İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri

Volume: 20 Number: 3 March 1, 2014
  • Meltem Bilici Başkan
  • Nevsi Atalay
EN TR

İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri

Öz

Periyodik cetvelin 3A grubunda yer alan bor yüksek iyonlaşma potansiyeline sahip olması nedeniyle yarı metal olarak kabul edilir. Yerkabuğundaki ortalama bor konsantrasyonu 10 mg/kg'dır. Bor doğada Ca, Na ve Mg'un tuzları şeklinde bulunur. Yüksek konsantrasyonlarda ve ekonomik boyutlardaki bor yatakları; borun oksijen ile bağlanmış bileşikleri şeklinde daha çok Türkiye ve ABD'nin kurak, volkanik ve hidrotermal aktivitesi olan bölgelerinde bulunmaktadır. Bor, bitkiler için gerekli bir mikro besin elementi olmanın yanı sıra, gerekli tüm besin elementleri içerisinde, eksiklik belirtilerine neden olan miktarı ile toksik etki yapan miktarı, birbirine çok yakın olan tek elementtir. Bor su ortamında genellikle borik asit ve kısmen de borat tuzları formlarında bulunmaktadır. Pek çok endüstride kullanım alanı bulan bor bileşiklerinin endüstriyel gelişmelere bağlı olarak yüzeysel sularda bulunan konsantrasyonu artış göstermektedir. Yüzeysel sularda bulunan bor aynı zamanda evsel atıksulardan da kaynaklanmaktadır. Türkiye'de içme ve sulama sularını en çok kirleten toksik elementlerin başında bor gelmektedir. Bu nedenle bor giderimi hem insan sağlığı açısından hem de sağlıklı tarım ürünü yetiştirilebilmesi açısından oldukça önemlidir. Sulardan bor giderimi için uygulanan temel yöntemler arasında iyon değişimi, ultrafiltrasyon, ters osmoz ve adsorbsiyon gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Çalık, A., “Türkiye`nin Bor Madenleri ve Özellikleri”, Mühendis ve Makine Dergisi, 508, 36-41, 2002.
  2. Badruk, M,. Kabay, N., Demircioglu, M,. Mordogan, H., Ipekoglu, U., “Removal of Boron fromWastewater of Geothermal Power Plant by Selective Ion-Exchange Resins-Batch Sorption-Elution Studies”, Separation Science and Technology, 34 (13), 2553-2569, 1999.
  3. Volska, J., Bryjak, M., Kabay, N., “Polymeric microspheres with N-methyl-D-glucamine ligands for boron removal from water solution by adsorption–membrane filtration process”, Environmental Geochemistry and Health, 32, 349-352, 2010.
  4. Ünlü, M.Ü., Bilen, M., Gürü, M., “Kütahya-Emet bölgesi yeraltı sularında bor ve arsenik kirliliğinin araştırılması”, Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26, (4), 753-760, 2011.
  5. Kabay, N., Yilmaz, I., Bryjak, M., Yüksel, M., “Removal of boron from aqueous solutions by ion Exchange membrane hybrid process”, Desalination, 198, 74-81, 2006.
  6. Hilal, N., Kim, G.J., Somerfield, C., “Boron removal from saline water: A comprehensive review”, Desalanition, 273 (1), 23-25, 2011.
  7. Poslu, K., Arslan, İ.H., “Dünya bor mineralleri ve bileşikleri üretiminde Türkiye’nin yeri”, Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, 33-34, 1995.
  8. Buluttekin, M.B., “Bor maden ekonomisi: Türkye’nin dünya bor piyasasındaki yeri”, 2. Ulusal İktisat Kongresi, İzmir, 1-36, 2008.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Meltem Bilici Başkan This is me

Nevsi Atalay This is me

Publication Date

March 1, 2014

Submission Date

January 22, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Volume: 20 Number: 3

APA
Başkan, M. B., & Atalay, N. (2014). İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(3), 78-84. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.47955
AMA
1.Başkan MB, Atalay N. İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014;20(3):78-84. doi:10.5505/pajes.2014.47955
Chicago
Başkan, Meltem Bilici, and Nevsi Atalay. 2014. “İçme Ve Sulama Sularında Bor Kirliliği Ve Bor Giderme Yöntemleri”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 (3): 78-84. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.47955.
EndNote
Başkan MB, Atalay N (March 1, 2014) İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 3 78–84.
IEEE
[1]M. B. Başkan and N. Atalay, “İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 3, pp. 78–84, Mar. 2014, doi: 10.5505/pajes.2014.47955.
ISNAD
Başkan, Meltem Bilici - Atalay, Nevsi. “İçme Ve Sulama Sularında Bor Kirliliği Ve Bor Giderme Yöntemleri”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20/3 (March 1, 2014): 78-84. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.47955.
JAMA
1.Başkan MB, Atalay N. İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014;20:78–84.
MLA
Başkan, Meltem Bilici, and Nevsi Atalay. “İçme Ve Sulama Sularında Bor Kirliliği Ve Bor Giderme Yöntemleri”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 3, Mar. 2014, pp. 78-84, doi:10.5505/pajes.2014.47955.
Vancouver
1.Meltem Bilici Başkan, Nevsi Atalay. İçme ve sulama sularında bor kirliliği ve bor giderme yöntemleri. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014 Mar. 1;20(3):78-84. doi:10.5505/pajes.2014.47955