Ortaokul Sosyal Bilgiler Dersinde ve Okul Uygulamalarında Sosyal Katılım Becerisinin Geliştirilmesi Sürecinin Değerlendirilmesi
Abstract
Sosyal katılım vatandaşlık becerilerinden biridir. Sosyal bilgiler dersi vatandaşlık bilgi, beceri ve değerlerinin kazandırıldığı temel derstir. Bu araştırmanın amacı, beşinci sınıf sosyal bilgiler öğrencilerinin sosyal katılım becerilerini nasıl kazandıklarını, sosyal bilgiler dersi ve okul uygulamaları çerçevesinde ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya, bir il merkezinde, üst sosyo-ekonomik düzeydeki ortaokulda öğrenim gören otuz dört beşinci sınıf öğrencisi ile sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri 2017-2018 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilen katılımcı gözlemlerden, yarı yapılandırılmış öğrenci ve öğretmen görüşmelerinden ve sosyal bilgiler dersi kitabından elde edilmiştir. Araştırmanın verilerinin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada sonucunda, öğretmen ve öğrencilerin sosyal katılımı, toplumsal katılım, eğitsel/sosyal etkinlikler, akademik katılım, iletişim becerileri ve haklar boyutlarıyla algıladıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin sosyal katılım becerisinin gelişiminde, sosyal bilgiler alan kapsamı, ders kitabı içeriği, öğretmen tutum, davranışları ve okul uygulamaları destekleyici; öğretmen tutum, inanç ve davranışları, öğrenci eğilim, inanç ve davranışları ile veli ve okul etkisi engelleyici unsurlar olarak belirlenmiştir.
Keywords
Sosyal Bilgiler, Vatandaşlık, Vatandaşlık Eğitimi, Katılım, Sosyal Katılım
References
- Referans1 Adler, R. P. and Goggin, J. (2005). What do we mean by civic engagement? Journal of Transformative Education, 3: 236-253.
- Referans2 Alabaş, Ç. (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarında (1968-2018) Sosyal Katılım Becerisinin Yerinin İncelenmesi. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
- Referans3 Arnstein, S. R. (1969) A ladder of citizen participation, Journal of The American Institute of Planners, 35: 4, 216-224.
- Referans4 Coşkun, D. ve Kodal, T. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Vatandaşlık Kavramı Çerçevesinde Sosyal Katılıma İlişkin Görüşleri, Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu VI Bildiri Özet Kitapçığı, 163.
- Referans5 Creswell, J. W. (2007). Qualitative ınquiry and research design: Choosing Among Five Approaches. Thousands Oaks, Sage Publications, Inc, California.
- Referans6 Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir (Çev. Ed.), Siyasal Kitabevi, Ankara.
- Referans7 Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni, nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Selçuk Beşir Demir (Çev. Ed.), Eğiten Kitap, Ankara.
- Referans8 Çok, F. and Akfırat, N. (2010). Political and social participation of young people: Does being immigrant matter? Paper presented at Invited symposium on civic and political participation sympsium by P. Noack and F. Çok, XII. EARA Confererance, May Vilnius, Litvania. Referans9 Demirhan, İ. E. (2018). Altıncı sınıf öğrencilerinin sivil toplum kuruluşu algısı. Journal of Innovative Research in Social Studies. 1(1), 11-22.
- Referans10 Dere İ., Kızılay, N. ve Alkaya S. (2017). İyi vatandaş kavramı, ailede ve okulda iyi vatandaşlık eğitimi hakkında velilerin görüşleri ve algıları. International Journal Of Eurasia Social Sciences. 8(30), 1974-1993.
- Referans11 Ersoy, A. F. (2014). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının etkin vatandaşlık deneyimleri: sivil toplum kuruluşları örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 47(2), 65-88.