ULUSLARARASI TİCARETTE SİGORTA VE KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ RİSKLERİNİN BÜTÜNLEŞİK MODELLERLE YÖNETİMİ

Abstract

Amaç- Araştırmanın amacı, uluslararası ticaret ve küresel tedarik zinciri süreçlerinde ortaya çıkan risklerin sigorta perspektifind en değerlendirilme biçimini incelemek ve mevcut sigorta uygulamalarının risk karşılama kapasitesine ilişkin sektör paydaşlarının görüşlerini ortaya koymaktır. Kapsam, geleneksel teminat yapıları, teminat boşlukları, dijital izlenebilirlik ve bütünleşik sigorta modellerine yönelik eğilimler çevresinde oluşturulmuştur. Araştırma soruları, paydaş gruplarının hangi risk başlıklarında ortak eğilim geliştirdiğini ve hangi maddelerde ayrışan değerlendirme ürettiğini belirlemeye yöneliktir. Böylece sigorta ürün tasarımı ile tedarik zinciri yönetimi arasındaki ilişki ampirik bir zeminde ele alınmıştır. Metodoloji- Araştırma nicel yöntemle, kesitsel ve betimsel-karşılaştırmalı tasarımla yürütülmüştür. Çalışma grubunu sigorta şirketleri, lojistik ve taşımacılık firmaları, ihracat ve dış ticaret işletmeleri ile sigorta brokerliği veya aracılık alanlarında görev yapan 303 katılımcı oluşturmuştur. Veriler kurumsal ve mesleki bilgi formu ile 16 maddelik beşli Likert tipi anket aracılığıyla toplanmıştır. Analizlerde tanıml ayıcı istatistikler, Cronbach alfa, McDonald omega, Kruskal-Wallis testi, Bonferroni düzeltmeli Dunn testi ve epsilon kare etki büyüklüğü hesaplamaları kullanılmıştır. Ölçme aracının planlanan alt boyut yapısı ayrıca test edilmiş; iç tutarlılık düzeyi analiz stratejisinin belirlenmesinde temel alınmıştır. Raporlama dili yöntemsel temkin esas alınarak kurulmuştur. Bulgular- Madde ortalamaları 2,78 ile 4,60 arasında değişmiştir. M6, M10, M11, M15 ve M16 maddelerinde üst katılım düzeyleri belirginleşmiştir. Planlanan alt boyutların iç tutarlılık katsayıları kabul edilebilir düzeye ulaşmamış, analiz hattı madde düzeyinde kurulmuştur. Faaliyet alanı değişkeni M3, M4, M6, M9 ve M10 maddelerinde; kurumdaki pozisyon M6, M12 ve M15 maddelerinde; sektörde çalışma süresi M3, M4, M6, M8, M10, M13, M15 ve M16 maddelerinde; kurumun uluslararası faaliyet düzeyi M5, M6, M11 ve M12 maddeleri nde anlamlı farklılaşma üretmiştir. Sonuç-- Bulgular, geleneksel sigorta uygulamalarının küresel tedarik zinciri risklerinin finansal ve operasyonel etkilerini kapsamada sınırlı kaldığını göstermektedir. Veri temelli izleme, parametrik ödeme mekanizmaları, şarta bağlı iş durması teminatları ve alternatif risk transferi araçları, uluslararası ticarette daha bütünleşik bir risk yönetimi mimarisinin kurulmasına katkı sağlayabilecek başlıklar olarak öne çıkmaktadır.

Keywords

• Uluslararası ticaret
• küresel tedarik zinciri
• risk yönetimi
• bütünleşik sigorta modelleri
• parametrik sigorta

References

1. Ağaoğlu, C. (2020). Incoterms® 2020. Public and Private International Law Bulletin, 40(2), 1113–1149. https://doi.org/10.26650/ppil.2020.40.2.0005
2. Duranoğlu, A. (2013). Lojistik ve dış ticarette risk ve riskten kaçınma yolları [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Maltepe Üniversitesi Açık Erişim Sistemi. https://openaccess.maltepe.edu.tr/entities/publication/f8b50fb2-cffd-4c63-a9e1-a324d32f8379
3. Fan, Y., & Stevenson, M. (2018). A review of supply chain risk management: Definition, theory, and research agenda. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 48(3), 205–230. https://doi.org/10.1108/IJPDLM-01-2017-0043
4. Gatteschi, V., Lamberti, F., Demartini, C., Pranteda, C., & Santamaría, V. (2018). Blockchain and smart contracts for insurance: Is the technology mature enough? Future Internet, 10(2), Article 20. https://doi.org/10.3390/fi10020020
5. Ivanov, D., & Dolgui, A. (2020). Viability of intertwined supply networks: Extending the supply chain resilience angles towards survivability. A position paper motivated by COVID-19 outbreak. International Journal of Production Research, 58(10), 2904–2915. https://doi.org/10.1080/00207543.2020.1750727
6. Jüttner, U., Peck, H., & Christopher, M. (2003). Supply chain risk management: Outlining an agenda for future research. International Journal of Logistics Research and Applications, 6(4), 197–210. https://doi.org/10.1080/13675560310001627016
7. Kazan, G., & Uzun Kocamış, T. (2024). Tedarik zincirlerinde sürdürülebilir risk yönetimi: Çevresel, sosyal ve jeopolitik riskleri azaltma stratejileri. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 19(1), 75–92. https://doi.org/10.54860/beyder.1482356
8. Polat, G. (2021). Uluslararası ticarette risk yönetimi bağlamında Incoterms® 2020 kuralları üzerine bir değerlendirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 209–224. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.935602

9. Schmitt, A., & Spaeter, S. (2023). Providing pandemic business interruption coverage with double trigger cat bonds. The Geneva Papers on Risk and Insurance - Issues and Practice, 48(3), 687–713. https://doi.org/10.1057/s41288-023-00299-5
10. Strupczewski, G., Thlon, M., & Klonowska, A. (2021). Alternative risk transfer in medium-sized and large companies: The case of Poland. Journal of International Studies, 14(2), 165–180. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2021/14-2/11
11. Tektaş, B., & Kırbaç, G. (2020). Lojistik sektöründe blokzinciri teknolojisinin kullanılmasına yönelik bir vaka analizi incel emesi ve lojistik şirketi uygulaması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3), 343–356. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/article/764160
12. Tunca, S., & Sezen, B. (2020). Sigorta işlemlerinde blokzincir (blockchain) teknolojisi uygulamaları. Bankacılık ve Sigortacı lık Araştırmaları Dergisi, (14), 13–25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bsad/article/671831
13. Vogt, J., & Davis, J. (2020). The state of Incoterm® research. Transportation Journal, 59(3), 304–324. https://doi.org/10.5325/transportationj.59.3.0304