Research Article

Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar

Volume: 9 Number: 1 March 26, 2025
EN TR

Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar

Abstract

İşsizlik olgusu ekonomik ve toplumsal refahı doğrudan etkileyen kritik bir sorun olup iş gücü piyasasında etkin politikaların geliştirilmesi için belirleyici faktörlerin doğru analiz edilmesini gerekli kılmaktadır. Seçilmiş makroekonomik değişkenlerin işsizlik üzerindeki asimetrik ve uzun vadeli etkilerini inceleyen bu çalışma, iş gücü piyasası dinamiklerinin doğru değerlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Türkiye ekonomisinin son dönemlerine de odaklanılarak 1996-2023 aralığı mercek altına alınmış ve enflasyon dışındaki tüm değişkenlerin işsizlik oranları ile asimetrik bir ilişkiye sahip olduğu asimetri testleriyle tespit edilmiştir. NARDL tekniğinin uygulandığı çalışmada, ekonomik büyümenin işsizlik oranı üzerindeki asimetrik etkisi genişleme dönemlerinde iş gücü piyasasında olumlu katkılar sağlarken, daralma dönemlerinde iş kayıplarını artırarak işsizlik oranını yükselttiğini göstermektedir. Doğrudan yabancı yatırımların işsizlik üzerindeki etkisi de asimetriktir; artışlar işsizlik oranını azaltırken, azalmalar daha sınırlı bir artışa yol açmaktadır. Reel efektif döviz kuru değişimleri de benzer bir etki göstererek, kurdaki artışların işsizliği artırıcı, azalışların ise işsizliği düşürücü etkiler yarattığı belirlenmiştir. Asgari ücretin işsizlik üzerindeki etkisi sınırlı olmakla birlikte, düşüşlerin iş gücü piyasasında dalgalanmalara neden olabileceği görülmüştür. Araştırmanın söz edilen bulguları, makroekonomik değişkenlerin iş gücü piyasasında asimetrik etkiler doğurduğunu ve bu ilişkilerin, işsizliği azaltmaya yönelik politika geliştirme süreçlerinde göz önünde bulundurulması gerektiğinin altını çizmektedir.

Keywords

References

  1. Ajaga, E. ve Nunnenkamp, P. (2008). Inward FDI, value added and employment in US states: A panel cointegration approach (No. 1420). Kiel working paper.
  2. Ajibola, A. A. ve Oraka, K. F. (2020). The effect of minimum wage and inflationary pressure on youth unemployment in Nigeria. Caleb Journal of Development Studies, 3(2), 138-164. https://doi.org/10.26772/cijds-2020-03-02-09
  3. Altaylar, M. ve Dursun, S. (2021). Türkiye’de içsel büyüme modeline kademeli bir bakış: kantil regresyon yaklaşımı. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6 (IERFM Özel Sayısı), 225-246.
  4. Arslan, M. ve Zaman, R. (2014). Unemployment and its determinants: a study of Pakistan economy (1999-2010). Journal of Economics and Sustainable development, 5(13), 20-24.
  5. Ayhan, F. (2018). Türkiye ekonomisinde ihracat, ithalat ve istihdam düzeyi ilişkisinin uygulamalı analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 115-135.
  6. Ayhan, F. (2019). Türkiye ekonomisinde işsizliğin belirleyicisi olan temel makroekonomik değişkenlerin tespitine ilişkin bir uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (25), 235-252.
  7. Balaylar, N. A. (2011). Reel döviz kuru istihdam ilişkisi: Türkiye imalat sanayi örneği. Sosyoekonomi, 16(16).
  8. Balkı, A. (2023). Türkiye’de İşsizlik, Enflasyon ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: ARDL Yönteminden Kanıtlar.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 24, 2025

Publication Date

March 26, 2025

Submission Date

December 28, 2024

Acceptance Date

January 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Yaşar, Z. R. (2025). Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 304-320. https://doi.org/10.30586/pek.1608987
AMA
1.Yaşar ZR. Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9(1):304-320. doi:10.30586/pek.1608987
Chicago
Yaşar, Zaim Reha. 2025. “Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar”. Politik Ekonomik Kuram 9 (1): 304-20. https://doi.org/10.30586/pek.1608987.
EndNote
Yaşar ZR (March 1, 2025) Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar. Politik Ekonomik Kuram 9 1 304–320.
IEEE
[1]Z. R. Yaşar, “Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 1, pp. 304–320, Mar. 2025, doi: 10.30586/pek.1608987.
ISNAD
Yaşar, Zaim Reha. “Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar”. Politik Ekonomik Kuram 9/1 (March 1, 2025): 304-320. https://doi.org/10.30586/pek.1608987.
JAMA
1.Yaşar ZR. Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9:304–320.
MLA
Yaşar, Zaim Reha. “Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 1, Mar. 2025, pp. 304-20, doi:10.30586/pek.1608987.
Vancouver
1.Zaim Reha Yaşar. Türkiye’de İşsizliğin Makroekonomik Belirleyicileri: NARDL Yaklaşımından Yeni Kanıtlar. Politik Ekonomik Kuram. 2025 Mar. 1;9(1):304-20. doi:10.30586/pek.1608987

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.