The Digitalization Process in Maritime Transportation and the Use of Blockchain Technology in Customs

Yıl 2026, Cilt: 5 Sayı: 1, 16 - 35, 31.01.2026

Aykut Şan

https://izlik.org/JA75MW43KP

Öz

This study aims to demonstrate the digitalization process in maritime transportation and
to evaluate the use of blockchain technology in customs areas. In this context, information is
first provided about maritime transportation worldwide and in Turkey. Then, information is
provided about digitalization in maritime transportation companies and customs areas. After
mentioning e-customs and e-bill of lading, information is provided about the benefits and
obstacles to the implementation of blockchain technology in information technologies and
logistics processes in maritime transportation companies. As a result of the study, it has been
determined that with the increase in the use of blockchain and digitalization applications in
maritime transportation and customs areas, customs transactions can be carried out faster, more
securely and more auditably, and it is possible to reduce the material requirements and tax rates
in this area.

Anahtar Kelimeler

customs , digitalization , blockchain

DENİZYOLU TAŞIMACILIĞINDA DİJİTALLEŞME SÜRECİ VE BLOKZİNCİR TEKNOLOJİSİNİN GÜMRÜKLERDE KULLANIMI

https://izlik.org/JA75MW43KP

Öz

Bu çalışmada denizyolu taşımacılığı kapsamındaki dijitalleşme sürecinin gösterilmesi
ve blokzincir teknolojisinin gümrük alanlarındaki kullanım durumunun değerlendirilmesi
hedeflenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada ilk olarak dünya genelinde ve Türkiye kapsamında
denizyolu taşımacılığına dair bilgi verilmiştir. Ardından denizyolu taşımacılığı işletmelerinde
ve gümrük alanlarındaki dijitalleşmeye yönelik bilgi verilmiştir. E- gümrük ve E-
konşimento’ya değinilmesinin ardından denizyolu taşımacılığı işletmelerinde bilgi teknolojileri
ve lojistik süreçteki blokzincir teknolojisinin yara ve gerçekleşmesindeki engellere dair bilgi
verilmesi sağlanmıştır. Çalışma sonucunda denizyolu taşımacılığı ve gümrük alanlarında blok
zincir ve dijitalleşme uygulamasının kullanımının artmasıyla birlikte gümrük işlemlerinin daha
hızlı, güvenli, denetlenebilir şekilde gerçekleştirilebileceği ve bu alandaki maddi gereksinimler
ile vergi oranlarının azalmasının mümkün olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

