Kronik Hastalığı Olan Bireylerin COVID-19 Kaynaklı Stres ve Anksiyete Düzeyleri: Karaman İli Örneği

Objective: This study was conducted to determine the stress and anxiety levels of individuals with chronic diseases during the COVID-19 pandemic. Methods: The population of this descriptive and relational study consisted of individuals with chronic diseases living in Karaman. In the study, 211 participants were reached by snowball sampling method. Data were collected through a data collection form consisting of 54 questions. Results: The mean age of the participants was 45.77±14.64 years. With COVID-19; more than half of the participants reported that hand washing (69.2%) and weight gain (64.9%) increased, their job opportunities (80.1%) and their presence in social environments (69.7%) decreased. It was determined that the participants' PSS and HAS mean scores were moderate. It was observed that some participants had higher levels of stress (women, hypertensive, having the disease, increasing the number of hand washing, decreasing family-friend meetings, sleep and nutrition, etc.) and self-efficacy (non-working, living with a disease, increasing family-friend meetings and sleep time, etc.) than others (p<0.05). In addition, it was determined that some factors such as non-working, follow the information of the Ministry of Health about the disease etc. increased the perception of health (p<0.05). Conclusion: It has been revealed that the stress perception and anxiety levels of individuals with chronic disease are moderate and affected by many factors. For this reason, it is recommended to support individuals with chronic diseases (women, hypertensive patients, those who have had COVID-19 disease) with stress management issues, especially those with higher levels of stress and anxiety.

Amaç: Bu çalışma, COVID-19 pandemi sürecinde kronik hastalığı olan bireylerin stres ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel türde yapılan bu çalışmanın evrenini Karaman’da yaşayan kronik hastalığı olan bireyler oluşturmuştur. Araştırmada kartopu örneklem yöntemi ile 211 katılımcıya ulaşılmıştır. Veriler 54 sorudan oluşan veri toplama formu aracılığı ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaşları ortalaması 45.77±14.64 yıl olup en fazla görülen kronik hastalıklar sırasıyla diyabet (%29.9) ve hipertansiyon (%26.1) olarak belirlenmiştir. COVID-19 ile birlikte meydana gelen değişimler değerlendirildiğinde; katılımcıların yarıdan fazlası el yıkama (%69.2) ve kilo alımında (%64.9) artış olduğunu, iş bulma ve çalışma durumunda (%80.1), sosyal ortamlarda bulunmalarının (%69.7) azaldığını bildirmiştir. Katılımcıların Algılanan Stres Ölçeği stres ve öz yeterlilik algısı ile Sağlık Anksiyetesi Ölçeği aşırı duyarlılık ve hastalıkların olumsuz sonuçları puan ortalamalarının orta değerde olduğu belirlenmiştir. Bazı katılımcıların stres (kadın, hipertansif, hastalığı geçiren, el yıkama sayısı artan, aile-arkadaş görüşmeleri, uyku ve beslenmesi azalan vb.) ve özyeterlik (çalışmayan, birlikte yaşadığı biri hastalığı geçiren, aile-arkadaş görüşmeleri, uyku süresi artan vb.) düzeyinin diğerlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca çalışmama, hastalık hakkında Sağlık Bakanlığı bilgilerini takip etme gibi bazı unsurların sağlık algısını arttırdığı saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Kronik hastalığa sahip bireylerin stres algılarının ve anksiyete düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve birçok faktörden etkilendiği ortaya konulmuştur. Bu nedenle özellikle stres ve anksiyete düzeyleri daha yüksek olan kronik hastalıklı bireylere (kadınlar, hipertansif hastalar, COVID-19 hastalığını geçirenler gibi) yönelik stres yönetimi konularında destek olunması önerilmektedir.