YAVAŞ ŞEHİRLERDE YEREL HALKIN YER KİMLİĞİ VE TOPLULUĞA BAĞLILIKLARININ SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM TUTUMLARINA ETKİSİ: SEFERİHİSAR’DA BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Yerel halk, bir bölgedeki turizm gelişiminden hem etkilenen hem de bu gelişim sürecini etkileyen bir unsurdur. Yerel halkın turizme yönelik olumlu algıları turizm gelişimine ve turistlere yönelik olumlu tutumlar doğururken, olumsuz algılar olumsuz tutumları beraberinde getirmektedir. Bu etkileşim ilgili alanyazında sosyal değişim teorisi, bütünleşik tehdit teorisi vb. gibi çeşitli kuramlar ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada ise yer kimliği ve topluluğa bağlılık yaklaşımları esas alınmıştır. Kimlik kuramına dayanarak geliştirilmiş olan bu faktörler, bireyin kimlik bileşenlerinin davranışları üzerinde etkili olduğunu ileri sürmektedir. Bu açıdan ele alındığında, bir bölgedeki turizm faaliyetlerinin o bölgede yaşayan bireylerin kimliği ile uyumlu olup olmadığı ve bu durumun turizme yönelik algı ve tutumlar üzerindeki etkisi incelenmesi gereken bir konudur. Buradan hareketle araştırmanın amacı yerel halkın yer kimliğinin ve topluluğa bağlılığının, sürdürülebilir turizm tutumu üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Seferihisar’da yaşayan ve kolayda örnekleme yöntemi ile tespit edilmiş 500 kişiden anket tekniği kullanılarak veri toplanmıştır. Veri toplama işlemi 2019 yılı Mayıs-Haziran ayları içerisinde yüz yüze görüşmeler sonucu gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonrası yerel halkın yer kimliğinin ve topluluğa bağlılığının sürdürülebilir turizme yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bölgede gelişen turizm faaliyetlerinin yerel halkın yer kimliği ve topluluğa bağlılığını destekleyici veya zarar vermeyecek uygulamalarla yürütülmesi önerilmektedir.

Keywords

• yer kimliği
• topluluğa bağlılık
• sürdürülebilir turizm tutumu
• yerel halk

THE EFFECT OF RESİDENTS’ PLACE IDENTITY AND COMMUNITY ATTACHMENT ON SUSTAINABLE TOURISM ATTITUDE IN CITTASLOWS: A RESEARCH IN SEFERIHISAR

Abstract

Resident appear as a factor that is both affected by the tourism development in a region and affects this development process. While the positive perceptions of the local people towards tourism give rise to positive attitudes towards tourism development and tourists, negative perceptions bring along negative attitudes. It has been tried to be explained with various theories such as social change theory, integrated threat theory, etc. In this study, place identity and community loyalty approaches are taken as basis. In this study, developed on the basis of identity theory, suggest that the individual has an impact on the behavior of identity components. From this point of view, whether tourism activities developing in a region are compatible with the identity of the individuals living in that region and the effect of this situation on the perceptions and attitudes towards tourism is an issue to be examined. From this point of view, the aim of the research is to reveal the effect of local people's place identity and commitment to the community on sustainable tourism attitude. Data were collected from 500 people living in Seferihisar and identified by convenience sampling using the survey technique. Data collection was carried out in May-June 2019 by face-to-face interviews. After the analyzes, it has been determined that the local people's commitment to the place identity and community has a significant effect on their attitudes towards sustainable tourism. It is recommended that the tourism activities developing in the region be carried out with practices that support or do not harm the local people's place identity and their loyalty to the community.