gümrük , dijitalleşme , blokzincir

Kaynakça

• Balık, İ. (2014). Limanlar ve Liman Yeri Seçimi. Kent Kültürü ve Yönetimi Hakemli Elektronik Dergi, 7(2), 43-44.
• BAUK, S., Kapidani, N., ve Schmeink, A. (2017). On Intelligent use of ICT in Some Maritime Business Organizations. Montenegrin Journal of Economics, 13(2), 163-173.
• Bayraktutan, Y., ve Özbilgin, M. (2013). Limanların Uluslararası Ticarete Etkisi ve Kocaeli Limanlarının Ülke Ekonomisindeki Yeri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 11-41.
• Belu, M. G. (2020). Blockchain Technology and Customs Procedures. The Romanian Economic Journal, 13-26.
• Bozhüyük, B. G. (2020). Doğu Akdeniz Gemi Acenteleri Kapsamında E-Gümrük Hizmetinin Teknoloji Kabul Modeli ile Değerlendirilmesi. Hatay: İskenderun Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Cambridge Dictionary. (2022). https://dictionary.cambridge.org/tr/spellcheck/ingilizce/?q=e-bill+of+lading. Erişim Tarihi: 11.05.2025.
• Dereli, D. D. (2014). Türkiye’nin Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Süreci ve E-Gümrük Uygulamasının Türk Dış Ticaretine Muhtemel Etkileri. İstanbul: T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• DTO. (2022). Denizcilik Sektör Raporu. Deniz Ticaret Odası, 37-136.
• Eiselen, S. (1995). The electronic data interchange agreement. South African Mercantile Law Journal, 7, 1-18.
• Fruth, M., ve Teuteberg, F. (2017). Digitization in Maritime Logistics—What is there and What is Missing? Cogent Business ve Management, 4(1), 1-40.
• Gözüküçük, M. F. (2019). Dijital dönüşüm ve ekonomik büyüme.
• Güler, K. (2019). Uluslararası Ticaretin Dijitalleşmesi Ve Sanayi Akımlarının Etkisi: Endüstri 4.0 Devrimi Üzerine Bir Araştırma. İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü Uluslararası Ticaret Anabilim Dalı.
• Issaoui, Y., Khiat, A., Bahnasse, A., ve Ouajji, H. (2019). Smart logistics: Study of the application of blockchain technology. Procedia Computer Science, 160, 266-271.
• İzmirlioğlu, Y. T. (2020). E-Gümrük Hizmetlerinin Ve Yazılımlarının Kalitesinin Belirlenmesine Yönelik Bir Uygulama. İzmir: T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Jimenez-Martinez, J., ve Polo-Redondo, Y. (2004). The Influence of EDI Adoption over its Perceived Benefits. Technovation, 24(1), 73-79.
• Lambrou, M., Watanabe, D., ve Iida, J. (2019). Shipping Digitalization Management: Conceptualization, Typology and Antecedents. Journal of Shipping and Trade, 4(1), 1-17.
• Liotine, M., ve Ginocchio, D. (2020). The supply blockchain: integrating blockchain technology within supply chain operations. In Technology in Supply Chain Management and Logistics: Current Practice and Future Applications (pp. 57-89).
• Margaretha, R., Syuzairi, M., ve Mahadiansar, M. (2024). Digital Transformation in the Maritime Industry; Opportunities and Challenges for Indonesia. Journal of Maritime Policy Science, 1(1), 1-10.
• Okazaki, Y. (2018). Unveiling the Potential of Blockchain for Customs. World Customs Organization.
• Özbek, G. (2005). Dış Ticaret İşlemlerinde E-İş ve Türkiye Gümrük İşlemlerinin Elektronik Ortama Taşınması: E-Devlet ve E-Gümrük Uygulamaları. İstanbul: T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Öztürk, C., ve Yıldızbaşı, A. (2020). Barriers to implementation of blockchain into supply chain management using an integrated multi-criteria decision-making method: A numerical example. Soft Computing, 24(19), 14771–14789.
• Petersen, M., Hackius, N., ve von See, B. (2018). Mapping the sea of opportunities: Blockchain in supply chain and logistics. it-Information Technology, 60(5–6), 263–271.
• Popoola, O. A., Akinsanya, M. O., Nzeako, G., Chukwurah, E. G., ve Okeke, C. D. (2024). The Impact of Automation on Maritime Workforce Management: A Conceptual Framework. International Journal of Management ve Entrepreneurship Research, 6(5), 1467–1488.
• Reel, Y., ve Terzi, N. (2008). Dünya Denizcilik Sektörü ve Özelleştirme Uygulamaları. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 119–139.
• Russo, F., ve Musolino, G. (2021). The Role of Emerging ICT in the Ports: Increasing Utilities According to Shared Decisions. Frontiers in Future Transportation, 2, 1–11.
• Sharma, A., Kim, T. E., ve Nazir, S. (2021). Implications of Automation and Digitalization for Maritime Education and Training. In Sustainability in the Maritime Domain: Towards Ocean Governance and Beyond (pp. 223–233). Cham: Springer International Publishing.
• Tijan, E., Aksentijević, S., Ivanić, K., ve Jardas, M. (2019). Blockchain technology implementation in logistics. Sustainability, 11(4), 1185.
• Todd, P. (2019). Electronic bills of lading, blockchains and smart contracts. International Journal of Law and Information Technology, 27, 339–371.
• Tunalı, H., ve Akarçay, N. (2018). Deniz Taşımacılığı ile Sanayi Üretimi İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 3(6), 111–122.
• Tüfekçi, A., ve Karahan, Ç. (2019). Blokzincir Teknolojisi ve Kamu Kurumlarınca Verilen Hizmetlerde Blokzincirin Kullanım Durumu. Verimlilik Dergisi, 157–193.
• Tüfenk, M. B. (2023). Uluslararası Ticarette Blockchain Teknolojisi Üzerine Genel Bir Bakış. Gümrük Ticaret Dergisi, 31–42.
• Türkiye Limancılık Sektörü. (2025). 2025 Yılı 1. Çeyrek Dönem (Ocak–Mart) Değerlendirme Raporu. https://www.haberdenizde.com/wp-content/uploads/2025/05/2025_liman_1_ceyrek_sunum.pdf. Erişim Tarihi: 15.05.2025.
• UTİKAD. (2021). Lojistik Sektör Raporu. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği, 113–130.
• Üyümez, E. M., ve Gültekin, R. (2016). Gümrük Denetimi: Türkiye Uygulamalarının Analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 343–365.
• Yıldız, N. M. (2022). Kamu Kurumlarında Dijitalleşmenin Karar Alma Süreçlerine Etkisi: Gümrük Müdürlükleri Örneği. İstanbul: İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı.
• Yügünt, C. (2019). Türkiye’de Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi Sürecinin İşleyişi ve SWOT Analizi. İstanbul: İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Zorlu, Ö. (2008). Türkiye Limanlarının İşletme Verimliliğinin İrdelenmesi ve Transit Liman İhtiyacı. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.