. (2010). Measuring the rate of therapeutic adherence among outpatients with T2 DM in Egypt. Saudi Pharmaceutical Journal, 18(4), 225-32. https://doi.org10.1016/j.jsps.2010.07.004
Tsvеtkova NA, Aleksandrova MI, Rybakova AI, Starovoitova LI, Kononova TB. (2016). Characteristics of social-psychological adaptation and self-regulation in patients with diabetes mellitus. International Journal of Environmental & Science Education, 11(14), 6616-6634.
Türten Kaymaz T, Akdemir N. (2016). Diyabetli bireylerde hastalığa psikososyal uyum. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 7(2), 61–67. https://doi.org/10.5505/phd.2016.50251
Ustaalıoğlu S, Tan M. (2017). Tip 2 diyabetli hastaların bakım ve tedaviye yönelik tutum ve davranışlarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 12-20.
World Health Organization (2016). Global Reports on Diabetes. Erişim tarihi: 15.12.2020, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/204871/1/9789241565257
Vasile C. (2012). An evaluation of self-acceptance in adults. Procedia Social and Behavioral Sciences, 78, 605 – 609. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.04.360
Yuniarti KW, Citra D, Retno Prasetyo N, Mariyana W, Nice Maylani A. (2013). Illness perception, stress, religiosity, depression, social support, and self management of diabetes in Indonesia. International Journal of Research Studies in Psychology, 2(1), 24-41. http://dx.doi.org/10.5861 / ijrsp.2012.185
Zhou Y, Xu W. (2019). Short report: The mediator effect of meaning in life in the relationship between self-acceptance and psychological wellbeing among gastrointestinal cancer patients. Psychology, Health & Medicine, 24(6), 725-731. https://doi.org/10.1080/13548506.2018.1554252 Zengin O, Fırat E, Acar B. (2017). Bazı sosyo-demografik özellikler açısından diyabetli bireylerin psikososyal uyum düzeyleri üzerine bir araştırma. Bozok Tıp Dergisi, 7(3), 73-80.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Research Article

Authors

Ayşe İnel Manav
0000-0002-0173-0000
Türkiye

Derya Atik ^*
0000-0002-8497-0105
Türkiye

Ahmet Çapar
0000-0003-4122-9023
Türkiye

Publication Date

September 8, 2021

Submission Date

March 2, 2021

Acceptance Date

June 29, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 4 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.38108/ouhcd.889699

IZ

https://izlik.org/JA35ZN49WX

APA

İnel Manav, A., Atik, D., & Çapar, A. (2021). Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 4(2), 153-162. https://doi.org/10.38108/ouhcd.889699

AMA

1.İnel Manav A, Atik D, Çapar A. Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi. Ordu University J Nurs Stud. 2021;4(2):153-162. doi:10.38108/ouhcd.889699

Chicago

İnel Manav, Ayşe, Derya Atik, and Ahmet Çapar. 2021. “Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul Ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 4 (2): 153-62. https://doi.org/10.38108/ouhcd.889699.

EndNote

İnel Manav A, Atik D, Çapar A (September 1, 2021) Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 4 2 153–162.

IEEE

[1]A. İnel Manav, D. Atik, and A. Çapar, “Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi”, Ordu University J Nurs Stud, vol. 4, no. 2, pp. 153–162, Sept. 2021, doi: 10.38108/ouhcd.889699.

ISNAD

İnel Manav, Ayşe - Atik, Derya - Çapar, Ahmet. “Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul Ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 4/2 (September 1, 2021): 153-162. https://doi.org/10.38108/ouhcd.889699.

JAMA

1.İnel Manav A, Atik D, Çapar A. Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi. Ordu University J Nurs Stud. 2021;4:153–162.

MLA

İnel Manav, Ayşe, et al. “Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul Ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, vol. 4, no. 2, Sept. 2021, pp. 153-62, doi:10.38108/ouhcd.889699.

Vancouver

1.Ayşe İnel Manav, Derya Atik, Ahmet Çapar. Diyabeti Olan Yetişkinlerin Koşulsuz Kendini Kabul ve Kronik Hastalığa Uyumlarının Değerlendirilmesi. Ordu University J Nurs Stud. 2021 Sep. 1;4(2):153-62. doi:10.38108/ouhcd.889699