Keywords

• Place Identity
• Community Attachment
• Sustainable Torusim Attitude

References

1. Ap, J. (1992). “Residents' Perceptions on Tourism Impacts”. Annals of Tourism Research, 19(4), 665-690.
2. Arslan Ayazlar, R. (2016). “Sürdürülebilir Turizm Tutum (Sus-Tas) Ölçeğinin Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışması: Didim Yerel Halk Örneği”. II. Ulusal Sürdürülebilir Turizm Kongresi, Adrasan, Antalya 28-30.
3. Asatryan, V. S., & Oh, H. (2008). “Psychological Ownership Theory: An Exploratory Application in The Restaurant Industry”. Journal Of Hospitality & Tourism Research, 32(3), 363-386.
4. Azak, Y. (2016). “Tüketim Kültürü Bağlamında Mekana Dayalı Kimlik İnşaları Ve Yaşam Tarzı Olasılıkları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
5. Bernardo, F. ve Palma-Oliveira, J. M. (2016). “Urban Neighbourhoods And Intergroup Relations: The Importance Of Place Identity”. Journal of Environmental Psychology, 45, 239-251.
6. Bonaiuto, M., Breakwell, G. M. ve Cano, I. (1996). “Identity Processes And Environmental Threat: The Effects Of Nationalism And Local Identity Upon Perception Of Beach Pollution”. Journal of Community & Applied Social Psychology, 6(3), 157-175.
7. Breakwell, G. (1986). Coping With Threatened Identities. London: Methuen. https://www.book2look.com/embed/9781317559399 (Erişim Tarihi: 01.05.2019)
8. Breakwell, G. M. (2001). “Mental Models And Social Representations Of Hazards: The Significance Of Identity Processes”. Journal of Risk Research, 4(4), 341-351.

