Research Article

Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi

Volume: 31 Number: 6 November 13, 2025
TR EN

Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi

Öz

Son yıllarda, yük taşımacılığı için karayolundan demiryoluna doğru yönelim görülmekte ve bu sebeple yüksek kapasiteli demiryolu hatları tamamlanmaktadır. İçinde bulunduğumuz çağın en büyük krizlerinden olan iklim krizi de bu yönelimin en önemli nedenlerindendir. Bu konuda araştırmacılar çeşitli çalışmalar yapmakta olup yük trenlerinin taşıyabileceği yük miktarının arttırılması da etkili bir yöntem olarak görülmektedir. Şüphesiz ki yük miktarını arttırmak lokomotif-vagon teknik özellikleri ile birlikte yol şartları, yükleme karakteristiği, frenleme oranları gibi birçok etmene bağlıdır. Bu çalışmada ülkemiz yük taşımacılığında önemli bir noktada olan Kars-Ahılkelek hattı için yük trenlerinin taşıyabileceği maksimum yük (hamule) miktarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bunun için vagonlar arası boylamsal kuvvetlerin elde edilmesi ve olası tüm araç konfigürasyonları için istatistiksel yöntemler ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Mevcut işletilmiş trenlerin kuplörlerinde oluşan boylamsal kuvvetler UIC grubu tarafından geliştirilmiş bir yazılım ile tespit edilmiştir. Daha sonra bu trenler araç konfigürasyonu açısından istatistiksel olarak analiz edilmiş ve bunlara en yakın sanal trenler oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda yük trenlerinde tren uzunluğunun yükleme miktarına göre daha etkili bir parametre olduğu tespit edilmiş ve tren uzunluğunu kısıtlayarak daha yüksek hamule miktarlarına ulaşılabileceği görülmüştür. Farklı limit değerler için 800 m ve 850 m uzunluğuna kadar olan yük trenlerinde 3100 tona kadar hamule yüklemesinin emniyetli olabileceği ve bunun demiryolu taşımacılığında verimliliği arttırabileceği vurgulanmıştır. Çalışma proje kapsamında elde edilen sonuçların bir çıktısı olup kullanılan değerler gizlilik esasları gereği normalize edilerek verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. [1] Fraunhofer-Institute for Systems and Innovation Research ISI. “Methodology for GHG Efficiency of Transport Modes”. Final Report. Karlsruhe, Germany. November 2020.
  2. [2] United States Environmental Protection Agency. “U.S. Transportation Sector Greenhouse Gas Emissions 1990–2022”. May 2024.
  3. [3] Zitricky V., Nedeliakova E., Valla M. “The position of road and rail transport in terms of carbon neutrality”. Transportation Research Procedia, 74, 210–216, 2023.
  4. [4] Rizet C., Cruz C., Mbacke M. “Reducing freight transport CO2 emissions by increasing the load factor”. Social and Behavioral Sciences, 48, 184–195, 2012.
  5. [5] Cheli F., Di Gialleonardo E., Melzi S. “Freight trains dynamics: effect of payload and braking power distribution on coupling forces”. Vehicle System Dynamics, 55(4), 464–479, 2017.
  6. [6] Belforte P., Cheli F., Diana G., Melzi S. “Numerical and experimental approach for the evaluation of severe longitudinal dynamics of heavy freight trains”. Vehicle System Dynamics, 46(1), 937–955, 2008.
  7. [7] Cheli F., Melzi S., Di Gialleonardo E. “Numerical analysis of curving performances of low flatcar wagons”. International Journal of Heavy Vehicle Systems, 18(2), 195–213, 2011.
  8. [8] Di Gialleonardo E., Cazzulani G., Melzi S., Braghin F. “The effect of train composition on the running safety of low flatcar wagons in braking and curving manoeuvres”. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part F: Journal of Rail and Rapid Transit, 231(6), 666–677, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Transportation and Traffic , Transportation Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Yasin Ertaş This is me
Türkiye

Early Pub Date

November 2, 2025

Publication Date

November 13, 2025

Submission Date

October 3, 2024

Acceptance Date

March 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 31 Number: 6

APA
Tahtalı, M., & Ertaş, Y. (2025). Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(6), 904-911. https://doi.org/10.5505/pajes.2025.08703
AMA
1.Tahtalı M, Ertaş Y. Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(6):904-911. doi:10.5505/pajes.2025.08703
Chicago
Tahtalı, Muammer, and Yasin Ertaş. 2025. “Kars-Ahılkelek Hattı Için Maksimum Tren Hamule Miktarının Istatistiksel Yöntemler Ile Belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (6): 904-11. https://doi.org/10.5505/pajes.2025.08703.
EndNote
Tahtalı M, Ertaş Y (November 1, 2025) Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 6 904–911.
IEEE
[1]M. Tahtalı and Y. Ertaş, “Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 6, pp. 904–911, Nov. 2025, doi: 10.5505/pajes.2025.08703.
ISNAD
Tahtalı, Muammer - Ertaş, Yasin. “Kars-Ahılkelek Hattı Için Maksimum Tren Hamule Miktarının Istatistiksel Yöntemler Ile Belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/6 (November 1, 2025): 904-911. https://doi.org/10.5505/pajes.2025.08703.
JAMA
1.Tahtalı M, Ertaş Y. Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:904–911.
MLA
Tahtalı, Muammer, and Yasin Ertaş. “Kars-Ahılkelek Hattı Için Maksimum Tren Hamule Miktarının Istatistiksel Yöntemler Ile Belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 6, Nov. 2025, pp. 904-11, doi:10.5505/pajes.2025.08703.
Vancouver
1.Muammer Tahtalı, Yasin Ertaş. Kars-Ahılkelek hattı için maksimum tren hamule miktarının istatistiksel yöntemler ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025 Nov. 1;31(6):904-11. doi:10.5505/pajes.2025.08703