112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi

Volume: 20 Number: 5 May 1, 2014
  • Erdal Aydemir
  • Meltem Karaatlı
  • Gökhan Yılmaz
  • Serdar Aksoy
EN TR

112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi

Öz

Tahminleme çalışmaları, teknik, sosyal ve ekonomik araştırmalar bakımından son derece önemlidir. İlgilenilen sistem hakkında gerçekleşmiş veriler kullanarak tahmin yapmak ya da yüksek doğrulukta tahminler yapabilmek genellikle çok zordur. Bilimsel yazında, tahminleme çalışmalarına enerji, personel planlama, üretim planlama, iklim değişimleri, satış-pazarlama ve ekonomik çalışmalarda sıklıkla rastlanmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde de son yıllarda yeniden yapılanma sürecine giren, sağlık, itfaiye ve güvenlik hizmetlerinin tek numarada birleştirilmesi konusundaki Acil Çağrı Merkezleri'nin bir pilot uygulaması olan Isparta ili 112 Acil Çağrı Merkezi için sağlık, güvenlik ve itfaiye ihtiyaçlarına yönelik gelebilecek çağrı sayısını tahminlemek amacıyla bir yapay sinir ağları (YSA) modeli geliştirilmiştir. Modelde gelecek dönemler için muhtemel çağrı sayısını tahminleme modeli için kurulan ağın eğitilmesinde momentum ve adatif öğrenme oranı kullanan ileri beslemeli geri yayılımlı en dik iniş algoritması kullanılmıştır. Uygulamada, geçmiş bir aylık verilerin %80'i öğrenme ve %20'si test amacıyla kullanılmıştır. Test süreci sonunda ortalama mutlak yüzdelik hata (OMYH) oranı %4,5 olarak elde edilmiş ve modelin test edilmesi uygun görülmüştür. Ayrıca, gelecek bir ay için OMYH oranı YSA modeli için %2,65, trend analizi modeli için %6,40 ve oto-regresif entegreli hareketli ortalama (ARIMA) modeli için %5,24 olacak şekilde çağrı türlerine göre çağrı sayıları her gün için elde edilmiştir. Sonuç olarak, YSA kullanılarak yapılan tahminleme ile trend analizi ve ARIMA (1 1 1) modeline göre daha düşük OMYH oranına sahiptir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Eke, İ., “Diferansiyel Evrim Algoritması Destekli Yapay Sinir Ağı ile Orta Dönem Yük Tahmini”, International Journal of Research and Development, 3 (1), 28-32, 2011.
  2. Ağaç, F., “Çağrı Merkezleri”, TBD Bilişim Dergisi, 145, 104- 145, 2012.
  3. Ho, S.L., Xie, M. and Goh, T.N., “A comparative study of neural network and Box-Jenkins ARIMA modeling in time series prediction”, Computers&Industrial Engineering, 42, 371-375, 2002.
  4. Zhang, G. P., “Time series forecasting using a hybrid ARIMA and neural network model”, Neurocomputing, 50, 159-17, 2003.
  5. Zhang, G.P. and Qi, M., “Neural network forecasting for seasonal and trend time series”, European Journal of Operational Research, 160, 501-514. 2005.
  6. Hamzaçebi, C., “Improving Artificial Neural Networks Performance in Seasonal Time Series Forecasting”, Information Sciences, 178 (23), 4550-4559, 2008.
  7. Kaynar, O., Taştan, S. ve Demirkoparan, F., “Ham Petrol Fiyatlarının Yapay Sinir Ağları İle Tahmini”, Ege Akademik Bakış, 10 (2), 559-573, 2010.
  8. Parry, M.E., Cao, Q. and Song, M., “Forecasting New Product Adoption with Probabilistic Neural Networks”, Product Development & Management Association, 28, 78-88, 2011.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Erdal Aydemir This is me

Meltem Karaatlı This is me

Gökhan Yılmaz This is me

Serdar Aksoy This is me

Publication Date

May 1, 2014

Submission Date

January 22, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Volume: 20 Number: 5

APA
Aydemir, E., Karaatlı, M., Yılmaz, G., & Aksoy, S. (2014). 112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(5), 145-149. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.98608
AMA
1.Aydemir E, Karaatlı M, Yılmaz G, Aksoy S. 112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014;20(5):145-149. doi:10.5505/pajes.2014.98608
Chicago
Aydemir, Erdal, Meltem Karaatlı, Gökhan Yılmaz, and Serdar Aksoy. 2014. “112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek Için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 (5): 145-49. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.98608.
EndNote
Aydemir E, Karaatlı M, Yılmaz G, Aksoy S (May 1, 2014) 112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 5 145–149.
IEEE
[1]E. Aydemir, M. Karaatlı, G. Yılmaz, and S. Aksoy, “112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 5, pp. 145–149, May 2014, doi: 10.5505/pajes.2014.98608.
ISNAD
Aydemir, Erdal - Karaatlı, Meltem - Yılmaz, Gökhan - Aksoy, Serdar. “112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek Için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 20/5 (May 1, 2014): 145-149. https://doi.org/10.5505/pajes.2014.98608.
JAMA
1.Aydemir E, Karaatlı M, Yılmaz G, Aksoy S. 112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014;20:145–149.
MLA
Aydemir, Erdal, et al. “112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek Için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 5, May 2014, pp. 145-9, doi:10.5505/pajes.2014.98608.
Vancouver
1.Erdal Aydemir, Meltem Karaatlı, Gökhan Yılmaz, Serdar Aksoy. 112 Acil Çağrı Merkezine Gelen Çağrı Sayılarını Belirleyebilmek için Bir Yapay Sinir Ağları Tahminleme Modeli Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2014 May 1;20(5):145-9. doi:10.5505/pajes.2014.98608