9. Brehm, J. M., Eisenhauer, B. W., & Krannich, R. S. (2004). “Dimensions Of Community Attachment And Their Relationship To Well‐Being İn The Amenity‐Rich Rural West”. Rural Sociology, 69(3), 405-429.
10. Bricker, K., ve Kerstetter, D. (2000). “Level Of Specialization And Place Attachment: An Exploratory Study Of Whitewater Recreationists”. Leisure Sciences, 22(4), 233-257.
11. Brown, B.B. ve Perkins, D.D. (1992). “Disruptions İn Place Attachment”. I. Altman ve S. Low (Editörler), Place Attachment içinde (s. 279-304). New York: Plenum.
12. Büyüköztürk, Ş. (2002). “Faktör Analizi: Temel Kavramlar Ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 32(32), 470-483.
13. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
14. Chen, C. F., ve Phou, S. (2013). “A closer Look At Destination: Image, Personality, Relationship And Loyalty”. Tourism Management, 36, 269-278.
15. Chen, N., Dwyer, L. ve Firth, T. (2014). “Effect of Dimensions Of Place Attachment On Residents’ Word-Of-Mouth Behavior”. Tourism Geographies, 16(5), 826-843.
16. Cheng, T. M., & Wu, H. C. (2015). “How Do Environmental Knowledge, Environmental Sensitivity, And Place Attachment Affect Environmentally Responsible Behavior? An ıntegrated Approach For Sustainable Island Tourism”. Journal of Sustainable Tourism, 23(4), 557-576.
17. Choi, H. C. ve Murray, I. (2010). “Resident Attitudes Toward Sustainable Community Tourism”. Journal of Sustainable Tourism, 18(4), 575-594.
18. Choi, H. S. C., & Sirakaya, E. (2005). “Measuring Residents’ Attitude Toward Sustainable Tourism: Development Of Sustainable Tourism Attitude Scale”. Journal of Travel Research, 43(4), 380-394.
19. Deccio, C. ve Baloglu, S. (2002). “Nonhost Community Resident Reactions To The 2002 Winter Olympics: The Spillover İmpacts”. Journal Of Travel Research, 41(1), 46-56.
20. Fried, M. (1982). “Residential Attachment: Sources Of Residential And Community Satisfaction”. Journal of Social Issues, 38, 107-119. Ginting, N., & Wahid, J. (2017). “Defining Distinctiveness Aspect Of Place Identity in Urban Heritage Tourism”. IPTEK Journal of Proceedings Series, 3(3).
21. Ginting, N., Rahman, N. V., & Nasution, A. D. (2018). “Distinctiveness, Continuity, Self-Esteem, & Self-Efficacy İn Tourism Of Karo Regency, Indonesia”. Asian Journal of Quality of Life, 3(13), 29-38.
22. Green, R. (2005). “Community Perceptions Of Environmental And Social Change And Tourism Development On The Island Of Koh Samui, Thailand”. Journal of Environmental Psychology, 25(1), 37-56.
23. Greider, T., & Garkovich, L. (1994). “Landscapes: The Social Construction of Nature and The Environment”. Rural Sociology, 59(1), 1-24. Göregenli, M. (2010). Çevre Psikolojisi: İnsan Mekân İlişkileri. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
24. Göregenli, M., Karakuş, P., Kösten, E. Y. Ö. ve Umuroğlu, I. (2014). “Mahalleye Bağlılık Düzeyinin Kent Kimliği İle İlişkisi İçinde İncelenmesi”. Türk Psikoloji Dergisi, 29(73), 73.
25. Gustafson, P. (2001). “Meanings Of Place: Everyday Experience And Theoretical Conceptualizations”. Journal of Environmental Psychology, 21(1), 5-16.
26. Gursoy, D., Jurowski, C., & Uysal, M. (2002). “Resident Attitudes: a Structural Modeling Approach”. Annals of Tourism Research, 29(1), 79-105.
27. Gursoy, D. ve Rutherford, D. G. (2004). “Host Attitudes Toward Tourism: An Improved Structural Model”. Annals of Tourism Research, 31(3), 495-516.
28. Hallak, R., Brown, G. ve Lindsay, N. J. (2012). “The Place İdentity–Performance Relationship Among Tourism Entrepreneurs: A Structural Equation Modelling Analysis”. Tourism Management, 33(1), 143-154.
29. Hammitt, W. E., Backlund, E. A. ve Bixler, R. D. (2004). “Place Bonding For Recreation Places: Conceptual And Empirical Development”. Leisure Studies, 25(1), 17-41.
30. Hernández, B., Hidalgo, M. C., Salazar-Laplace, M. E. ve Hess, S. (2007). “Place Attachment And Place İdentity İn Natives And Non-Natives”. Journal of Environmental Psychology, 27(4), 310-319.
31. İslamoğlu, H. ve Alnıaçık, Ü. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Beta Yayıncılık.
32. İşçi, C., Güzel, B. ve Ataberk, E. (2018). “Mekana ve Yerel Halka Bağlılık, Kültürel Mirasa Yönelik Tutumu Etkiler mi?”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(40), 583-606.
33. Jorgensen, B. S., ve Stedman, R. C. (2001). “Sense of Place As An Attitude: Lakeshore Owners Attitudes Toward Their Properties”. Journal of Environmental Psychology, 21(3), 233-248.
34. Kang, S. K. ve Lee, J. (2018). “Support of Marijuana Tourism İn Colorado: A Residents’ Perspective Using Social Exchange Theory”. Journal of Destination Marketing & Management. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.03.003
35. Karakus, P. (2014). Farklı Kimlik Gruplarında Yer Kimliği, Yerin Anlamları Ve Kültürlenme Süreçleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
36. Kasarda, J. D. ve Janowitz, M. (1974). “Community Attachment in Mass Society”. American Sociological Review, 328-339.
37. Karakuş, P., Göregenli, M. ve Umuroğlu, G. İ. (2014). Göç, Çok-Kültürlülük, Yer Kimliği: Yerliler ve Göçmenler Açısından Kente Bağlılığın Belirleyicileri”. KBAM, 5, 16-18.
38. Kunnan, A. J. (1998). “An Introduction to Structural Equation Modeling for Language Assessment Research”. Language Testing, 15 (3), 295-332.
39. Kyle, G., Absher, J. ve Graefe, A. (2003). “The Moderating Role of Place Attachment on The Relationship Between Attitudes Toward Fees and Spending Preferences”. Leisure Sciences, 25:1, 33-50.
40. Kyle, G., Graefe, A. ve Manning, R. (2005). “Testing the Dimensionality Of Place Attachment İn Recreational Settings”. Environment and Behavior, 37(2), 153-177.
41. Lalli, M. (1988). Urban Identity. In Environmental Social Psychology içinde (s. 303-311). Springer, Dordrecht.
42. Lalli, M. (1992). “Urban-Related İdentity: Theory, Measurement, And Empirical Findings”, Journal of Environmental Psychology, 12, 285-303.
43. Látková, P., & Vogt, C. A. (2012). “Residents’ Attitudes Toward Existing And Future Tourism Development in Rural Communities”. Journal of Travel Research, 51(1), 50-67.
44. Lee, C. K. C., Yap, C. S. F. ve Levy, D. S. (2016). “Place Identity And Sustainable Consumption: Implications For Social Marketing”. Journal of Strategic Marketing, 24(7), 578-593.
45. Lewicka, M. (2011). “Place Attachment: How Far Have We Come İn The Last 40 Years?”. Journal of Environmental Psychology, 31, 207-230.
46. Low, S. M. ve Altman, I. (1992). “Place Attachment: a Conceptual Inquiry”. In Altman, I., and Low, S. M. (Eds.), Place Attachment (p. 1-12). New York: Plenum Press.
47. Liu, S. (2015). “Searching for a Sense of Place: Identity Negotiation of Chinese Immigrants”. International Journal of Intercultural Relations, 46, 26-35.
48. Mannarini, T., Tartaglia, S., Fedi, A. ve Greganti, K. (2006). “Image of Neighborhood, Self-Image and Sense of Community”. Journal of Environmental Psychology, 26(3), 202-214.
49. Meloni, A., Fornara, F. ve Carrus, G. (2019). “Predicting Pro-Environmental Behaviors in The Urban Context: The Direct or Moderated Effect of Urban Stress, City Identity, and Worldviews”. Cities, 88, 83-90.
50. McCool, S. F. ve Martin, S. R. (1994). “Community Attachment and Attitudes Toward Tourism Development”. Journal Of Travel Research, 32(3), 29-34.
51. Nicholas, L. N., Thapa, B., & Ko, Y. J. (2009). “Residents’perspectives of A World Heritage Site: the Pitons Management Area, st. Lucia”. Annals of Tourism Research, 36(3), 390-412.
52. Oktay, D. (2011). “Kent Kimliğine Bütüncül Bir Bakış”. İDEALKENT, 2(3), 8-19. Prayag, G., Chen, N. ve Del Chiappa, G. (2018). “Domestic Tourists To Sardinia: Motivation, Overall Attitude, Attachment, And Behavioural Intentions”. Anatolia, 29(1), 84-97.
53. Proshansky, H. (1978). “The Self and the City”. Environment and Behavior, 10(2), 147-169.
54. Proshansky, H. M., A. K. Fabian ve R. Kaminoff. (1983). Place- ıdentity: Physical World Socialization of the Self. Journal of Environmental Psychology, 3(1), 57-83.
55. Proshansky, H. M. ve Fabian, A. K. (1987). “The Development of Place İdentity in the Child”. Weinstein C.S., David T.G. (Editörler), Spaces for Children içinde. Springer, Boston, MA.
56. Ribeiro, M. A., Pinto, P., Silva, J. A., & Woosnam, K. M. (2017). “Examining the Predictive Validity Of Sus-Tas With Maximum Parsimony İn Developing Island Countries”. Journal of Sustainable Tourism, 26(3), 379-398.
57. Rollero, C. ve De Piccoli, N. (2010). Place Attachment, Identification And Environment Perception: An Empirical Study. Journal of Environmental Psychology, 30(2), 198-205.
58. Relph, E. (1976). Place and Placelessness. London: Pion.
59. Qingjiu, S., ve Maliki, N. Z. (2013). “Place Attachment And Place İdentity: Undergraduate Students’ Place Bonding On Campus”. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 91, 632-639.
60. Silva, R. ve Correia, A. (2017). “Places and Tourists: Ties that Reinforce Behavioural Intentions”. Anatolia, 28(1), 14–30.
61. Stevens, J. P. (2003). Applied Multivariate Statistics for the Social Sciences. London: Routledge.
62. Stylidis, D. (2018). “Place Attachment, Perception Of Place And Residents’ Support For Tourism Development”. Tourism Planning & Development, 15(2), 188-210.
63. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics. Boston, MA: Pearson.
64. Tektaş, Ö. Ö., Kavak, B. (2010). “Endüstriyel Ürünlerin Satın Alınması Sürecinde Tedarikçi ile Olan İlişki Kalitesinin Algılanan Değer Üzerindeki Etkisi: Beş Yıldızlı Otellerde Bir Araştırma”. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21 (1), 51-63
65. Teye, V., Sirakaya, E. ve Sönmez, S. F. (2002). “Residents' Attitudes Toward Tourism Development”. Annals of Tourism Research, 29(3), 668-688.
66. Trentelman, C. K. (2009). “Place Attachment and Community Attachment: a Primer Grounded in the Lived Experience of a Community Sociologist”. Society and Natural Resources, 22(3), 191-210.
67. Tsai, C. Y. ve Shiue, Y. C. (2010). “The Study Of Current Residents Cognition, Place Attachment And Community Sense Of Tourism Impacts Towards The Casino Industry Development”. African Journal of Business Management, 4(5), 710-721.
68. Tuan, Y. F. (1974). Topophilia: A Study Of Environmental Perception, Attitudes, And Values. Columbia University Press.
69. Türksoy, Ö. (1986). “Çevresel Psikoloji. Planlama ve Kentsel Bütünleşme”, Planlama Dergisi, Sayı 1, 13-17, TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayınları, Ankara.
70. Türkiye İstatistik Kurumu. (2019). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr. (Erişim tarihi: 10.12.2019).
71. Twigger-Ross, C. L. ve Uzzell, D. L. (1996). “Place and Identity Processes”. Journal of Environmental Psychology, 16(3), 205-220.
72. Um, S. ve Crompton, J. L. (1987). ”Measuring Resident's Attachment Levels in a Host Community”. Journal of Travel Research, 26(1), 27-29.
73. Ural, A.ve Kılıç, İ. (2013). Bilimsel Araştırma Süreci Ve Spss İle Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
74. Urry, J. (2015). Mekanları Tüketmek (Çev. Rahmi G. Öğdül). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
75. Yalız, D. (2013). “Anadolu Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Duygusal Zekâ Düzeyleri İncelenmesi”. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4 (2), 94-111.
76. Yazici, B., & Yolacan, S. (2007). “A Comparison of Various Tests of Normality”. Journal of Statistical Computation and Simulation, 77(2), 175-183.
77. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2014). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Detay Yayıncılık.
78. Yüksel, A., Yüksel, F., ve Bilim, Y. (2010). “Destination Attachment: Effects On Customer Satisfaction And Cognitive, Affective And Conative Loyalty”. Tourism Management, 31(2), 274-284.
79. Wang, S. ve Chen, J. S. (2015). “The İnfluence of Place Identity on Perceived Tourism İmpacts”. Annals of Tourism Research, 52, 16-28.
80. Wang, S. ve Xu, H. (2015). “Influence of Place-Based Senses Of Distinctiveness, Continuity, Selfesteem And Self-Efficacy On Residents' Attitudes Toward Tourism”. Tourism Management, 47, 241-250.
81. Wang, S. (2016). Roles of Place Identity Distinctiveness And Continuity on Resident Attitude Toward Tourism. European Journal of Tourism Research, 13, 58.
82. Wijaya, I. N. S., Purnamasari, W. D. ve Sitaresmi, D. (2018). “Defining Place Attachment İn Community Base Development Program For Urban Settlement–A Theoretical Review”. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 202(1). IOP Publishing.
83. Williams, D. R., ve Vaske, J. J. (2003). “The Measurement of Place Attachment: Validity and Generalizability of a Psycometric Approach”. Forest Science, 49(6), 830-840.
84. Williams, D. R., Patterson, M. E., Roggenbuck, J. W., ve Watson, A. E. (1992). “Beyond the Commodity Metaphor: Examining Emotional and Symbolic Attachment to Place”. Leisure Sciences, 14(1), 29-46.
85. Woldoff, R. A. (2002). “The Effects of Local Stressors on Neighborhood Attachmenté. Social Forces, 81(1), 87-116.